--- title: "Uzmanlar nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzmanlar" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Uzmanlar Diğer yazımlar: Uzman **Kısaca:** Uzmanlar, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK ek m.41 · uzman istihdamı: Uzman yardımcılığı sürecini ve yeterlik sınavını başarıyla tamamlayarak uzman kadrolarına atanabilen memur kategorisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-madde-41) - 6356 s. K. m.55 · yönetim yapısı: Yüksek Hakem Kurulunun talebi üzerine Cumhurbaşkanlığınca atanan veya görevlendirilen, uzmanlık gerektiren konularda kuruluna yardım eden kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-55) - 4847 s. K. m.4 · komisyonun yetkileri: Komisyonun gerekli gördüğünde bilgisine başvuracağı, Komisyonun uygun bulduğu kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4847-sayili-avrupa-birligi-uyum-komisyonu-kanunu/madde-4) ## Kanuni tanım - **5717 s. K. m.3/1-h** (Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun): Sosyal çalışmacı, psikolog ve pedagog gibi meslek mensuplarını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-3#f1-h ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK ek m.41 – Uzman istihdamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-madde-41#f1): Uzman yardımcılığı sürecini ve yeterlik sınavını başarıyla tamamlayarak uzman kadrolarına atanabilen memur kategorisidir. Uzman yardımcısı unvanını kaybeden kişi uzman sayılmaz. ### Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Kanunu - Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Kanunu m.4 – Komisyonun yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4847-sayili-avrupa-birligi-uyum-komisyonu-kanunu/madde-4#f2): Komisyonun gerekli gördüğünde bilgisine başvuracağı, Komisyonun uygun bulduğu kişidir. Uzmanlığın niteliği ve seçim ölçütleri maddede tanımlanmamıştır; seçim Komisyonun takdirindedir. ### Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-3#f1-h): Sosyal çalışmacı, psikolog ve pedagog gibi meslek mensuplarıdır. Tanımdaki sayım örnek niteliğindedir. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.55 – Yönetim yapısı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-55#f1): Yüksek Hakem Kurulunun talebi üzerine Cumhurbaşkanlığınca atanan veya görevlendirilen, uzmanlık gerektiren konularda kuruluna yardım eden kişidir. Raportörle birlikte aynı usulle belirlenir. ### Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.50 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6518-sayili-aile-ve-sosyal-politikalar-bakanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanun/madde-50): Psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı, çocuk gelişimci ve rehber öğretmen gibi, Dördüncü Kısım hükümleri uyarınca icraya katılacak meslek mensupları. Bu kişilerin yeterli sayıda bulunmaması hâlinde öğretmen hazır bulundurulur. ## Karıştırılan kavramlar - **Uzman yardımcısı / uzman (mali ve sosyal haklar)** (DMK ek m.41): Bu madde kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcıları, bakanlıkların merkez teşkilatı kadrolarındaki uzman ve uzman yardımcıları için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan yararlanır. Bu haklardan yararlanma, 36. maddenin ortak hükümler bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendi hükmüne göre aynı usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleşir. Mali ve sosyal haklardan yararlanma, merkez teşkilatı kadrolarındaki karşılık kadrolarla aynı usul ve esaslara bağlanır. - **Uzmanlar / Mahkeme** (5717 s. K. m.3): Uzmanlar, sosyal çalışmacı, psikolog ve pedagog gibi meslek mensuplarıdır. Mahkeme, aile mahkemesidir ve yargısal yetkiyi kullanır. Uzmanlar yardımcı konumda yer alır; karar yetkisi mahkemededir. - **Genel sekreter / Raportör ve uzman** (6356 s. K. m.55): Genel sekreter, kurula bağlı genel sekreterliğin başkanıdır ve Yüksek Hakem Kurulu Başkanının teklifiyle atanır. Raportör ve uzman, Kurulun talebiyle Cumhurbaşkanlığınca atanır veya görevlendirilir. Atama yetkisi ve usulü farklıdır: genel sekreterde başkanın teklifi, raportör ve uzmanda kurulun talebi ve Cumhurbaşkanlığı işlemi gerekir. - **Uzman / öğretmen** (6518 s. K. m.50): Dördüncü Kısım uyarınca psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı, çocuk gelişimci ve rehber öğretmen gibi uzmanlar öncelikle hazır bulundurulur. Bu uzmanların yeterli sayıda olmaması hâlinde öğretmen hazır bulundurulur. Öğretmen, uzman eksikliği olmadan doğrudan görevlendirilemez; ikincil bir seçenektir. - **(c) bendi eş ve çocukları / (c) bendi profesör veya uzman** (Harçlar K. m.88): Profesör ya da uzmanın kendisi, istihdam edildiği kurum nedeniyle doğrudan muafiyetten yararlanır. Eş ve çocuklar ise yalnızca iş sahibi olmadıkları sürece aynı muafiyetten yararlanır. Eşin veya çocuğun kendi adına çalışması halinde muafiyet kendiliğinden kaybolur; harç alınır. - **Sözleşmeli uzman / Başkanlık personeli (657 sayılı Kanun)** (642 s. K. m.5): Başkanlığın genel personeli, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir. Sözleşmeli uzman, kadro aranmadan ve sözleşmeli personel rejimine bağlı kalınmadan 642 sayılı KHK ve sözleşmeye göre çalıştırılır. Uzmanların ücreti, sigortası ve atama usulü genel personelden ayrı düzenlenir; ücret ve usul Cumhurbaşkanınca tespit edilir. ## İlgili konular - Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü, yüksek hakem kurulunun kuruluşu ve çalışma esasları (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/toplu-is-uyusmazliklarinin-cozumu-yuksek-hakem-kurulunun-kurulusu-ve-calisma ## Örnek kararlar - İkinci Bölüm, 2015/13760 E., 18.07.2018 — ilgili: 5717 s. K. m.3 - Birinci Bölüm, 2015/19293 E., 17.07.2018 — ilgili: 5717 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Velâyet hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/velayet-hakki) · [Şahsî ilişki kurma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sahsi-iliski-kurma-hakki) · [Bilgi isteme yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-isteme-yetkisi) · [Merkezî Makam](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-makam) · [Yeterlik sınavı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeterlik-sinavi) · [Çocuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cocuk) · [Başvuru sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-sahibi) · [Yüksek Hakem Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksek-hakem-kurulu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.