---
title: "Usulsüzlük cezası nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/usulsuzluk-cezasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Usulsüzlük cezası

**Kısaca:** Vergi usul kurallarına aykırılık nedeniyle kesilen idari para cezasıdır. Zamanaşımı, usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden başlar. (VUK m.374)

## Kanunda nerede geçiyor

### Vergi Usul Kanunu
- VUK m.331 – Cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-331): Vergi kanunlarında öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde, verginin doğrudan eksik ödenmesi dışında kalan aykırılıklara bağlanan idari yaptırımdır.
- VUK m.339 – Tekerrür (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-339#f1): Vergi usulüne aykırılık nedeniyle kesilen cezadır. Maddede tekerrür hâlinde yüzde yirmibeş oranında artırılır.
- VUK m.340 – Suçlarda birleşme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-340): Vergi usul hükümlerine aykırılık nedeniyle kanunda öngörülen idari para cezalarıdır. Madde bu cezaların da içtima ve tekerrür bakımından birleştirilemeyeceğini düzenler.
- VUK m.374 – Ceza kesmede zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-374): Vergi usul kurallarına aykırılık nedeniyle kesilen idari para cezasıdır. Zamanaşımı, usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden başlar.

## Karıştırılan kavramlar

- **Vergi ziyaı cezası / Usulsüzlük cezası** (VUK m.331): Vergi ziyaı cezası, verginin eksik kalmasına yol açan aykırılıklara bağlanır. Usulsüzlük cezası, vergi kanunlarının biçim ve bildirim yükümlülüklerine aykırılığa bağlanır. İki ceza türü farklı hükümlere tabidir ve ayrı ayrı uygulanır. Madde bu iki türü birlikte cezalandırma kapsamına alır.
- **Vergi ziyaı cezası / Usulsüzlük cezası (genel)** (VUK m.374): Vergi ziyaı cezası, vergi alacağının doğduğu takvim yılına bağlı olarak beş yıllık süreye tabidir. Diğer usulsüzlük cezaları, usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden başlayarak iki yıllık süreye tabidir. Aynı yıl içinde işlenen iki farklı cezada zamanaşımı bitiş tarihleri farklı olur; süre hesabı cezanın türüne göre yapılır.
- **Birleşen ceza / Bağımsız usulsüzlük cezası** (VUK m.374): Vergi ziyaı cezası ile birleşen usulsüzlük cezası, vergi ziyaı cezasının zamanaşımı süresi içinde kesilir. Birleşme dışında kalan usulsüzlük cezası kendi süresine tabidir. Birleşen usulsüzlük cezasında ayrı iki yıllık süre aranmaz, vergi ziyaı cezasının süresi uygulanır.
- **Usulsüzlük cezası önceden kesilmiş / hiç kesilmemiş** (VUK m.336): Usulsüzlük cezası kesilmiş bir fiilin sonradan vergi ziyaına da yol açtığı anlaşılırsa, ikinci fıkra uygulanır. Ceza hiç kesilmemiş ise birinci fıkra doğrudan uygulanır ve yalnızca en ağır ceza kesilir. Önceki usulsüzlük cezası, vergi ziyaı cezasıyla mukayese edilerek eksik kalan kısım tamamlanır.
- **Vergi ziyaı cezası / usulsüzlük cezası (miktar yönünden)** (VUK m.336): Vergi ziyaı cezası, eksik ödenen verginin oranı üzerinden hesaplanan tutardır. Usulsüzlük cezası, ihlal edilen yükümlülüğe bağlanan sabit veya ayrı oranlı tutardır. Hangi cezanın kesileceği, iki tutarın miktar olarak karşılaştırılmasıyla belirlenir.
- **Vergi cezası ile vergi aslına bağlı olmayan usulsüzlük cezası** (VUK m.376): Vergi aslına bağlı kesilen vergi cezalarında indirim, tarhedilen vergi ile birlikte bildirilen ödeme üzerinden uygulanır. Vergi aslına tabi olmaksızın kesilen usulsüzlük cezalarında ise madde metninin son fıkrası uyarınca aynı indirim uygulanır. Vergi aslı bulunmayan usulsüzlük cezalarında da cezanın yarısı indirilebilir; bu hal ayrıca düzenlenmiştir.

## İlgili konular

- Genel esaslar (VUK) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/genel-esaslar-vuk
- Vergi cezasının kesilmesi, ödenmesi ve kalkması (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-cezasinin-kesilmesi-odenmesi-ve-kalkmasi

## Örnek kararlar

- 2019/4 E., 2021/78 K., 04.11.2021 — ilgili: VUK m.340
- 9. Daire, 2024/613 E., 2025/3396 K., 10.09.2025 — ilgili: VUK m.331
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1611 E., 2025/401 K., 21.05.2025 — ilgili: VUK m.374

## İlgili terimler

[Vergi ziyaı cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-ziyai-cezasi) · [Tekerrür](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tekerrur) · [Ceza ihbarnamesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-ihbarnamesi) · [İçtima](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ictima-kavrami) · [Kesinleşme tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesinlesme-tarihi) · [Birleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlesme) · [Takvim yılı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takvim-yili)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.