--- title: "Üretim şirketi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uretim-sirketi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Üretim şirketi **Kısaca:** Yap-işlet modeli kapsamında elektrik enerjisi üretim tesisini kuran ve işleten, garantiden yararlanabilecek özel hukuk şirketidir. (4283 s. K. m.4) ## Kanuni tanım - **6446 s. K. m.3/1-z** (Elektrik Piyasası Kanunu): Sahip olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını devraldığı üretim tesisi ya da tesislerinde elektrik enerjisi üretimi ve ürettiği elektriğin satışıyla iştigal eden özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-z-pp ## Kanunda nerede geçiyor ### Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4283-sayili-yap-islet-modeli-ile-elektrik-enerjisi-uretim-tesislerinin-kurulmasi-ve-isletilmesi/madde-1): Yap-işlet modeli kapsamında santral kurma ve işletme izni verilen, santralin mülkiyetini kendi adına tutan şirket. Kanun bu şirketlere mülkiyet ve işletme izni tanır. - Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4283-sayili-yap-islet-modeli-ile-elektrik-enerjisi-uretim-tesislerinin-kurulmasi-ve-isletilmesi/madde-2#f3): Mülkiyeti kendisine ait olmak üzere yalnızca elektrik enerjisi üretim tesisi kurmak ve işletmek amacıyla kurulmuş veya kurulacak yerli ve/veya yabancı sermaye şirketi. Tek amaçlı olma ölçütü önemlidir; başka faaliyetlerle birlikte yürütülen şirketler bu tanıma girmez. - Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3 – Üretim tesisi kurma ve işletme izni verilmesi ile enerji satışı esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4283-sayili-yap-islet-modeli-ile-elektrik-enerjisi-uretim-tesislerinin-kurulmasi-ve-isletilmesi/madde-3#f1): Üretim tesisini kurup işletmek üzere kurulan ve ihaleye katılan ya da TEAŞ'a başvuran şirketlerdir. Şirketin seçimi maddede gösterilen usullerle yapılır. - Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.4 – Garanti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4283-sayili-yap-islet-modeli-ile-elektrik-enerjisi-uretim-tesislerinin-kurulmasi-ve-isletilmesi/madde-4#f1): Yap-işlet modeli kapsamında elektrik enerjisi üretim tesisini kuran ve işleten, garantiden yararlanabilecek özel hukuk şirketidir. ### Elektrik Piyasası Kanunu - Elektrik Piyasası Kanunu m.7 – Üretim faaliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-7#f2): Lisansı kapsamında elektrik üretimi yapan ve ikinci fıkradaki faaliyetleri gerçekleştirebilen kamu veya özel sektör tüzel kişisidir. Üretim faaliyeti, bu fıkrada sayılan tüzel kişiler ile organize sanayi bölgesi tüzel kişiliği tarafından yürütülebilir. - Elektrik Piyasası Kanunu m.12 – İthalat ve ihracat faaliyetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-12): Elektrik enerjisi üretimi faaliyetini yürüten ve üretim lisansı sahibi olan tüzel kişidir. Madde ihracat izni bakımından tedarik lisansı sahipleri ile birlikte bu şirketleri sayar. ## Karıştırılan kavramlar - **Yap-İşlet Modeli / Üretim Şirketi** (4283 s. K. m.2): Yap-işlet modeli, bir faaliyet biçimini (kurma, işletme ve satış) ifade eder. Üretim şirketi, bu faaliyeti yürüten tüzel kişiyi ifade eder. Model bir süreç, şirket ise bu sürecin öznesidir; sözleşmenin taraflarını belirlemede bu ayrım gözetilmelidir. - **Yerli Sermayeli / Yabancı Sermayeli Üretim Şirketi** (4283 s. K. m.2): Yerli sermayeli üretim şirketi, tanımda yerli sermaye şirketi olarak yer alır. Yabancı sermayeli üretim şirketi, aynı tanımda yabancı sermaye şirketi olarak yer alır. Tanım her iki türü de kapsar; sermaye kökeni, tanım bakımından bir ayrım yaratmaz. - **Üretim Şirketi / TEAŞ** (4283 s. K. m.2): Üretim şirketi, mülkiyetinde tesis bulunduran ve yalnızca üretim amaçlı kurulan özel sermayeli şirkettir. TEAŞ, Türkiye Elektrik Üretim İletim Anonim Şirketidir ve madde metninde yer alan kurumsal bir taraftır. Maddede iki kurum ayrı tanımlanmıştır; bu nedenle TEAŞ, üretim şirketi tanımının kapsamına girmez. - **Üretim şirketi / ithalatçı şirket (yüzde yirmi sınırı)** (4646 s. K. m.4): Üretim şirketi, ürettiği gazın serbest tüketiciye doğrudan satışında cari yıl ulusal tüketim tahmininin yüzde yirmisi ile sınırlıdır. İthalatçı şirket, ithal ettiği yıllık miktarda aynı yüzde yirmi sınırına tabidir. Her iki durumda da sınır aşılamaz; aşılması halinde ilgili satış veya ithalat kapsamı daraltılmak zorunda kalır. - **Üretim şirketi / üretim şirketi olmayan kişi (ruhsat ve üretim ayrımı)** (4646 s. K. m.4): Doğal gaz arama ve üretimi Petrol Kanunu'na göre yapılır ve üretim faaliyeti piyasa faaliyeti sayılmaz. Ürettiği gazı pazarlayan üretim şirketi, toptan satış, ithalat, dağıtım veya serbest tüketiciye satış için ayrıca lisans almalıdır. Üretimin kendisi lisans gerektirmez; ancak üretilen gazın pazarlanması lisans gerektirir. ## Örnek kararlar - 13. Daire, 2006/975 E., 2008/1274 K., 23.01.2008 — ilgili: 4283 s. K. m.3, 4283 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Yap-İşlet Modeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yap-islet-modeli) · [Önlisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onlisans) · [Hazine garantisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hazine-garantisi) · [Kapalı teklif usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kapali-teklif-usulu) · [Pazarlık usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pazarlik-usulu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.