--- title: "Ürün nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/urun" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ürün **Kısaca:** Ürün, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.685 · doğal ürünler: Bir şeyden elde edilen ve asıl şeyin malikinin mülkiyetine tabi olan verimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-685) - SMK m.55 · tasarım ve ürün: Bilgisayar programları hariç, endüstriyel ya da elle üretilen her nesne ile birleşik ürün, parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin birlikte algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-55) - 5488 s. K. m.3 · tanımlar: Bitkisel, hayvansal ve su ürünleri alanında elde edilen işlenmemiş ham ürünler ile bunların birinci derece işlenmesiyle elde edilen ürünlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3) ## Kanuna göre anlamı - **5015 s. K. m.2/1** (Petrol Piyasası Kanunu): Fiziksel veya kimyasal işlem, rafinaj veya diğer yöntemlerle ham petrol ve/veya ürünlerinden elde edilen ürün veya ara ürün herhangi bir hidrokarbonu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-2#f1-46 - **5488 s. K. m.3/1-k** (Tarım Kanunu): Bitkisel, hayvansal ve su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünler ile bunların birinci derece işlenmesi ile elde edilmiş ürünleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-k - **5996 s. K. m.3/1** (Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu): Bitki, bitkisel ürün, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzemeler, yem, hayvansal ürün, veteriner sağlık ürünü, bitki koruma ürünü ile ziraî mücadele alet ve makineleri ile ahşap ambalaj malzemesini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-3#f1-73 - **7223 s. K. m.3/1-s** (Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu): Her türlü madde, müstahzar veya eşyayı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7223-sayili-urun-guvenligi-ve-teknik-duzenlemeler-kanunu/madde-3#f1-s ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.55 – Tasarım ve ürün (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-55#f2): Bilgisayar programları hariç, endüstriyel ya da elle üretilen her nesne ile birleşik ürün, parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin birlikte algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. Bilgisayar programları bu tanımın dışındadır. - SMK m.64 – İnceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-64#f6-a): Tasarımın uygulandığı veya uygulanmak istendiği, endüstriyel veya el sanatı niteliğindeki fiziksel nesnedir. Altıncı fıkranın (a) bendindeki ret sebebi, tasarımın bu tanıma uymaması hâlinde söz konusu olur. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.685 – II. Doğal ürünler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-685): Bir şeyden elde edilen ve asıl şeyin malikinin mülkiyetine tabi olan verimdir. Ürün olabilmek için ya dönemsel olarak elde edilmesi ya da şeyin özgülendiği amaca göre âdetler gereği elde edilmesinin uygun görülmesi gerekir. ### Tarım Kanunu - Tarım Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-f): Bitkisel, hayvansal ve su ürünleri alanında elde edilen işlenmemiş ham ürünler ile bunların birinci derece işlenmesiyle elde edilen ürünlerdir. İkinci ve sonraki işlemlerle elde edilen mamuller bu tanıma girmez. ### Biyogüvenlik Kanunu - Biyogüvenlik Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5977-sayili-biyoguvenlik-kanunu/madde-1): GDO'dan elde edilen veya GDO içeren ve kanunun kapsamında sayılan faaliyetlere konu olan maddelerdir. Veteriner tıbbi ürünler ile beşeri tıbbi ürünler ve kozmetik ürünler bu tanımın dışında tutulur. ### Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-3#f1-11): Bitki, bitkisel ürün, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzemeler, yem, hayvansal ürün, veteriner sağlık ürünü, bitki koruma ürünü, ziraî mücadele alet ve makineleri ile ahşap ambalaj malzemesini kapsayan üst kavramdır. Kanunun koruma ve denetim alanı bu ürün kategorilerinin tamamına yayılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Doğal ürün / Hukuki ürün** (TMK m.685): Doğal ürün, cismani bir varlıktır ve asıl şeyin bir parçası olarak ayrılıncaya kadar bütünleyici parça sayılır. Hukuki ürün, bir eşyadan ya da alacaktan hukuki işlem dolayısıyla elde edilen dönemsel edimdir ve cismani değildir. Yalnızca doğal ürünler için m.685 fıkra 3 uyarınca bütünleyici parça kuralı işler; hukuki ürünler bakımından bu kural uygulanmaz. - **Dönemsel ürün / Diğer verim** (TMK m.685): Dönemsel ürün, her mevsim, her yıl ya da pek uzun olmayan aralıklarla yenilenir. Diğer verim, tekrarlanması aranmayan ve âdetler gereği elde edilmesi uygun görülen verimdir; bir ocaktan çıkarılan taş gibi yenilenmeyebilir. Diğer verimin ürün sayılması için şeyin özüne zarar vermeden elde edilmesi aranır; yenilenme koşulu yoktur. - **Asıl şeyden ayrılmamış ürün / Ayrılmış ürün** (TMK m.685): Asıl şeyden ayrılmamış doğal ürün, bütünleyici parça niteliğini sürdürür. Asıl şeyden ayrılan ürün, bütünleyici parça niteliğini kaybederek bağımsız taşınır hâline gelir. Ayrılmamış ürün üzerinde bağımsız mülkiyet kurulamaz; ayrılan ürün ise yeni bir mülkiyet hakkına konu olabilir ve kural olarak asıl şeyin malikine aittir. - **Ürün / Ham ürün ve işlenmiş mal** (5488 s. K. m.3): Ürün, işlenmemiş ham ürünler ile birinci derece işlenmiş ürünleri kapsar. İkinci ve sonraki derece işlemlerle elde edilen mallar ürün tanımına girmez. Birinci derece işlenmiş mal ürün sayılır; daha ileri işlenmiş mal bu tanıma girmez. - **GDO ürünü / Veteriner tıbbi ürün** (5977 s. K. m.1): Genetik yapısı değiştirilmiş organizmadan elde edilen ve kanun kapsamında sayılan ürünler. Veteriner tıbbi ürünler, kanun kapsamı dışında tutulan bir ürün grubudur. Veteriner tıbbi ürünler hakkında bu kanun değil, kendi mevzuatı uygulanır. - **GDO ürünü / Beşeri tıbbi ürün ve kozmetik** (5977 s. K. m.1): Kanun kapsamında olan GDO ve ürünleri. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsat ya da izin almış insan kullanımına yönelik ilaçlar ve kozmetik ürünler. Bu ürünler kanun dışında kalır; Sağlık Bakanlığının ruhsat ve izin mevzuatına tabi olur. ## İlgili konular - Genel hükümler, mülkiyet hakkının kapsamı ve eklenti (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/genel-hukumler-mulkiyet-hakkinin-kapsami-ve-eklenti ## Örnek kararlar - 2016/36 E., 2016/187 K., 14.12.2016 — ilgili: TMK m.685 - Hukuk Genel Kurulu, 2021/943 E., 2023/288 K., 29.03.2023 — ilgili: SMK m.64 - Hukuk Genel Kurulu, 2021/975 E., 2023/143 K., 01.03.2023 — ilgili: SMK m.64 ## İlgili terimler [Biyogüvenlik sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/biyoguvenlik-sistemi) · [Entegre idare ve kontrol sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/entegre-idare-ve-kontrol-sistemi) · [Gıda](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gida) · [Karantina](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karantina) · [Tarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim) · [Tarım havzaları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim-havzalari) · [Tarımsal üretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-uretim) · [Özel sektör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-sektor) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.