---
title: "Uzman Onbaşı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzman-onbasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Uzman Onbaşı

**Kısaca:** Uzman Onbaşı: En az ilköğretim okulu veya dengi okul mezunu olup, muvazzaflık hizmetini müteakip, Türk Silâhlı Kuvvetlerinin devamlılık arz eden teknik ve kritik uzmanlık görev yerlerinde istihdam edilenleri (3269 s. K. m.3/1-b)

## Kanuni tanım

- **3269 s. K. m.3/1-b** (Uzman Erbaş Kanunu): En az ilköğretim okulu veya dengi okul mezunu olup, muvazzaflık hizmetini müteakip, Türk Silâhlı Kuvvetlerinin devamlılık arz eden teknik ve kritik uzmanlık görev yerlerinde istihdam edilenleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3269-sayili-uzman-erbas-kanunu/madde-3#f1-b

## Kanunda nerede geçiyor

### Uzman Erbaş Kanunu
- Uzman Erbaş Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3269-sayili-uzman-erbas-kanunu/madde-3#f1-b): En az ilköğretim okulu veya dengi okul mezunu olup muvazzaflık hizmetini müteakip Türk Silahlı Kuvvetlerinin devamlılık arz eden teknik ve kritik uzmanlık görev yerlerinde istihdam edilenlerdir. Öğrenim koşulu uzman çavuşa göre daha düşüktür; görev yeri ise uzmanlık gerektiren teknik ve kritik yerlerle sınırlıdır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Uzman çavuş / uzman onbaşı** (3269 s. K. m.3): Uzman çavuşta öğrenim koşulu en az lise veya dengi okul mezuniyetidir; ilköğretim mezunu ise muvazzaflığını çavuş rütbesiyle tamamlamış olmalıdır. Uzman onbaşıda öğrenim koşulu en az ilköğretim veya dengi okul mezuniyetidir ve muvazzaflık sonrası istihdam bakımından çavuş rütbesi aranmaz. Aynı kişinin hangi unvanı alacağı öğrenim durumuna ve muvazzaflığın tamamlandığı rütbeye bağlıdır; ilköğretim mezunu bir kişi çavuş rütbesiyle muvazzaflığını tamamlamadıkça uzman çavuş olamaz.
- **Uzman çavuş kadrosu / uzman onbaşı kadrosu** (3269 s. K. m.3): Uzman çavuş, devamlılık arz eden teknik ve kritik görev yerlerinde ya da çavuş kadro görev yerlerinde istihdam edilebilir. Uzman onbaşı yalnızca devamlılık arz eden teknik ve kritik uzmanlık görev yerlerinde istihdam edilebilir. Çavuş kadro görev yerleri uzman çavuş istihdamına açıktır; uzman onbaşı için bu yerler kapsam dışındadır.
- **Uzman çavuş / uzman onbaşı / uzman erbaş** (3269 s. K. m.3): Uzman çavuş ve uzman onbaşı somut unvanlardır. Uzman erbaş bu iki unvanı birlikte kapsayan üst tanımdır. Kanunda uzman erbaşa yapılan atıflar hem uzman çavuşu hem uzman onbaşıyı kapsar; belirli bir unvana özgü hükümler ise yalnızca o unvan için geçerlidir.
- **Uzman onbaşı terfii / Derece yükselmesi** (3269 s. K. m.9): Uzman onbaşının uzman çavuşluğa terfii, en az bir yıl hizmet ve görevde başarı koşuluna bağlıdır ve yönetmeliğe göre yapılır. Derece yükselmesi, derece içinde süre, kademe sicili ve üst derecede kadro koşullarına bağlıdır. Terfi bir rütbe değişikliğidir; derece yükselmesi ise aylık derecesini değiştirir. İkisinin şartları ayrıdır.
- **Uzman onbaşı / Uzman çavuş** (3269 s. K. m.19): Uzman onbaşı, sözleşmeli personelin alt kademesidir. Uzman çavuş, uzman onbaşının üst kademeye geçmesiyle elde edilen konumdur. Geçiş için yönetmelikte öngörülen şartların aranması gerekir; şartların varlığı bu geçişin kendiliğinden olmadığını gösterir.

## Örnek kararlar

- 2. Daire, 2022/763 E., 2025/5471 K., 25.11.2025 — ilgili: 3269 s. K. m.3
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/2597 E., 2025/2328 K., 05.11.2025 — ilgili: 3269 s. K. m.3
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/137 E., 2025/1620 K., 11.09.2025 — ilgili: 3269 s. K. m.3

## İlgili terimler

[Uzman Çavuş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzman-cavus) · [Uzman Erbaş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzman-erbas)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.