---
title: "Vergi aslına bağlı olmayan ceza nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-aslina-bagli-olmayan-ceza"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Vergi aslına bağlı olmayan ceza

**Kısaca:** Vergi aslına bağlı olmayan ceza, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 6736 s. K. m.4 · inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler: Vergi aslı üzerinden hesaplanmayan, kendi başına kesilen idari para cezasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-4)
- 7143 s. K. m.4 · inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler: Vergi aslından bağımsız olarak kesilen cezalardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7143-sayili-vergi-ve-diger-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda/madde-4)

## Kanunda nerede geçiyor

### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.4 – İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-4): Vergi aslı üzerinden hesaplanmayan, kendi başına kesilen idari para cezasıdır. Madde bu cezalar için ayrı oran uygular.

### Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
- Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.4 – İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7143-sayili-vergi-ve-diger-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda/madde-4): Vergi aslından bağımsız olarak kesilen cezalardır. Bu cezada yapılandırmadan yararlanmak için ödenecek oran birinci fıkrada %25 ve taksitli ödemede %75 olarak belirlenmiştir.

### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.4 – İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7326-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-4): Vergi aslından bağımsız olarak kesilen cezalardır. Bu cezaların yüzde yirmi beşi ödenirse kalan kısmın tahsilinden vazgeçilir, yapılandırma kapsamında ise yüzde yetmiş beşi tahsil edilmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Vergi aslı / vergi aslına bağlı olmayan ceza** (6736 s. K. m.4): Vergi aslının yüzde ellisi, ödeme şartıyla tahsilden vazgeçilen kısımdır. Vergi aslına bağlı olmayan cezada tahsilden vazgeçilen oran yüzde yetmiş beştir ve başvuru ile altı taksit şartına bağlıdır. Her iki kalem için oran ve dolayısıyla ödenecek tutar farklıdır; vergi aslına bağlı olmayan cezada cezanın yüzde yirmi beşi ödenir.
- **Vergi aslına bağlı ceza / vergi aslına bağlı olmayan ceza** (7143 s. K. m.4): Vergi aslına bağlı cezalar (vergi ziyaı cezası gibi) için, ihbarnamenin ödeme şartıyla tahsilinden vazgeçilmesi tam olarak kabul edilir; birinci fıkrada vergi aslına bağlı cezalar için tahsilden vazgeçme öngörülmüştür. Vergi aslına bağlı olmayan cezalarda (usulsüzlük cezası gibi) ödenecek oran, vergi aslına bağlı cezalardan ayrı belirlenmiştir. Vergi aslına bağlı olmayan cezada ilk ödeme oranı %25, taksitli ödeme halinde tahsilden vazgeçilen oran %75; vergi aslına bağlı cezalarda ise tamamının tahsilinden vazgeçilir.
- **Vergi aslı bulunan ceza / Vergi aslına bağlı olmayan ceza** (7440 s. K. m.2): Bir vergi aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları, asıl vergi ile birlikte ele alınır ve tamamı yapılandırmaya girer. Bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilen vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilen cezalar yalnızca belirli bir oranda yapılandırmaya girer. Aslına bağlı cezaların tamamı, bağlı olmayanların yalnızca yüzde ellisi ilk ödemede yapılandırılır; kalan yüzde elli ise ödeme şartıyla tahsilden vazgeçilir.
- **Vergi aslı ile vergi aslına bağlı olmayan ceza** (7440 s. K. m.4): Vergi aslının yalnız %50'si, gecikme faiz tutarı ile birlikte ödenir. Vergi aslına bağlı olmayan cezalarda cezanın %25'i (fıkra 1 ilk kısım) veya ödeme şartıyla %75'inin tahsilinden vazgeçilir. Her iki kalem için tahsilden vazgeçme oranları farklıdır; birbirine uygulanmaz.

## İlgili terimler

[Yİ-ÜFE aylık değişim oranları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yi-ufe-aylik-degisim-oranlari) · [Yazılı başvuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-basvuru)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.