---
title: "Uzman kişi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzman-kisi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Uzman kişi

**Kısaca:** Uzman kişi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TCK m.51 · hapis cezasının ertelenmesi: Mahkemenin denetim süresi içinde hükümlüye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-51)
- CMK m.178 · çağrılması reddedilen tanığın ve uzman kişinin doğrudan mahkemeye getirilmesi: Olaya ilişkin özel bilgisi veya uzmanlığı nedeniyle dinlenmesi istenen kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-178)
- 5402 s. K. m.14 · kovuşturma evresinden sonraki görevler: Mahkemenin denetim süresi içinde hükümluye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5402-sayili-denetimli-serbestlik-hizmetleri-kanunu/madde-14)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ceza Kanunu
- TCK m.51 – Hapis cezasının ertelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-51#f6): Mahkemenin denetim süresi içinde hükümlüye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir. Hükümlüye öğütte bulunur, kurumlarla istişare eder ve üçer aylık dönemlerle infaz hâkimine rapor verir.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.178 – Çağrılması reddedilen tanığın ve uzman kişinin doğrudan mahkemeye getirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-178): Olaya ilişkin özel bilgisi veya uzmanlığı nedeniyle dinlenmesi istenen kişidir. Madde bu kişiyi tanıkla birlikte anar; uzman tanık ile bilirkişi ayrı kavramlardır.

### Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu
- Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu m.14 – Kovuşturma evresinden sonraki görevler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5402-sayili-denetimli-serbestlik-hizmetleri-kanunu/madde-14): Mahkemenin denetim süresi içinde hükümluye rehberlik etmek üzere görevlendirebileceği kişidir. Madde 14/1-d bu kişiye ilişkin rehberlik görevlerini müdürlüğe verir; görevlendirme ise mahkemeye aittir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tanık / Uzman kişi** (CMK m.178): Tanık, olaya ilişkin beş duyusuyla edindiği bilgiyi anlatır. Uzman kişi, özel bilgisi veya uzmanlığı ile görüş bildirir; malzemeye göre uzman tanık ile bilirkişi ayrı kavramlardır. Madde her iki kişiyi de kapsar. Uygulamada uzman kişinin 'uzman tanık' sayılarak dinlenmemesi, maddenin işletilmemesi sonucunu doğurmaktadır.
- **Uzman kişi görevi / genel izleme görevi** (5402 s. K. m.14): Uzman kişinin rehberlik görevi, TCK m.51/5 uyarınca mahkemenin görevlendirdiği hâlde 14/1-d bendine göre yerine getirilir. Genel izleme ve yönlendirme görevi, 14/1-e bendine göre bentler (a) ila (d) uygulanırken yürütülür. Mahkeme uzman görevlendirmemişse rehberlik görevi doğmaz; ancak izleme ve bildirim görevi yine devam eder.

## İlgili konular

- Duruşma hazırlığı (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/durusma-hazirligi

## Örnek kararlar

- 2018/73 E., 2019/65 K., 24.07.2019 — ilgili: CMK m.178
- Ceza Genel Kurulu, 2022/528 E., 2023/520 K., 11.10.2023 — ilgili: TCK m.51

## İlgili terimler

[Denetim süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim-suresi) · [Hapis cezasının ertelenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hapis-cezasinin-ertelenmesi) · [Kasıtlı suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kasitli-suc) · [Denetimli serbestlik müdürlüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetimli-serbestlik-mudurlugu) · [Seçenek yaptırım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secenek-yaptirim) · [Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb) · [Etkin pişmanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/etkin-pismanlik)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.