--- title: "Vatandaşlık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vatandaslik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Vatandaşlık **Kısaca:** Bir hakiki şahsı bir devlete bağlayan hukuki bağdır. ## Kanunda nerede geçiyor ### Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun - Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun m.20/A – Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulunun görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/298-sayili-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secmen-kutukleri-hakkinda-kanun/madde-20a#f1-6) - Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun m.33 – Seçmen kütüğü düzenlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/298-sayili-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secmen-kutukleri-hakkinda-kanun/madde-33#f3) - Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun m.36 – Genel yazım ve denetleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/298-sayili-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secmen-kutukleri-hakkinda-kanun/madde-36#f1) ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.18 – II. Zorla çalıştırma yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-18#f2) - Anayasa m.66 – I. Türk vatandaşlığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-66#f1) ### Ahıska Türklerinin Türkiye’ye Kabulü ve İskanına Dair Kanun - Ahıska Türklerinin Türkiye’ye Kabulü ve İskanına Dair Kanun m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3835-sayili-ahiska-turklerinin-turkiye-ye-kabulu-ve-iskanina-dair-kanun/madde-6#f1) - Ahıska Türklerinin Türkiye’ye Kabulü ve İskanına Dair Kanun geç. m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3835-sayili-ahiska-turklerinin-turkiye-ye-kabulu-ve-iskanina-dair-kanun/gecici-madde-1#f1) ### Türk Vatandaşlarına Ait Olup Yugoslav Federatif Halk Cumhuriyetince Millileştirilmiş Bulunan Mal, Hak ve Menfaatlerin Tasfiyesi Hakkında Kanun - Türk Vatandaşlarına Ait Olup Yugoslav Federatif Halk Cumhuriyetince Millileştirilmiş Bulunan Mal, Hak ve Menfaatlerin Tasfiyesi Hakkında Kanun geç. m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1135-sayili-turk-vatandaslarina-ait-olup-yugoslav-federatif-halk-cumhuriyetince/gecici-madde-2#f1-b) ### Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu - Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ek m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2559-sayili-polis-vazife-ve-salahiyet-kanunu/ek-madde-3#f3) ### İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun geç. m.11 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3152-sayili-icisleri-bakanligi-yuksek-disiplin-kurulu-ile-il-yatirim-ve-hizmetlerine-iliskin/gecici-madde-11#f1) ## Karıştırılan kavramlar - **Vatandaşlık ve göç durumu** (1135 s. K. m.3): 13 Temmuz 1956 tarihinde Türk vatandaşı olmayan kişi ile İskan Kanunu uyarınca bu tarihten sonra göçmen olarak gelen kişi, (c) bendi kapsamındadır. 13 Temmuz 1956 tarihinde veya daha önce göçmen olarak gelen ama yürürlük tarihine kadar vatandaşlığa alınmamış kişi de (c) bendinde yer alır. Her iki grup da tazminat anlaşmasından yararlanamaz; ayrım, göç tarihinin ve vatandaşlığa alınma durumunun hangi tarihte değerlendirildiğine ilişkindir. - **Vatandaşlık şartı / yabancı uyruklu aday** (Av. K. m.3): Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan aday, a bendindeki şartı taşır. Yabancı uyruklu kişi, bu bentteki şart bakımından avukatlığa kabul edilemez. Vatandaşlık şartı eksik olan kişi, diğer şartları taşısa bile levhaya yazılamaz. - **Vatandaşlık eğitimi / hayata ve üst öğrenime hazırlık** (1739 s. K. m.23): Birinci fıkra, çocuğa iyi vatandaş olmak için gerekli temel bilgi, beceri ve ahlaki davranışları kazandırmayı amaçlar. İkinci fıkra, çocuğun bireysel ilgi, istidat ve kabiliyetlerine göre hayata ve üst öğrenime hazırlanmasını öngörür. Birinci fıkra toplumsal ortak asgari bilgi düzeyini, ikinci fıkra ise bireysel gelişimi hedefler; iki görev birlikte yerine getirilmelidir. - **Vatandaşlık şartından istisna / siyasi haklar** (2527 s. K. m.7): Vatandaşlık şartı, ikamet ve çalışma kanunlarında yer alan ve izin sahibine uygulanmayan koşuldur. Siyasi haklar, vatandaşlığa bağlı olup izin sahibine kanun gereği tanınmayan haklardır. Aynı kişi bir yandan çalışma ve ikamet bakımından yabancı sayılmaz, öte yandan siyasi haklardan yararlanamaz. Bu iki hüküm birlikte uygulanır. - **Olağanüstü hal hizmeti / ülke ihtiyacına dayalı vatandaşlık ödevi** (Anayasa m.18): Olağanüstü hal hizmeti, olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenen hizmettir. Vatandaşlık ödevi niteliğindeki çalışma, olağanüstü hal olmaksızın ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülür. İki hal de zorla çalıştırma sayılmamasına rağmen dayanakları farklıdır: birincisi olağanüstü hal, ikincisi ülke ihtiyacı ve vatandaşlık ödevidir. - **Vatandaşlık / yabancı meslek mensubu** (3568 s. K. m.4): T.C. vatandaşı olan aday, bu şartı doğrudan karşılar. Yabancı uyruklu aday, bent a'nın parantezindeki saklı hüküm kapsamında ayrı bir rejime tabidir. Yabancılar bakımından vatandaşlık şartı, ayrı hükümlere bağlanmış olup doğrudan uygulanmaz. --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.