---
title: "Tutuklu nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tutuklu"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tutuklu

**Kısaca:** Hükmolunmamış bir suç nedeniyle, hâkim kararıyla tutukevinde veya kapalı ceza infaz kurumunun ayrılmış bölümünde tutulan kişidir. Hükümlüden farklı olarak henüz mahkûmiyet hükmü bulunmayan kişidir. (CGTİHK m.116)

## Kanunda nerede geçiyor

### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- CGTİHK m.114 – Tutukluların hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-114#f1): Hakkında tutuklama kararı verilmiş ve henüz kesinleşmiş bir hükümle hüküm giymemiş kişidir. Çalışma, ziyaret ve haberleşme haklarının kapsamı, kişinin tutukluluk statüsüne bağlıdır.
- CGTİHK m.116 – Tutukluların yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-116#f1): Hükmolunmamış bir suç nedeniyle, hâkim kararıyla tutukevinde veya kapalı ceza infaz kurumunun ayrılmış bölümünde tutulan kişidir. Hükümlüden farklı olarak henüz mahkûmiyet hükmü bulunmayan kişidir.

### Türk Ceza Kanunu
- TCK m.292 – Hükümlü veya tutuklunun kaçması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-292#f1): Hakkında tutuklama kararı verilmiş ve tutukevine ya da ceza infaz kurumuna konulmuş kişidir. Yalnızca yakalama kararı verilmiş ancak henüz tutuklanmamış kişi bu kavram içinde değerlendirilmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tutuklu veya hükümlü / fıkra 5 kapsamındaki kişiler** (TCK m.292): Tutuklu ve hükümlüler maddenin esas muhatabıdır. İnfaz kurumu dışında çalıştırılan hükümlü ile adli para cezasından çevrilmiş hapis cezası olanlar fıkra 5 ile aynı hükme bağlanır. Bu kişiler bakımından da bu maddedeki cezalar ve artırımlar uygulanır.
- **Hükümlü / Tutuklu alınması / Genel arama** (430 s. K. m.3): Hükümlü veya tutuklunun geçici olarak alınması, kişi özgürlüğünü etkileyen bir tedbirdir ve hâkim kararı gerektirir. Arama ise mekân ve eşyaya ilişkin bir tedbirdir; gecikmesinde sakınca görülen hallerde doğrudan yaptırılabilir. Hâkim kararı, geçici alınmada zorunlu iken aramada gecikmesinde sakınca görülen hallerde zorunlu değildir.
- **Hükümlü / Tutuklu** (1721 s. K. m.2): Hükümlü, mahkûmiyet kararı kesinleşmiş ve cezası infaz edilen kişidir. Tutuklu, hakkında tutukluluk kararı verilmiş ancak henüz kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunmayan kişidir. Madde her iki grubu da ayrı ayrı anar (örneğin giydirme, eğitim, çalıştırma, mektup ve görüşme hükümleri). Bu ayrım kişinin barınma, çalışma ve eğitim düzeninde ayrı yönetmelik hükümlerine tabi tutulmasına yol açabilir.
- **Tutuklu memur işleri / Diğer memur işleri** (2575 s. K. m.87): Tutuklu memurlar hakkında Memurin Muhakematı Hakkında Kanun Muvakkatı hükümlerine göre gelen işler nöbetçi daireye gider. Tutuklu olmayan memurlara ilişkin işler bu maddenin kapsamına girmez. Tutuklu memurla ilgili iş, tutukluluk durumu gözetilmeksizin normal daireye bırakılmaz.
- **Türk vatandaşı / yabancı tutuklu veya hükümlü** (2937 s. K. m.26): Türk vatandaşları iade veya takas kapsamı dışındadır. Türk vatandaşı olmayan tutuklu veya hükümlüler iade ya da takas kapsamına girebilir. Yabancılar için Dışişleri Bakanının talebi, Adalet Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile iade veya takas yapılabilir; güvence koşulu aranır.
- **Cezaevi üniteleri içinde çalışan hükümlü-tutuklu / diğer çalışanlar** (4958 s. K. m.25): Ceza infaz kurumu veya tutukevi bünyesindeki tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular. Bu ünitelerin dışında çalışan işçiler ile genel sigortalılık kapsamında kalan kişiler. Birinci gruptakiler hakkında sigorta kolları yalnız iş kazası, meslek hastalığı, analık ve hastalık sigortasıyla sınırlıdır. İkinci gruptakiler hakkında bu sınırlama uygulanmaz.

## İlgili konular

- Muhafaza görevini kötüye kullanma (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/muhafaza-gorevini-kotuye-kullanma

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2023/402 E., 2023/537 K., 18.10.2023 — ilgili: CGTİHK m.116
- Ceza Genel Kurulu, 2018/444 E., 2021/237 K., 01.06.2021 — ilgili: CGTİHK m.116
- Ceza Genel Kurulu, 2019/391 E., 2019/722 K., 26.12.2019 — ilgili: CGTİHK m.116

## İlgili terimler

[Cebir veya tehdit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cebir-veya-tehdit) · [Hükümlü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukumlu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.