--- title: "Üretici örgütü nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uretici-orgutu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Üretici örgütü **Kısaca:** Üreticilerin oluşturduğu örgüttür. Bu örgütlerin toptancı hali dışında yaptığı satışlar bildirime tabidir ve üretici örgütlerine yapılan satışlarda vergi tevkifatı uygulanır. (5957 s. K. m.4) ## Kanuna göre anlamı - **5957 s. K. m.2/1-s** (Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun): Üreticilerce kurulan ve Bakanlıktan üretici örgütü belgesi almış olan tüzel kişilikleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-2#f1-s - **6750 s. K. m.2/1-l** (Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu): Üretici ve yetiştiricilerin ilgili kanunlara dayanarak kurdukları tarımsal amaçlı kooperatif ve birlikleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6750-sayili-ticari-islemlerde-tasinir-rehni-kanunu/madde-2#f1-l ## Kanunda nerede geçiyor ### Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.4 – Toptancı haline bildirim, malların toptan ve perakende alım satımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-4): Üreticilerin oluşturduğu örgüttür. Bu örgütlerin toptancı hali dışında yaptığı satışlar bildirime tabidir ve üretici örgütlerine yapılan satışlarda vergi tevkifatı uygulanır. - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.5 – Üretici örgütleri, komisyoncular, alıcı ve satıcılar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-5#f1): Üreticilerce kurulan tüzel kişiliklerdir; ancak Bakanlıktan üretici örgütü belgesi alarak bu sıfatı kazanırlar. Belge alınmadan kurulan tüzel kişi bu fıkra kapsamında üretici örgütü sayılmaz. - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.8 – Hal rüsumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-8): Maddenin birinci fıkrasında hal rüsumu muafiyetinden yararlanan, toptancı halinde satılan mallar ile toptancı haline bildirimde bulunarak satılan 4. madde kapsamındaki malları satan örgütlerdir. ### Tarım Kanunu - Tarım Kanunu m.12 – Üretici örgütleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-12): Üretici ve yetiştiricilerin çeşitli kanunlara dayanarak, tarımsal amaçla kurdukları kooperatif ve birliklerin bütünü olarak anlaşılır. Madde, bu örgütlerin tarım politikalarıyla uyumlu biçimde desteklenmesini hedefler. ## Karıştırılan kavramlar - **Üretici örgütü / üretici örgütü olmayan tüzel kişi** (5957 s. K. m.5): Üreticilerce kurulan tüzel kişilik, Bakanlıktan belge almışsa üretici örgütü sayılır. Belge almamış tüzel kişi bu fıkra anlamında üretici örgütü değildir. Yalnızca belge sahibi tüzel kişi, fıkra 2 uyarınca ortak ve üye dışındaki üreticilerle de alım satım yapabilir. - **Genel oran / Üretici örgütü muafiyeti** (5957 s. K. m.8): Genel kural olarak mal toptan satıldığında rüsum alınır. Üretici örgütünün toptancı halinde sattığı mallar ile hale bildirilen 4. madde malları, Cumhurbaşkanı aksine karar vermedikçe muaftır. Üretici örgütü satışlarında hal rüsumu alınmaz; muafiyet Cumhurbaşkanı kararıyla kaldırılabilir. - **Üretici örgütü yeri / diğer talep sahipleri** (5957 s. K. m.11): Ayrılan üretici örgütü yerleri öncelikle üretici örgütlerine kiralanır. Yeterli talep bulunmayan veya boşalan ancak doldurulamayan yerler diğer talep sahiplerine kiralanabilir. Diğer talep sahiplerine kiralama yalnızca bu koşullar gerçekleştiğinde yapılabilir. - **Ticari işletme / gerçek kişi ve esnaf / çiftçi / üretici örgütü** (6750 s. K. m.4): Ticari işletmede ticaret unvanı ve MERSİS numarası aranır. Gerçek kişi ya da esnafta TC kimlik numarası; çiftçide ek olarak Çiftçi Kayıt Sistemi numarası; üretici örgütünde belge numarası aranır. Taraf niteliğine göre sözleşmede bulunması gereken kimlik bilgileri değişir; eksik bilgi sözleşmenin geçersizliğine yol açar. ## Örnek kararlar - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/2841 E., 2023/3152 K., 18.12.2023 — ilgili: 5488 s. K. m.12 - 10. Daire, 2017/4207 E., 2022/2204 K., 19.04.2022 — ilgili: 5488 s. K. m.12 - 10. Daire, 2018/443 E., 2022/1746 K., 31.03.2022 — ilgili: 5488 s. K. m.12 ## İlgili terimler [Belediye toptancı hali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belediye-toptanci-hali) · [Hal rüsumu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hal-rusumu) · [Müstahsil makbuzu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustahsil-makbuzu) · [Kanuni kesinti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-kesinti) · [Künye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kunye) · [Toptancı hali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toptanci-hali) · [İşbirliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isbirligi) · [Meslek mensubu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslek-mensubu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.