--- title: "Varant nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/varant" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Varant **Kısaca:** Umumi mağazadaki emtiaya ilişkin olarak düzenlenen ve emtia üzerindeki hakkı temsil eden senettir. Makbuz senediyle birlikte tek bir belge halinde düzenlenebilir. (TTK m.836) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.832 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-832#f1): Umumi mağazaya bırakılan malın rehnini sağlayan kıymetli evraktır. Şekil şartları TTK m.835'te düzenlenmiştir. - TTK m.835 – 2. Varant (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-835#f1): Umumi mağazanın, saklamaya kabul ettiği emtiayı rehnetmeye yarayan kıymetli evraktır. Malın mülkiyetini değil, rehin hakkını temsil eder. - TTK m.836 – 3. Defter (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-836#f1): Umumi mağazadaki emtiaya ilişkin olarak düzenlenen ve emtia üzerindeki hakkı temsil eden senettir. Makbuz senediyle birlikte tek bir belge halinde düzenlenebilir. - TTK m.837 – 4. Kısmi senet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-837#f1): Aynı depoda bulunan malın mülkiyetini ve üzerindeki rehin hakkını temsil eden, makbuz senediyle birlikte düzenlenen kıymetli evraktır. Hamil, bu hakkı varant üzerinden kullanır. - TTK m.838 – II - Ciro — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-838#f1): Depo edilen emtia üzerinde rehin hakkını temsil eden ve makbuz senediyle birlikte kullanılan kıymetli evraktır. Makbuz senedi ile birlikte devredildiğinde bu maddedeki beyaz ciro imkanı doğar. - TTK m.839 – 2. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-839#f1-a): Tevdi olunan malların üzerinde rehin hakkı doğurmaya yarayan ve makbuz senediyle birlikte düzenlenen senet türüdür. Yalnız varantın cirosu, malların üzerinde rehin hakkı sağlar. - TTK m.840 – 3. Varantın cirosu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-840#f1): Umumi mağazaya tevdi edilen emtiayı temsil eden ve makbuz senedi ile birlikte düzenlenen kıymetli evrak türüdür. Madde bakımından varantın cirosu, makbuz senedine yansıtılması gereken kayıtlarla birlikte ele alınır. - TTK m.841 – I - Yapılamayacak işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-841#f1): Umumi mağazadaki eşyanın mülkiyetini temsil eden ve bu eşya üzerinde tasarruf imkânı veren bağlı senettir. Madde, varantın zıyaı halinde açılan uyuşmazlıkları koruma kapsamının dışında tutar. - TTK m.842 – II - Malın geri alınması — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-842#f1): Umumi mağazada saklanan malların mülkiyetini temsil eden ve teminat altına alınmış borç için düzenlenen bağlı senettir. Madde bakımından önemli olan, varantın malları teminat altına alan ve geri verilmesi karşılığında para ödenmesini sağlayan belge olmasıdır. - TTK m.843 – 2. Kısmen geri alma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-843#f1): Umumi mağazaya tevdi edilen eşya üzerinde, bu eşyanın mülkiyetini temsil eden ve teminat altına alınmış borca ilişkin bilgileri taşıyan senettir. Maddedeki teminat, varant ile güvence altına alınan borcu ifade eder. - TTK m.844 – III - Sattırma hakkı — 1. Şartlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-844#f1): Ambarda saklanan malın mülkiyetini temsil eden ve malın teslimini sağlayan, kanunda düzenlenmiş bir senettir. Maddedeki satış hakkı, vadesinde ödenmemiş varantın hamiline tanınmıştır. - TTK m.847 – 4. Sigorta (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-847#f1): Ambarda saklanan malların üzerinde bir değer taşıyan ve malın mülkiyetini temsil eden kıymetli evrak niteliğindeki belgedir. Madde bu belgeyi düzenlemez, yalnızca belgenin hamiline tanınan sigorta bedeli üzerindeki hakka atıfta bulunur. - TTK m.848 – D) Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-848#f1): Depo edilen eşya üzerindeki mülkiyeti temsil eden ve eşyanın tesliminde kullanılan kıymetli evraktır. Varanttan doğan istemler de poliçe zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülür. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.957 – III. Emtiayı temsil eden senetlerde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-957#f2): Umumi mağazaların emtia üzerinde rehin hakkını temsil etmek üzere düzenlediği özel rehin senedidir. Emtiayı temsil eden senetten bağımsızdır ve rehinli alacak miktarı ile muaccel olma tarihinin senet üzerine yazılmasıyla geçerlilik kazanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Emtiayı temsil eden senet / Özel rehin senedi (varant)** (TMK m.957): Emtiayı temsil eden kıymetli evrakta, senedin rehnedilmesi doğrudan emtia üzerinde rehin hakkı doğurur. Birinci fıkra bu hali düzenler. Varantta emtiayı temsil eden senetten bağımsız bir rehin senedi söz konusudur ve rehin hakkının doğması için senet üzerinde rehinli alacak miktarı ile muaccel olma tarihinin yazılı olması gerekir. İkinci fıkra bu hali düzenler. Varantta iki kaydın bulunmaması halinde rehin senedinin rehni yeterli olmaz; birinci fıkradaki genel kural uygulanmaz. - **Varant / Makbuz senedi** (TTK m.835): Varant, emtiayı rehnetmeye yarayan kıymetli evraktır ve rehin hakkını temsil eder. Makbuz senedi, emtiayı mülkiyet bakımından temsil eder ve malın mülkiyetini devreder. Madde varantın şekil koşullarını düzenler; makbuz senedinin devri malın mülkiyetini, varantın devri rehin hakkını geçirir (m.835 ile m.834 birlikte okunur). - **Makbuz senedi / Varant** (TTK m.837): Makbuz senedi, depocu tarafından malın tevdi edildiğini gösterir ve zilyetliği temsil eder. Varant, aynı mal üzerindeki mülkiyet ve rehin hakkını temsil eden ayrı bir senettir. Madde her iki senet için de aynı bölme hakkını tanır. Bu yüzden talep, hangi senedin düzenlendiğine göre ayrı bir hüküm gerektirmez. - **Makbuz senedi ve varant birlikte / yalnız makbuz senedi** (TTK m.839): Makbuz senedi ve varantın birlikte cirosunda, tevdi olunan malların tam mülkiyeti devredilir. Yalnız makbuz senedinin cirosunda mülkiyet devredilir, ama varant hamilinin hakkı saklıdır. Yalnız makbuz senedi devredildiğinde devralan, varant hamilinin haklarına tabi olarak mülkiyeti kazanır. - **Varant cirosu / makbuz senedi cirosu** (TTK m.840): Varant üzerindeki ciro, asıl senet üzerinde yapılan ve zorunlu kayıtları taşıyan cirodur. Makbuz senedi üzerindeki ciro, varanttaki kayıtların aynen yazılmasıyla oluşan cirodur. Makbuz senedine yazılan kayıtlar varanttaki ciroyla uyumlu olmalıdır; uyumsuzluk hangi senet üzerinden devir yapıldığı konusunda tereddüt doğurur. - **Varant zıyaı / genel alacak uyuşmazlığı** (TTK m.841): Varant veya makbuz senedinin zıyaından doğan uyuşmazlık, senedin kaybı veya hükümsüz kalması ile ilgilidir. Eşya sahibi ile üçüncü kişi arasındaki sıradan bir alacak uyuşmazlığı, senet dışında kalır. Zıya uyuşmazlığında istisna uygulanır; sıradan alacak uyuşmazlığında eşya üzerinde işlem yapılamaz. ## İlgili konular - Ciro, mallar üzerinde tasarruflar ve malın geri alınması (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ciro-mallar-uzerinde-tasarruflar-ve-malin-geri-alinmasi - Umumi mağazalar, makbuz senedi ve varant (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/umumi-magazalar-makbuz-senedi-ve-varant - Sattırma hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sattirma-hakki - Alacaklar ve diğer haklar üzerinde rehin (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/alacaklar-ve-diger-haklar-uzerinde-rehin ## İlgili terimler [Makbuz senedi (resepise)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbuz-senedi-resepise) · [Umumi mağaza](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/umumi-magaza) · [Emtiayı temsil eden kıymetli evrak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emtiayi-temsil-eden-kiymetli-evrak) · [Rehin hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehin-hakki) · [Bağlılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baglilik) · [Saklama sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saklama-sozlesmesi) · [Beyaz ciro](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/beyaz-ciro) · [Hasar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hasar) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.