--- title: "Uluslararası kuruluş nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uluslararasi-kurulus" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Uluslararası kuruluş **Kısaca:** Uluslararası kuruluş, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - KDVK geç. m.26: Ev sahibi hükümet anlaşmaları veya Türkiye'nin taraf olduğu diğer anlaşmalar çerçevesinde Türkiye'de faaliyet gösteren kuruluşlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-26) - 6356 s. K. m.11 · genel kurulun görev ve yetkileri: Sendika ya da konfederasyonun kurucusu olabileceği, üyesi olabileceği veya üyelikten çekilebileceği uluslararası örgütlenmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-11) - 4688 s. K. m.17: Sendika veya konfederasyonun tüzüğünde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek için kurabileceği ya da üye olabileceği, sınır ötesi nitelikteki örgütlenmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-17) ## Kanunda nerede geçiyor ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.15 – Diplomatik İstisnalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-15#f2-b): Uluslararası anlaşma ile vergi muafiyeti tanınan kuruluştur. İstisna, kuruluşun muafiyetinin kaynağının bir uluslararası anlaşma olmasına bağlıdır; salt kuruluş olması yetmez. - KDVK geç. m.26 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-26#f1): Ev sahibi hükümet anlaşmaları veya Türkiye'nin taraf olduğu diğer anlaşmalar çerçevesinde Türkiye'de faaliyet gösteren kuruluşlardır. Maddenin istisnadan yararlanacak öznesi bu sıfatı taşıyan kuruluşlardır. ### Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.17 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-17#f2): Sendika veya konfederasyonun tüzüğünde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek için kurabileceği ya da üye olabileceği, sınır ötesi nitelikteki örgütlenmedir. Kurulmasının ya da üye olunmasının koşulu, kuruluşun amaçlarına uyması ve bildirimin yapılmasıdır. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.11 – Genel kurulun görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-11#f1-i): Sendika ya da konfederasyonun kurucusu olabileceği, üyesi olabileceği veya üyelikten çekilebileceği uluslararası örgütlenmedir. Bu işlemler genel kurulun yetkisindedir. ### Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu - Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.10 – Oda meclisinin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6964-sayili-ziraat-odalari-ve-ziraat-odalari-birligi-kanunu/madde-10#f1-f): Odanın yurt dışındaki kuruluşlarından, madde uyarınca Birliğin onayına sunulması gereken olanlardır. Yurt içi ve yurt dışı tarımsal ve ekonomik kuruluşlara üyelik kararı meclise aittir, uluslararası nitelikte olanlar ise ayrıca Birliğin onayına bağlanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Diplomatik temsilcilik / Uluslararası kuruluş** (KDVK m.15): (a) bendi: yabancı devletin Türkiye'deki temsilcilikleri, konsoloslukları ve diplomatik haklı mensupları. (b) bendi: uluslararası anlaşma ile muafiyet tanınan uluslararası kuruluşlar ve mensupları. (a) bendinde karşılıklılık aranır; (b) bendinde aranmaz. Alıcının statüsü, hangi bendin uygulanacağını belirler. - **Konfederasyon üyeliği / Uluslararası kuruluş üyeliği** (4688 s. K. m.17): Konfederasyon üyeliği sendikalar için zorunludur ve yalnızca bir konfederasyonla sınırlıdır. Uluslararası kuruluş üyeliği isteğe bağlıdır, birden fazla olabilir ve amaca uygunluk ile bildirim koşullarına bağlıdır. Birden fazla konfederasyona üye olunması halinde sonraki üyelikler geçersiz olurken, uluslararası kuruluş üyeliklerinde bu sınırlama uygulanmaz; bildirim yükümlülüğü ise yalnızca ikinci fıkra kapsamındaki işlemlerde doğar. - **Yurt içi kuruluş / uluslararası kuruluş** (6964 s. K. m.10): Yurt içi ve yurt dışındaki tarımsal ve ekonomik kuruluşlara üyelik ve üye kabulü, meclis kararına bağlanır. Uluslararası kuruluşlara ait olanlar, meclisin kararının ardından Birliğin onayına sunulur. Uluslararası kuruluş üyeliğinde meclis kararı tek başına yeterli değildir; Birlik onayı gerekir. - **Yabancı resmî kurum / Uluslararası kuruluş** (DMK m.77): Yabancı memleketlerin resmî kurumlarında görev, en çok on yıl aylıksız izinle yapılabilir. Uluslararası kuruluşlarda görev, en çok yirmibir yıl aylıksız izinle yapılabilir. İzin süre tavanı kuruma göre değişir; uluslararası kuruluş görevinde tavan on birinci yıldan sonra da uzar. - **Uluslararası kuruluş / Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren kuruluş** (665 s. K. m.21): Uluslararası kuruluşlar, Türkiye'de temsilcilik açarak ve üst kuruluşlara üye olarak Türkiye'de faaliyet gösterebilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren işçi ve işveren kuruluşları yalnızca Türkiye'de kurulu üst kuruluşlara üye olabilir. KKTC kuruluşları bakımından temsilcilik izni değil, Türkiye'deki üst kuruluşa üyelik yolu öngörülmüştür. - **c bendinde yabancı devlet / uluslararası kuruluş** (1319 s. K. m.46): Yabancı devlete ait elçilik ve konsolosluk meskenleri karşılıklılık şartına bağlıdır. Merkezi Türkiye'de bulunan uluslararası kuruluşların taşınmazlarında madde karşılıklılık şartı aramaz. Yabancı devlet taşınmazında karşılıklılık sağlanmazsa muafiyet uygulanmaz; uluslararası kuruluş taşınmazında bu şart aranmaz. ## İlgili konular - Kuruluş esasları ve organlar (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/kurulus-esaslari-ve-organlar - İstisnalar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/istisnalar ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/776 E., 2023/1205 K., 06.12.2023 — ilgili: 6356 s. K. m.11 - 3. Daire, 2023/4034 E., 2024/953 K., 27.02.2024 — ilgili: KDVK m.15 - 3. Daire, 2023/4035 E., 2024/954 K., 27.02.2024 — ilgili: KDVK m.15 ## İlgili terimler [Üyelikten çekilme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyelikten-cekilme) · [Şube genel kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sube-genel-kurulu) · [Konsolosluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konsolosluk) · [Oda meclisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oda-meclisi) · [Konfederasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konfederasyon) · [Karşılıklılık şartı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik-sarti) · [İbra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ibra) · [Üst kuruluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-kurulus) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.