--- title: "Üniversite nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/universite" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Üniversite **Kısaca:** Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri birimlerden oluşan yükseköğretim kurumudur. (2547 s. K. m.3) ## Kanuna göre anlamı - **2547 s. K. m.3/1-d** (Yükseköğretim Kanunu): Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-3#f1-d - **4691 s. K. m.3/1-i** (Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu): Mühendislik ve temel bilimler dallarında yapılanmasını gerek insan gücü ve teknik donanım olarak tamamlamış ve gerekse doktora öğrencisi seviyesinde yeterli araştırma elemanı olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanan üniversiteleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4691-sayili-teknoloji-gelistirme-bolgeleri-kanunu/madde-3#f1-i ## Kanunda nerede geçiyor ### Yükseköğretim Kanunu - Yükseköğretim Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-3#f1-c): Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri birimlerden oluşan yükseköğretim kurumudur. ### Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu - Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4691-sayili-teknoloji-gelistirme-bolgeleri-kanunu/madde-3#f1-b): Mühendislik ve temel bilimler dallarında insan gücü ve teknik donanım bakımından yapılanmasını tamamlamış, doktora öğrencisi düzeyinde yeterli araştırma elemanı bulunan ve Yükseköğretim Kurulunca bu nitelikleri onaylanmış üniversitelerdir. ## Karıştırılan kavramlar - **Üniversite / Yüksek teknoloji enstitüsü** (2547 s. K. m.3): Üniversite, fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri birimlerden oluşan geniş yapıdır. Yüksek teknoloji enstitüsü, özellikle teknoloji alanlarında yüksek düzeyde araştırma, eğitim, üretim, yayın ve danışmanlık yapan ve kamu tüzel kişiliğine sahip kurumdur. Her ikisi de yükseköğretim kurumudur; yüksek teknoloji enstitüsü için tanımda birimlerden oluşma koşulu aranmaz, teknoloji alanına odaklanma öne çıkar. - **Daire Başkanlığı / Üniversite Hastanesi Başmüdürlüğü** (124 s. K. m.26): Daire Başkanlığı, idari işleri yürüten birimdir. Üniversite Hastanesi Başmüdürlüğü, hastane hizmetlerini yürüten ve başmüdür eliyle yönetilen birimdir. Madde iki birimi ayrı adlarla saydığından, hastane birimi Daire Başkanlığı olarak nitelendirilmez; yönetici unvanı da farklıdır. - **Üniversite idari teşkilatının başı olarak görevler / Maddedeki özel görevler** (124 s. K. m.27): Genel Sekreterin teşkilat başı olarak yaptığı görevler maddede ayrıca sayılmamıştır; teşkilatın genel işleyişini kapsar. Üçüncü fıkranın a–h bentleri, Genel Sekreterin kendisi ve bağlı birimleri aracılığıyla yerine getireceği belirli görevleri sayar. Bentlerde sayılmayan bir iş Genel Sekreter tarafından üçüncü fıkra kapsamında değil, teşkilat başı sıfatıyla yapılır; üçüncü fıkradaki görevler için bağlı birimler de kullanılabilir. - **Eğitim ve araştırma hastanesi / üniversite ile birlikte kullanılan hastane / diğer sağlık kurumu** (209 s. K. m.3): Eğitim ve araştırma hastanesi ile 3359 sayılı Kanunun ek 9. maddesi kapsamında üniversite ile birlikte kullanılan hastanelerde çalışan tabip, diş tabibi ve uzmanlar ile eğitim görevlileri mesai dışı çalıştırma fıkrasına tabidir. Bu kurumların dışındaki sağlık kurumlarında çalışanlar ile profesör ve doçent unvanı taşımayan uzmanlar bu fıkranın kapsamına girmez. Mesai dışı çalıştırma yetkisi yalnız sayılan kurum ve unvan gruplarına tanınır; kapsam dışı personelin özel hastanede çalışması bu hükümle yapılamaz. - **Özel hastane / vakıf üniversitesi hastanesi ile üniversite arasındaki sözleşme** (209 s. K. m.3): Özel hastane ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip ve diş tabibi kadro sayılarının yüzde 20'si kadar üniversite ile sözleşme yapabilir. Bu sözleşme, mesai dışı çalıştırma fıkrası kapsamında kişilerin özel hastanede çalıştırılmasından ayrı bir hukuki ilişkidir. Yüzde 20 sınırı ve kadro hesabı ayrı uygulanır; bu sınırı aşan sözleşme kurulamaz. - **Türkiye'deki üniversite / denkliği kabul edilen yurt dışı üniversite** (652 s. K. m.31): Türkiye'deki bir üniversiteden mezun olan kişi, bölüm koşulunu doğrudan yerine getirir. Yurt dışı bir üniversiteden mezun olan kişinin, üniversitenin Yükseköğretim Kurulunca denkliğinin kabul edilmiş olması gerekir. Yurt dışı mezuniyette denklik şartı aranır; denklik yoksa istihdam koşulu oluşmaz. ## Örnek kararlar - 2001/383 E., 2003/92 K., 16.10.2003 — ilgili: 4691 s. K. m.3 - Ceza Genel Kurulu, 2010/155 E., 2011/80 K., 03.05.2011 — ilgili: 2547 s. K. m.3 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1610 E., 2025/735 K., 08.10.2025 — ilgili: 4691 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Öğretim üyeleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ogretim-uyeleri) · [Girişimci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/girisimci) · [Yükseköğretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksekogretim) · [Öğretim elemanları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ogretim-elemanlari) · [Yenilik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenilik) · [Yönetici Şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetici-sirket) · [Bölüm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolum) · [Yükseköğretim kurumları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksekogretim-kurumlari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.