---
title: "Üçüncü şahıs nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucuncu-sahis"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Üçüncü şahıs

Diğer yazımlar: Üçüncü şahıslar

**Kısaca:** Üçüncü şahıs, 7 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- AATUHK m.55: Borçlunun mallarını elinde bulunduran kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-55)
- İİK m.336 · müflisin mallarını vermeyenler hakkındaki cezalar: Müflis olmayan, ancak müflisin malını elinde bulunduran ya da müflise borçlu olan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-336)
- 1163 s. K. m.68 · sır saklama yükümlülüğü: Kooperatifin ortağı olmayan ve denetçiyle görev ilişkisi bulunmayan kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-68)

## Kanuni tanım

- **4911 s. K. m.3/1-d** (Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun): Hava aracının dışında bulunan şahısları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4911-sayili-sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasinin-ticari-olarak-temin/madde-3#f1-d

## Kanunda nerede geçiyor

### Kooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.35 – 7. Kooperatife yeni giren ortakların sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-35#f1): Kooperatif dışındaki alacaklılardır. Ortaklar arasındaki sorumluluk sözleşmeleri bu kişiler bakımından bağlayıcı değildir.
- Kooperatifler Kanunu m.68 – 3. Sır saklama yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-68#f1): Kooperatifin ortağı olmayan ve denetçiyle görev ilişkisi bulunmayan kişilerdir. Yasak, bilginin bu kişilere de açıklanmasını kapsar.

### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- AATUHK m.55 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-55#f4): Borçlunun mallarını elinde bulunduran kişidir. Bu kişilerden mallarını bildirmeleri istenir ve bildirim yükümlülüğü ödeme emrinin tebliğinden ayrı bir işlemdir.
- AATUHK m.79 – Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-79#f1): Amme borçlusuna borçlu olan veya onun menkul malını elinde bulunduran gerçek ya da tüzel kişi, kurum ya da bankadır. Haciz, bu kişiye haciz keyfiyetinin tebliği ile yapılır.

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.336 – Müflisin mallarını vermeyenler hakkındaki cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-336#f1): Müflis olmayan, ancak müflisin malını elinde bulunduran ya da müflise borçlu olan kişidir. Bu sıfat, kişinin iflas kararına taraf olmasından değil, müflisle olan mal ya da borç ilişkisinden doğar.

### Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.138 – Üçüncü şahıslara verilecek zarara karşı sigorta yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-138#f1): Hava aracının işletilmesine ilişkin bir sözleşme ilişkisi bulunmayan ve zarar gören kişidir. Madde, zararın bu kişilere verilmesini sigorta güvencesi kapsamında tutar.

### Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun
- Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4911-sayili-sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasinin-ticari-olarak-temin/madde-3#f1-d): Hava aracının dışında bulunan kişilerdir. Hava aracının içindeki yolcu, mürettebat ve diğer kişiler bu tanımın dışında kalır; sigortanın koruduğu kesim, araç dışındaki kişiler ve mallarıdır.

### İl Özel İdaresi Kanunu
- İl Özel İdaresi Kanunu m.50 – Gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-50#f1): İl özel idaresi ile hizmet ilişkisine giren, ihaleyi kazanan gerçek veya tüzel kişidir. Maddede yalnızca bu kişilere ihale yoluyla iş gördürülebileceği belirtilir.

### Belediye Kanunu
- Belediye Kanunu m.67 – Gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-67#f1): Belediye ile belediyeye bağlı kuruluş dışında kalan, ihaleyi kazanarak hizmeti yürüten gerçek veya tüzel kişidir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Borçlu / üçüncü şahıs** (AATUHK m.55): Borçlu, borcunu ödemek ve kendi mallarını bildirmekle yükümlüdür. Üçüncü şahıs, borçlunun mallarını elinde bulunduran kişidir ve yalnızca bu malları bildirmekle yükümlüdür. Üçüncü şahıslardan 15 gün içinde bildirim istenir; bu yükümlülük borcun ödenmesi yükümlülüğü değildir.
- **Gövde hasarı ve dolaylı zararlar / üçüncü şahıs zararları** (4911 s. K. m.4): Hava aracının gövde hasarı, yolcu ve personel zararları, üçüncü şahısların kâr kaybı, kira kaybı ve diğer dolaylı zararları kapsam dışındadır. Üçüncü şahısların hava aracının verdiği, madde tarafından kapsam dışı tutulmamış zararları kapsamdadır. Riskin gerçekleşmesi aynı olsa da zarar kalemine göre Devlet garantisinden yararlanılıp yararlanılmayacağı değişir.
- **Üçüncü şahıs tasfiye memuru / Ortak veya yönetici tasfiye memuru** (TTK geç. m.7): Ortaklardan veya en son yetkililerden biri tasfiye memuru olarak bildirilebilir. Üçüncü şahıs, bu görevi kabul ettiğine ilişkin yazılı beyanla bildirilebilir. Üçüncü şahısların tescili, hiçbir ortak veya yöneticinin tasfiye memuru olarak bildirilmemiş olmasına bağlıdır.
- **Borçlu / Üçüncü şahıs yedinde haciz** (AATUHK m.14): Malın borçlunun kendi yedinde haczedilmesi halinde, bırakma için güvence olarak depo ya da müteselsil kefil yöntemlerinden biri yeterlidir. Malın üçüncü şahıs yedinde haczedilmesi halinde, malın bu kişiye bırakılması ayrıca bir taahhüt senedi alınmasına bağlıdır. Üçüncü şahısta bırakma işlemi senetle tamamlanır; borçluda senet aranmaz. Madde metninde iki hal için ayrı işlem öngörülmüştür.

## İlgili konular

- Alacaklısını zarara sokmak kasdiyle mevcudunu eksilten borçluların cezası, konkordatoda veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluyla (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/cezai-hukumler-konkordatoda-veya-sermaye-sirketleri-ile-kooperatiflerin-uzlasma
- Cebren tahsil ve şekilleri, teminatlı alacaklarda takip (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/cebren-tahsil-ve-sekilleri-teminatli-alacaklarda-takip
- Menkul malların haczi ve satışı (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/menkul-mallarin-haczi-ve-satisi

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2023/918 E., 2024/202 K., 24.04.2024 — ilgili: 5393 s. K. m.67
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/247 E., 2023/1083 K., 15.11.2023 — ilgili: 5393 s. K. m.67
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/546 E., 2022/1345 K., 20.10.2022 — ilgili: 5393 s. K. m.67

## İlgili terimler

[Her bir olayda kullanılabilir senelik toplam limit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/her-bir-olayda-kullanilabilir-senelik-toplam-limit) · [Sivil hava araçları üçüncü şahıs malî mesuliyet sigortası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sivil-hava-araclari-ucuncu-sahis-mali-mesuliyet-sigortasi) · [Terör eylemleri, savaş hali ve bunlara bağlı riskler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teror-eylemleri-savas-hali-ve-bunlara-bagli-riskler) · [Haciz bildirisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haciz-bildirisi) · [İnkâr tazminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inkar-tazminati) · [Makbul mazeret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbul-mazeret) · [Menfi tespit davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/menfi-tespit-davasi) · [Bağlı kuruluşlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagli-kuruluslar)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.
