--- title: "Vakıf nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakif" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Vakıf **Kısaca:** Belirli bir amaca özgülenmiş mal topluluğunun tüzel kişilik kazanmış hâlidir. (7034 s. K. m.2) ## Kanuna göre anlamı - **5653 s. K. m.2/1-f** (Yunus Emre Vakfı Kanunu): Yunus Emre Vakfını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5653-sayili-yunus-emre-vakfi-kanunu/madde-2#f1-f - **7430 s. K. m.2/1-d** (Antalya Diplomasi Forumu Vakfı Kanunu): Antalya Diplomasi Forumu Vakfını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7430-sayili-antalya-diplomasi-forumu-vakfi-kanunu/madde-2#f1-d - **7439 s. K. m.2/1-e** (Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı Kanunu): Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7439-sayili-turk-arkeoloji-ve-kulturel-miras-vakfi-kanunu/madde-2#f1-e - **7512 s. K. m.2/1-ç** (Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Kanunu): Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7512-sayili-disisleri-teskilatini-guclendirme-vakfi-kanunu/madde-2#f1-cc ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun - Türk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7034-sayili-turk-japon-bilim-ve-teknoloji-universitesinin-kurulusu-hakkinda-kanun/madde-1): Belirli bir amaca tahsis edilmiş malvarlığı üzerine kurulan tüzel kişiliktir. Bu maddede Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Vakfı, üniversiteyi kuran ve destekleyen ayrı bir tüzel kişi olarak anılmaktadır. - Türk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun m.2 – Kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7034-sayili-turk-japon-bilim-ve-teknoloji-universitesinin-kurulusu-hakkinda-kanun/madde-2): Belirli bir amaca özgülenmiş mal topluluğunun tüzel kişilik kazanmış hâlidir. Bu maddede, üniversiteyle birlikte kurulan ve ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ikinci öznedir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.101 – I. Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-101#f1): Gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve haklarını belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan, tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur. Vakıf bir kişi topluluğu değil, malvarlığı üzerine kurulu bir yapıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Vakıf geliri ve arazi sahibi payı / genel kira** (GVK m.70): Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ve yalnız üründen pay alan arazi sahiplerinin gelirleri, maddenin son fıkrası gereğince gayrimenkul sermaye iradı sayılır. Kira bedeli karşılığı elde edilen genel gelirler birinci fıkra kapsamında değerlendirilir. Son fıkra kapsamındaki gelirler kira sözleşmesi olmasa da bu bölüme girer; zirai faaliyete iştirak eden arazi sahibi ise bu hükmün dışında kalır. - **Kira ödemesi: genel kira ve vakıf/dernek/kooperatif/yabancı devlet kiraları (5/a ve 5/b-d)** (GVK m.94): 70. maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemeler 5/a bendi kapsamındadır. Vakıf, dernek, kooperatif ve yabancı devlet ile uluslararası kuruluşlara ait gayrimenkul kiralarında ayrı bentler (5/b, 5/c, 5/d) uygulanır. Kiraya verenin türü ve kiralanan malın niteliği tevkifatı belirler; 5/d bendi diplomatik statüsü bulunmayan gayrimenkuller için geçerlidir. - **Kurula yapılan harcama / diğer vakıf ve derneklere yapılan bağış** (GVK geç. m.66): Kurula yapılan nakdi, aynî bağış ve sponsorluk harcamaları, bu geçici madde kapsamındadır. Kurul dışındaki kuruluşlara yapılan bağış ve yardımlar bu geçici maddenin kapsamında değildir. Kurul dışı bağışlar için bu maddedeki tam indirim imkânı doğmaz; yalnızca genel bağış indirimi hükümleri uygulanabilir. - **Özel hastane / vakıf üniversitesi hastanesi ile üniversite arasındaki sözleşme** (209 s. K. m.3): Özel hastane ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip ve diş tabibi kadro sayılarının yüzde 20'si kadar üniversite ile sözleşme yapabilir. Bu sözleşme, mesai dışı çalıştırma fıkrası kapsamında kişilerin özel hastanede çalıştırılmasından ayrı bir hukuki ilişkidir. Yüzde 20 sınırı ve kadro hesabı ayrı uygulanır; bu sınırı aşan sözleşme kurulamaz. - **Vakıf kuruluşu ve bağış / diğer noter işlemleri** (Harçlar K. m.38): Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakfın kuruluş işlemi ve bu vakfa yapılan bağışlama, harca tabi tutulmaz. Muafiyet tanınmamış vakıfların kuruluşu ve diğer bağışlamalar, (2) sayılı tarifeye göre harca tabi işlemlerdir. Muafiyet kapsamındaki vakıf işlemlerinde harç alınmaz; diğerlerinde tarifeye göre harç doğar. - **Kamu idaresi / kamu yararı derneği ve vakıf** (Harçlar K. m.59): Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler (a bendi) harçtan müstesna tutulur. Kamu yararına dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar (b bendi) yalnızca kendi iktisapları ve tesisleri bakımından istisnadan yararlanır. Her iki grup da tescil ve şerh işlemlerinde muaftır; b bendi tesislerin sonradan iktisap edeceği gayrimenkulleri de kapsar. ## İlgili konular - Kuruluşu ve vakıf senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-ve-vakif-senedi ## Örnek kararlar - 2017/144 E., 2018/76 K., 05.07.2018 — ilgili: 7034 s. K. m.1, 7034 s. K. m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/729 E., 2025/382 K., 18.06.2025 — ilgili: TMK m.101 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/217 E., 2024/522 K., 23.10.2024 — ilgili: TMK m.101 ## İlgili terimler [Amaç maddesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/amac-maddesi) · [Özgüleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozguleme) · [Kamu tüzel kişiliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-tuzel-kisiligi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.