---
title: "Vatandaş nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vatandas"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Vatandaş

**Kısaca:** Fiilin işlendiği an Türk vatandaşı olan kişidir. Belirleyici olan, fiil anındaki vatandaşlık durumudur; sonradan kazanılan veya kaybedilen vatandaşlık bu tanımı değiştirmez. (TCK m.6)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ceza Kanunu
- TCK m.6 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-6#f1-a): Fiilin işlendiği an Türk vatandaşı olan kişidir. Belirleyici olan, fiil anındaki vatandaşlık durumudur; sonradan kazanılan veya kaybedilen vatandaşlık bu tanımı değiştirmez.
- TCK m.11 – Vatandaş tarafından işlenen suç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-11#f1): Maddenin uygulanmasında, fiili işlediği sırada Türk vatandaşı olan kişidir. Fiilin işlenmesinden sonra vatandaşlığın kaybedilmesi veya sonradan vatandaşlık kazanılması bu tanımı değiştirmez; sonradan vatandaş olan kişi için m.12 uygulanır.
- TCK m.325 – Düşmandan unvan ve benzeri payeler kabulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-325#f1): Türk vatandaşı olan faildir. Maddenin faili yalnızca vatandaş olabilir; yabancı uyruklu kişi bakımından madde uygulanmaz.

### Pasaport Kanunu
- Pasaport Kanunu m.34 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5682-sayili-pasaport-kanunu/madde-34#f1): Türk vatandaşlığını taşıyan kişidir. Madde yalnızca bu kişiler hakkında uygulanır; yabancılar için ayrı bir yaptırım rejimi söz konusudur.

## Karıştırılan kavramlar

- **Vatandaş / Türk uyruğu sonradan değişen kişi** (TCK m.6): Fiil anında Türk vatandaşı olan kişi, sonradan vatandaşlığını kaybetse de vatandaş sayılır. Fiil anında vatandaş olmayan, sonradan Türk vatandaşı olan kişi vatandaş sayılmaz. Vatandaşlık ölçütü fiil anına bağlıdır; sonraki durum tanımı değiştirmez.
- **Vatandaş fail / yabancı fail** (TCK m.325): Türk vatandaşı failin fiili m.325 kapsamına girer. Yabancı uyruklu kişinin aynı kabulü maddenin kapsamında değildir. Yabancı uyruklu kişi bakımından bu madde uygulanmaz.
- **Vatandaş / Yabancı** (5682 s. K. m.34): Türk vatandaşı olup pasaportsuz giriş yapan kişi bu maddenin kapsamına girer. Yabancı olup pasaportsuz giriş yapan kişi bu madde kapsamında değildir; girişe ilişkin yaptırımlar 6458 sayılı Kanunda aranmalıdır. Yalnızca vatandaş hakkında bu madde uyarınca bin ile üç bin Türk Lirası arasında idari para cezası verilebilir.
- **Vatandaş / süresiz oturma ve çalışma izni sahibi** (652 s. K. m.31): İlgili ülkenin vatandaşı olan kişi, istihdam için yeterli bir statü taşır. Vatandaş olmayan ancak süresiz oturma ve çalışma izni bulunan kişi de aynı şekilde kapsama girer. İki grup da aynı şartlarla istihdam edilebilir; vatandaşlık tek başına zorunlu koşul değildir, ülkede süresiz çalışma hakkı yeterlidir.
- **Devletin imkânları / vatandaş yardımı** (1739 s. K. m.51): Arsa temini ve yapım-donatımda öncelikle Devletin azami imkânları kullanılır. Vatandaşların her türlü yardımı ayrıca teşvik edilir ve değerlendirilir. Vatandaş yardımı, Devlet imkânlarının yerini almaz; ek kaynak olarak değerlendirilir.
- **Erkek vatandaş / kadın vatandaş** (2590 s. K. m.1): Erkek vatandaşın Bey, Efendi, Paşa gibi ünvanları. Kadın vatandaşın Hanım, Hanımefendi gibi ünvanları. Madde cinsiyet ayırt etmeksizin her iki cinsiyeti de kapsar; kadın ve erkek için ayrı bir kural yoktur.

## İlgili konular

- Kanunun uygulama alanı (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/kanunun-uygulama-alani
- Temel ilkeler ve tanımlar (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/temel-ilkeler-ve-tanimlar
- Milli savunmaya karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/milli-savunmaya-karsi-suclar

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2023/268 E., 2024/48 K., 13.02.2024 — ilgili: TCK m.325
- Ceza Genel Kurulu, 2019/495 E., 2021/116 K., 17.03.2021 — ilgili: TCK m.325
- Ceza Genel Kurulu, 2019/337 E., 2021/55 K., 23.02.2021 — ilgili: TCK m.325

## İlgili terimler

[Non Bis İn İdem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/non-bis-i-n-i-dem) · [İtiyadi suçlu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-tiyadi-suclu) · [Yargı görevi yapan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-gorevi-yapan) · [Gece vakti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gece-vakti) · [Çocuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cocuk) · [Savaş Hali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savas-hali) · [Kamu görevlisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-gorevlisi) · [Şikâyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sikayet)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.