--- title: "Vade nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vade" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Vade **Kısaca:** Vade, 4 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.91 · aya ilişkin sürelerde vade: Borcun ifa edilmesi gereken belirli bir zaman anıdır; ifanın ne zaman yapılacağı sorusuna cevap verir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-91) - TTK m.671 · genel olarak: Poliçe bedelinin ödenmesi gereken zamandır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-671) - VUK m.111 · ödeme zamanı: Verginin ödenmesi gereken son tarih olup, ödeme süresinin son gününü ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-111) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.10 – 3. Faizin başlangıcı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-10#f1): Borcun ödenmesi gereken belirli bir günün veya sürenin sonudur. Vade belirlenmişse faiz bu tarihten itibaren işlemeye başlar. - TTK m.671 – 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-671): Poliçe bedelinin ödenmesi gereken zamandır. Vade gösterilmemişse poliçe görüldüğünde ödenecek sayılır; vade yokluğu poliçenin geçersizliği sonucunu doğurmaz. - TTK m.706 – II - Sürelerin hesabı — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-706#f1): Poliçedeki borcun muaccel olduğu, ödemenin yapılması gereken gündür. Bu madde, vadenin hangi takvim gününe düştüğünü belirlemek için kullanılır. - TTK m.772 – III - Ödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-772#f1): Poliçenin ödenmesi gereken gün olarak belirlenmiş andır. Maddeye göre vadenin geldiği gün ve ödeme tarihi, poliçenin ödenme anını belirler. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.90 – I. Süreye bağlanmamış borç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-90): Borcun ifa edileceği belirli bir zaman noktasıdır; ne zaman sorusuna cevap verir. Vadenin gelmesiyle borç muaccel olur. - TBK m.91 – II. Süreye bağlı borç — 1. Aya ilişkin sürelerde vade (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-91): Borcun ifa edilmesi gereken belirli bir zaman anıdır; ifanın ne zaman yapılacağı sorusuna cevap verir. Bu maddede vade, ay başı, ay sonu, ay ortası ya da yalnızca ay olarak belirlenmiş olabilir. - TBK m.92 – 2. Diğer sürelerde vade (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-92): Borcun muaccel olduğu, yani alacaklının ifayı isteyebileceği andır. Madde, sözleşmeden sonra belli bir sürenin geçmesiyle belirlenen vadelerin hangi güne düşeceğini gösterir. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.111 – Ödeme zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-111#f3): Verginin ödenmesi gereken son tarih olup, ödeme süresinin son gününü ifade eder. Maddenin ikinci fıkrasına göre süre uzamasında vade, uzayan sürenin bittiği gündür. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.61 – Mevduatın ve katılım fonunun çekilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-61#f1): Mevduat veya katılma hesabında paranın geri alınabileceği, sözleşmeyle kararlaştırılmış belirli bir tarihtir. Madde, vadeye ilişkin kararlaştırılan şartları saklı tutar. ## Karıştırılan kavramlar - **Normal vade / Mücbir sebep uzatması** (VUK m.111): Kanunda gösterilen süre sonunda ödeme, kural olarak son gün olan vadede yapılır. Afet nedeniyle ilan edilen yerlerde Maliye Bakanlığı, ödeme süresini azami bir yıl uzatabilir. Uzatma kararı verilmişse, belirlenen günler verginin vadesi yerine geçer ve gecikme zammı bu yeni günden itibaren hesaplanır. - **Genel vade / 500'den fazla mükellefi olan vergi dairesi** (VUK m.111): Vergi dairesi genel kuralına göre ödeme vadenin son gününde yapılır. 500'den fazla mükellefi olan vergi dairelerine para yatırılacaksa Maliye Bakanlığı gün belirleyebilir. Bakanlığın gün belirlemesi, yatırma işleminin hangi günde yapılacağını değiştirir; belirleme 15 günlük süre içinde yapılmalıdır. - **Vade ve ihbar süresi / hiçbir suretle sınırlandırılamaz kural** (5411 s. K. m.61): Sözleşmede vade ve ihbar süresi açıkça kararlaştırılmışsa bu şartlar geçerlidir. Vade veya ihbar süresi olmayan ya da bu şartlar dışında kalan kısıtlamalar hakkı sınırlayamaz. Kararlaştırılmış vade ve ihbar süresi bankayı bağlar; kararlaştırılmamış bir kısıtlama ise geçersizdir. - **Ay olarak belirlenen vade / Gün olarak belirlenen vade** (TTK m.706): Ay ile ifade edilen vadede vade, başlangıç gününün karşılığı olan gündür ve ay sonu dışında takvim ayına göre belirlenir. Gün ile ifade edilen vadede ("sekiz gün", "onbeş gün") süre gerçek gün olarak sayılır ve hafta sayımına girmez. Aynı süre ayla ya da günle ifade edildiğinde vade farklı takvim gününe düşebilir; ibarenin hangisi olduğu tespit edilmelidir. - **Vade ve ödeme tarihi / Bedelin para birimi** (TTK m.772): Vade ve ödeme tarihinin hesabı, vadenin geldiği gün ile ödeme tarihinin tespitini içerir. Bedelin para birimi, yabancı para ile gösterilmiş poliçede ödemenin hangi para ile yapılacağını belirler. Her iki konuda da ödeme yeri hukuku uygulanır; ancak madde bu iki konuyu birlikte sayar ve bunların aynı hukuka tabi olduğunu belirtir. - **Faiz ve vade farkı / asıl satış bedeli** (KDVK m.24): Vade farkı, faiz, kur farkı ve prim gibi gelirler (c) bendi kapsamında matraha dahildir. Asıl mal veya hizmet bedeli, bu bentlerde sayılan gelirlerden ayrı olarak matrahın temel kısmını oluşturur. Faiz ve vade farkı gibi gelirler de KDV'ye tabi tutarın içine girer; faizin KDV'ye tabi olup olmadığı tartışması bu ayrımla ilgilidir. ## İlgili konular - İfa zamanı ve süreye bağlı borç (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ifa-zamani-ve-sureye-bagli-borc - Başlangıç (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/baslangic - Kambiyo senetleri, poliçenin düzenlenmesi ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kambiyo-senetleri-policenin-duzenlenmesi-ve-sekli - Kanunlar ihtilafı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kanunlar-ihtilafi - Ödeme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/odeme - Ödeme, zamanaşımı ve terkin (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/odeme-zamanasimi-ve-terkin ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2025/404 E., 2026/254 K., 15.04.2026 — ilgili: TBK m.90, TBK m.91, TBK m.92 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1269 E., 2023/1106 K., 15.11.2023 — ilgili: TBK m.91 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2020/1111 E., 2020/1270 K., 18.11.2020 — ilgili: VUK m.111 ## İlgili terimler [Muaccel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muaccel) · [Katılım fonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilim-fonu) · [Mevduat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mevduat) · [Ödeme yeri hukuku](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odeme-yeri-hukuku) · [Poliçe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/police) · [Afet tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/afet-tarihi) · [Aksine sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aksine-sozlesme) · [Mücbir sebep hali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mucbir-sebep-hali) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.