---
title: "Üretim nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uretim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Üretim

**Kısaca:** Doğal gazın 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında Türkiye'de yer altındaki yataklarından yer üstüne çıkarılmasını, temizlenmesini ve arıtılmasını, toplama hatlarıyla iletim hatlarına ve/veya dağıtım şebekesine kadar taşınmasını kapsar. (4646 s. K. m.3)

## Kanuna göre anlamı

- **5015 s. K. m.2/1** (Petrol Piyasası Kanunu): Petrolün çıkarılmasını, ön işlenmesi ile saha dahilinde veya civarında bulunan depolara, iletim hattına veya rafineriye boru hattı ile taşınmasını veya depolanmasını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-2#f1-45
- **6446 s. K. m.3/1-z** (Elektrik Piyasası Kanunu): Enerji kaynaklarının, elektrik üretim tesislerinde elektrik enerjisine dönüştürülmesini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-z-oooo
- **6491 s. K. m.2/1-z** (Türk Petrol Kanunu): Üretim sondajı ve geliştirme faaliyetlerini, petrolün çıkarılmasını, ön işlenmesini, saha dâhilinde veya civarında depolanmasını, bu depolara, iletim hattına veya rafineriye boru hattı ve diğer vasıtalarla taşınmasını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6491-sayili-turk-petrol-kanunu/madde-2#f1-z-gg

## Kanunda nerede geçiyor

### Doğal Gaz Piyasası Kanunu
- Doğal Gaz Piyasası Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4646-sayili-dogal-gaz-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-6): Doğal gazın 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında Türkiye'de yer altındaki yataklarından yer üstüne çıkarılmasını, temizlenmesini ve arıtılmasını, toplama hatlarıyla iletim hatlarına ve/veya dağıtım şebekesine kadar taşınmasını kapsar. Tanım, yer altı yatağı ile yer üstü taşıma sınırını birlikte çizer.

## Karıştırılan kavramlar

- **Üretim / İletim** (4646 s. K. m.3): Üretim, yer altı yatağından çıkarma, temizleme, arıtma ve toplama hatları ile taşımadır. İletim, üretime mahsus olmayan gaz boru hattı şebekesiyle yapılan nakildir. Toplama hattı ile iletim hattı arasındaki sınır, faaliyetin üretim mi iletim mi olduğunu belirler.
- **İş ve üretim hayatı kaynaklı göç / Olağanüstü sebeplerle göç** (222 s. K. m.10): Köy halkının yayla, otlak veya bağ gibi yerlere mevsimlik iş ve üretim amacıyla gitmesi. Doğal afet, salgın gibi olağanüstü bir olay nedeniyle köyden ayrılma. Madde her iki hâli de aynı şekilde düzenler; okulun göçmesi ve hemen çalışmaya devam etmesi yükümlülüğü her iki durumda da aynıdır.
- **Ruhsatsız imal / ruhsatlı ama aykırı üretim** (1262 s. K. m.19): Hiç ruhsat alınmadan yapılan üretim birinci fıkra kapsamındadır. Ruhsat alınmış ancak ruhsatın koşullarına uyulmadan yapılan üretim bu maddenin doğrudan konusu değildir. Yalnız ruhsatsız imal ve bunun bilerek satılması bu hükme göre cezalandırılır; ruhsata aykırılık ise ayrı hükümler ve idari yaptırımlar konusudur.
- **Tarımsal ürün zararı / üretim aracı ve tesis zararı** (2090 s. K. m.1): Ürünün zarar görmesi veya yok olması doğrudan yardım konusudur. Canlı-cansız üretim araçları, tesisler ve toprak da aynı ölçüde kapsama alınmıştır. Yardım yalnız ürüne ilişkin değil, üretim altyapısına ilişkin zararları da kapsar.
- **Kuruluş izni / Üretim izni** (2521 s. K. m.4): Bu madde uyarınca verilen kuruluş izni, fabrikanın kurulmasına yöneliktir ve belirli süre için geçerlidir. Fabrikanın fiilen üretime geçmesi, bu maddenin değil, işletme ruhsatına ilişkin ayrı işlemlerin konusudur. Kuruluş izni alınmış olması, üretime başlama yetkisi anlamına gelmez; izin süresi içinde kuruluş tamamlanmalıdır.
- **Donatım ve seyirde kullanılan eşya / gemi üretim tesisinde kullanılan eşya** (2581 s. K. m.1): Geminin donatım ve seyrinde kullanılan makine, teçhizat ve demirbaşlar, geminin kendisine bağlı eşyadır. Gemi üretim tesisinin inşa, tadil, tevsi veya onarımında kullanılan makine, teçhizat ve demirbaşlar, tesise bağlı eşyadır. Her iki kategori de muafiyetten yararlanır; ancak eşyanın hangi kategoriye girdiği, kullanım amacına bakılarak belirlenir.

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1260 E., 2023/767 K., 12.07.2023 — ilgili: 4646 s. K. m.3
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1263 E., 2023/768 K., 12.07.2023 — ilgili: 4646 s. K. m.3
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1264 E., 2023/769 K., 12.07.2023 — ilgili: 4646 s. K. m.3

## İlgili terimler

[İletim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iletim) · [Tüzel Kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuzel-kisi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.