--- title: "Umumi mağaza nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/umumi-magaza" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Umumi mağaza **Kısaca:** Malların saklandığı ve varant ile makbuz senedinin düzenlendiği, yetkili kuruluş niteliğindeki depo işletmesidir. Yatırılan para bu kuruluşa ödenir. (TTK m.842) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.832 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-832#f1): Makbuz senedi ve varant verme karşılığında serbest veya gümrüklenmemiş mal ve hububatı saklama sözleşmesi uyarınca kabul eden, tevdi edenlere bu senetlerle malı satma veya rehnetme imkânı sağlayan mağazadır. Vasfı, yalnızca bu amaçla kurulmuş olmaya ve Bakanlık iznine bağlıdır. - TTK m.833 – II - İstisnalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-833#f1): Tevdi edilen mal ve hububatı saklamak üzere kabul eden ve bunlar karşılığında kanunda öngörülen şekle uygun senet veren kurum veya işletmedir. Bu niteliği taşıyan kuruluşlar umumi mağazalara ilişkin hükümlere tabidir. - TTK m.834 – B) Makbuz senedi ve varant — I - Şekil — 1. Makbuz senedi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-834#f1): Saklamak için kabul ettiği serbest veya gümrüklenmemiş mal ve hububatı temsil eden kıymetli evrak düzenleme yetkisine sahip mağazadır. Bu yetki, Ticaret Bakanlığının izniyle kurulan umumi mağazalarla sınırlıdır. Yetkisi olmayan kurumların verdiği belgeler emtiayı temsil etmez. - TTK m.841 – I - Yapılamayacak işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-841#f1): Kişilere eşya saklamak amacıyla hizmet veren, kamuya açık depo işletmesi niteliğindeki işletmedir. Madde, bu işletmeye tevdi edilen eşyayı korur; işletmenin kendi malları bu korumanın kapsamında değildir. - TTK m.842 – II - Malın geri alınması — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-842#f1): Malların saklandığı ve varant ile makbuz senedinin düzenlendiği, yetkili kuruluş niteliğindeki depo işletmesidir. Yatırılan para bu kuruluşa ödenir. - TTK m.843 – 2. Kısmen geri alma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-843#f1): Eşyayı saklamak üzere tevdi alan ve bunun karşılığında varant ile makbuz senedi düzenleyen tacir niteliğindeki kuruluştur. Maddede mağazanın sorumluluğu, eşyanın saklanması bakımından esas alınır. - TTK m.845 – 2. Satış bedeli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-845#f1): Malları tevdi alarak saklayan, muhafaza eden ve bu malların satışını yapabilen, ticari amaçla işletilen depo niteliğindeki işletmedir. Maddenin uygulanması için mağazaya malın tevdi edilmiş olması gerekir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.957 – III. Emtiayı temsil eden senetlerde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-957): Ticaret Bakanlığının izniyle kurulan ve saklama karşılığında emtiayı temsil eden makbuz senedi ve varant düzenleyebilen işletmedir. Varantın düzenleyicisi bu yapıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Umumi mağaza / sıradan depo işletmesi** (TTK m.832): Umumi mağaza, makbuz senedi ve varant düzenleme yetkisini kanundan alan, Bakanlık izniyle kurulan mağazadır. Sıradan ardiyeci veya depo işletmecisi bu izne ve senet düzenleme yetkisine sahip değildir. Yalnızca umumi mağaza düzenlediği senetlerle malın mülkiyetini veya rehnini temsil ettirebilir; diğer kuruluşların verdiği belgeler emtiayı temsil etmez. - **Umumi mağaza / Yalnız saklama kabul eden kurum** (TTK m.833): Umumi mağaza, 832. maddede yazılı senetleri vererek mal ve hububatı saklayan kuruluştur ve umumi mağazacılık hükümlerine tabidir. Yalnız saklama kabul eden kurum ise senet vermeden saklama yapar ve bu hâlde umumi mağaza hükümleri uygulanmaz. Yalnız saklama kabul eden kurum hakkında TBK'nın saklama sözleşmesi hükümleri uygulanır; senede bağlı sorumluluk ve kıymetli evrak rejimi doğmaz. - **Umumi mağaza belgesi / Yetkisiz kurum belgesi** (TTK m.834): Umumi mağaza, kanunen emtia senedi düzenleme yetkisine sahiptir ve bu belgeler kıymetli evrak niteliği taşır. Umumi mağaza vasfı bulunmayan kurumların verdiği belgeler emtiayı temsil etmez. Yetkisiz kurumun belgesi bu maddedeki şekil kayıtlarına uysa bile makbuz senedi sayılmaz ve teslimi zilyetliğin devrini sağlamaz. ## İlgili konular - Ciro, mallar üzerinde tasarruflar ve malın geri alınması (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ciro-mallar-uzerinde-tasarruflar-ve-malin-geri-alinmasi - Umumi mağazalar, makbuz senedi ve varant (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/umumi-magazalar-makbuz-senedi-ve-varant - Alacaklar ve diğer haklar üzerinde rehin (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/alacaklar-ve-diger-haklar-uzerinde-rehin - Sattırma hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sattirma-hakki ## İlgili terimler [Varant](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/varant) · [Makbuz senedi (resepise)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbuz-senedi-resepise) · [Saklama sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saklama-sozlesmesi) · [Emtiayı temsil eden kıymetli evrak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emtiayi-temsil-eden-kiymetli-evrak) · [Tevdi eden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi-eden) · [Satış bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/satis-bedeli) · [Tevdi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.