---
title: "Üyelikten çıkarma nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyelikten-cikarma"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Üyelikten çıkarma

**Kısaca:** Üyelikten çıkarma, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.66 · çıkma ile: Derneğin, üyenin rızası dışında üyeliği sona erdirmesidir ve çıkma hakkından ayrı bir kurumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-66)
- 4688 s. K. m.25 · üyelik ödentisi: Sendika merkez genel kurulunun kararıyla üyenin sendikadan çıkarılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-25)
- 5200 s. K. m.7 · genel kurul, görev ve yetkileri: Birlik üyesinin üyelikten çıkarılmasına ilişkin kararın genel kurulca onaylanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5200-sayili-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu/madde-7)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.66 – 2. Çıkma ile (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-66): Derneğin, üyenin rızası dışında üyeliği sona erdirmesidir ve çıkma hakkından ayrı bir kurumdur. Madde bu kurumu düzenlemez; çıkma, üyenin tek taraflı iradesine dayanır.

### Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.25 – Üyelik ödentisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-25): Sendika merkez genel kurulunun kararıyla üyenin sendikadan çıkarılmasıdır. Kararın işverene isimler halinde onbeş gün içinde bildirilmesi zorunludur.

### Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu
- Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.7 – Genel kurul, görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5200-sayili-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu/madde-7): Birlik üyesinin üyelikten çıkarılmasına ilişkin kararın genel kurulca onaylanmasıdır. Onay olmadan çıkarma kesinleşmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Dernekten çıkma / üyelikten çıkarma (ihraç)** (TMK m.66): Çıkma, üyenin kendi tek taraflı beyanıyla üyeliği sona erdirmesidir ve derneğin iradesine bağlı değildir. Üyelikten çıkarma, derneğin üyeye karşı yönelttiği bir karar veya beyanla üyeliği sona erdirmesidir ve tüzükte belirlenen sebep ve usule bağlıdır. Çıkma için sebep ve kurul kararı aranmaz; ihraçta ise tüzük ve sebep koşulları uygulanır. Madde yalnız çıkmayı düzenler.
- **Kendiliğinden sona erme / üyelikten çıkarma** (TMK m.65): Nitelik kaybı hâlinde üyelik, organ kararına gerek olmadan kendiliğinden sona erer. Üyelikten çıkarma, üyenin davranışı nedeniyle organın kararıyla gerçekleşir ve tüzükte usul öngörülür. Nitelik kaybında yönetim kurulu kararı ya da genel kurul kararı aranmaz; çıkarmada karar ve tüzükteki usul gerekir.
- **Üyelikten çıkarma / Yönetim kurulunun çıkarma kararı** (TMK m.80): Yönetim kurulu veya başka bir organ üyelikten çıkarma kararı verebilir. Genel kurul, bu konuda son kararı verir. Üyelikten çıkarma kararına karşı genel kurula başvuru yolu açıktır; genel kurul kararı kesin son karar niteliğindedir.
- **Komite üyeliğinin düşmesi / üyelikten çıkarma cezası** (5684 s. K. m.27): Seçim yeterliliğini kaybeden veya üç toplantıya geçerli özür olmadan katılmayan üye kendiliğinden düşer. Komite üyelerinin disiplin cezası ise yalnız sigorta acenteliği faaliyetinden dolayı Odalar Birliği Yüksek Disiplin Kurulunun yetkisindedir. Üyelik düşmesi kendiliğinden gerçekleşirken, disiplin cezası için ayrı bir kurul ve usul uygulanır.

## İlgili konular

- Sona ermesi ve organlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/sona-ermesi-ve-organlar

## İlgili terimler

[Üyelik ödentisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyelik-odentisi) · [Olağanüstü toplantı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olaganustu-toplanti) · [Yazılı bildirim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-bildirim) · [Genel Kurul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kurul) · [Salt çoğunluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/salt-cogunluk)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.