--- title: "Üstün yarar nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ustun-yarar" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Üstün yarar **Kısaca:** Malın bölünmeden bir eşe verilmesini isteyen eşin, o malla ilgili mesleki, ticari, sağlık veya duygusal bir menfaati bulunmasıdır. Bu üstünlük ispatlanmalıdır ve diğer eşin ortaklık payının karşılığını ödemesi gerekir. (TMK m.226) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.226 – II. Malların geri alınması ve borçlar — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-226): Malın bölünmeden bir eşe verilmesini isteyen eşin, o malla ilgili mesleki, ticari, sağlık veya duygusal bir menfaati bulunmasıdır. Bu üstünlük ispatlanmalıdır ve diğer eşin ortaklık payının karşılığını ödemesi gerekir. - TMK m.248 – II. Malların geri alınması ve paylı malın verilmesi — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-248#f2): Malın bölünmeden bir eşe verilmesini haklı kılan, o eşin malla ilgili somut ve daha ağır basan menfaatidir. Yalnızca isteğe dayanmaz; ispat edilmesi gerekir. - TMK m.279 – 2. Aile konutu ve ev eşyası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-279): Ölüm dışındaki bir sebeple mal ortaklığı sona erdiğinde eşlerden birinin özgülenme istemini doğuran, ispatı gereken ağırlıklı menfaatidir. Maddede ölüm hâlinden farklı olarak ayrıca ispat edilmesi öngörülür. - TMK m.280 – 3. Diğer malvarlığı değerleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-280): Paylı mülkiyetteki malların bir eşe verilmesini haklı kılan, talep eden eşin o malla ilgili somut ve ağır basan menfaatidir. Maddede ayrıca tanımlanmamıştır; talep eden eş bunu ispatlamak zorundadır. ### Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.40 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6518-sayili-aile-ve-sosyal-politikalar-bakanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanun/madde-40): Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesinde esas alınan ölçüttür. Müdürlüğün, yükümlüyle irtibata geçmeden ve teslim emri tebliği olmadan doğrudan teslim usulünü uygulamasını gerektiren hallerin değerlendirilmesinde kullanılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Üstün yarar talebi / genel paylaşma** (TMK m.280): Eş, üstün bir yararını ispatlayarak paylı mülkiyetteki malın kendisine verilmesini ister. Bu durumda paylaşma, talep eden eşin yararı esas alınarak yapılır. Üstün yarar ispatlanmadığında mallar, paylaşmalı mal ayrılığı kurallarına göre eşler arasında paylaştırılır. Üstün yarar ispatlandığında mal, paylaşma sonucu bölünmeden talep eden eşe bırakılabilir. - **Normal usul / üstün yarar hali** (6518 s. K. m.40): Müdürlük önce yükümlüyle irtibata geçer ve belirlenen gün ve saatte teslimi bildirir; yükümlü çocuğu getirmezse teslim emri gönderilir. Çocuğun üstün yararının gerektirdiği hallerde müdürlük, yükümlüyle irtibat kurmadan ve teslim emri tebliğ etmeden doğrudan uygulama yapar. Üstün yarar halinde yükümlüye önceden bildirim ve emir aşaması atlanabilir. - **Rıza / daha üstün yarar / kanunun verdiği yetki** (TMK m.24): Zarar görenin rızası, kişilik hakkı bakımından bir hukuka uygunluk sebebidir ve tanınan sınır içinde geçerlidir. Daha üstün özel veya kamusal yarar ile kanunun verdiği yetkinin kullanılması ise rızadan bağımsız hukuka uygunluk sebepleridir. Bu sebeplerden biri varsa müdahale hukuka uygun sayılır; rıza sınırın aşılması hâlinde geçerliliğini yitirir ve aşılan kısım hukuka aykırı olur. - **Olağan teslim / tekrar alma ve üstün yarar hali** (5717 s. K. m.18): Çocuğun hak sahibine teslim edilmesinden sonra yükümlünün haklı bir sebep olmaksızın çocuğu tekrar alması halinde, yeni bir hüküm, yükümlüyle irtibat veya teslim emri tebliği aranmaz. Çocuğun üstün yararının gerektirdiği hallerde müdürlük, yükümlüyle irtibat kurmadan veya teslim emri tebliğ etmeden doğrudan beşinci fıkra hükmünü uygulayabilir. Her iki halde çocuk, gerekirse kolluk marifetiyle ve zor kullanılarak alınıp hak sahibine teslim edilir. - **Üstün yarar / Dengesiz yarar karşılaştırması** (TBK m.63): Fiille korunan özel veya kamusal yarar, zarar verici fiilin yol açtığı zarardan üstündür. Korunan yarar zarardan üstün değildir ya da eşit düzeydedir. Üstünlük bulunduğunda fiil hukuka aykırı sayılmaz; üstünlük bulunmazsa bu hal uygulanmaz. ## İlgili konular - Paylaşma ve paylaşma usulü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasma-ve-paylasma-usulu - Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye, malların geri alınması ve borçlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mal-rejiminin-sona-ermesi-ve-tasfiye-mallarin-geri-alinmasi-ve-borclar - Paylaşmalı mal ayrılığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasmali-mal-ayriligi ## Örnek kararlar - 2. Hukuk Dairesi, 2023/4359 E., 2024/1528 K., 07.03.2024 — ilgili: TMK m.226 - 2. Hukuk Dairesi, 2022/9467 E., 2024/456 K., 24.01.2024 — ilgili: TMK m.226 - 2. Hukuk Dairesi, 2022/2196 E., 2023/1516 K., 30.03.2023 — ilgili: TMK m.226 ## İlgili terimler [Paylı mülkiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/payli-mulkiyet) · [Birlikte yaşanılan konut](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlikte-yasanilan-konut) · [Ev eşyası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ev-esyasi) · [Çocuk teslimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cocuk-teslimi) · [Sürüm değeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/surum-degeri) · [Geri alma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geri-alma-hakki) · [Yükümlü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yukumlu) · [Geri alma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geri-alma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.