---
title: "Ulusal önleme mekanizması nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ulusal-onleme-mekanizmasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ulusal önleme mekanizması

**Kısaca:** Ulusal önleme mekanizması: İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsanî veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İhtiyari Protokol hükümleri çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı yerlere düzenli ziyaretler yapmak üzere oluşturulan sistemi (6701 s. K. m.2/1-k)

## Kanuni tanım

- **6701 s. K. m.2/1-k** (Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu): İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsanî veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İhtiyari Protokol hükümleri çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı yerlere düzenli ziyaretler yapmak üzere oluşturulan sistemi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-2#f1-k

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu
- Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.9 – Kurumun görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-9#f1-ii): İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsanî veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İhtiyari Protokol çerçevesinde, özgürlüğünden mahrum bırakılan kişilerin bulunduğu yerleri denetleyen görevdir. Kurum, bu sıfatla ayrıca görev yapar.

## Karıştırılan kavramlar

- **Ulusal önleme mekanizması görevi / genel insan hakları incelemesi** (6701 s. K. m.9): (ı), (i) ve (j) bentleri özgürlüğü kısıtlanan kişilere ilişkindir; ziyaret ve başvuru incelemesi bu bentlerde düzenlenmiştir. (f), (g) ve (h) bentleri genel insan hakları, ayrımcılık ve işkence/kötü muamele incelemesini düzenler. Özgürlüğü kısıtlanan kişilere ilişkin ziyaret ve başvuru yetkisi, ulusal önleme mekanizması sıfatına bağlıdır; genel inceleme yetkisi ise bundan ayrıdır.

## Örnek kararlar

- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/3183 E., 2022/4054 K., 28.12.2022 — ilgili: 6701 s. K. m.9
- 10. Daire, 2021/2955 E., 2022/1266 K., 09.03.2022 — ilgili: 6701 s. K. m.9
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2020/637 E., 2020/1899 K., 21.10.2020 — ilgili: 6701 s. K. m.9

## İlgili terimler

[Resen inceleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-inceleme)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.