--- title: "Vergi mahkemesi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-mahkemesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Vergi mahkemesi Diğer yazımlar: Vergi mahkemeleri **Kısaca:** 2577 sayılı Kanunla kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakan yargı merciidir. (VUK m.386) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.381 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-381#f1): Vergi uyuşmazlıklarına bakmak üzere 1982 tarihinde kurulan yargı merciidir. Mülga hükümlerdeki vergi yargılaması usulünün yerini alan merci, göreve başlama tarihi ile belirlenir. - VUK m.383 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-383#f1): Vergi uyuşmazlıklarına bakmak üzere kurulan ve bu maddede belirtildiği üzere göreve başlamaları ile birlikte 213 sayılı Kanun'un 380-412. maddelerindeki yargı düzenini sona erdiren idare yargısı yerleridir. - VUK m.385 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-385#f1): 2577 sayılı Kanun ile kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakan idare yargısı mahkemesidir. Madde metnine göre eski vergi yargılaması hükümlerinin yerini almıştır. - VUK m.386 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-386#f1): 2577 sayılı Kanunla kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakan yargı merciidir. Bu maddede mülgaiyetin başlangıç tarihi, bu mahkemelerin göreve başlama tarihidir. - VUK m.392 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-392#f1): 2577 sayılı Kanun'a göre kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakan idari yargı merciidir. Mülga edilen 380-412. maddeler bu mahkemelerin yargılama usulüne ilişkindi. - VUK m.397 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-397#f1): 2577 sayılı Kanun'a göre kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakan ihtisas mahkemesidir. Maddede, mülgalığın bu mahkemelerin göreve başladığı tarihten itibaren geçerli olduğu belirtilmektedir. - VUK m.399 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-399#f1): 2577 sayılı Kanunla kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakan yargı merciidir. Madde metni bu mahkemelerin göreve başlama tarihini belirleyici ölçüt olarak kullanır; tarih madde metninde yer almaz. - VUK m.401 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-401#f1): 2577 sayılı Kanuna göre kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakan mahkemedir. Madde, bu mahkemelerin göreve başlamasını mülga hükümlerin yürürlükten kalkma tarihi olarak kullanır. - VUK m.404 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-404#f1): 2577 sayılı Kanun uyarınca kurulan, vergi uyuşmazlıklarına bakmakla görevli idare yargısı mercidir. Mülga 380-412. maddelerin konusu olan uyuşmazlıkların yargı yeri, bu mahkemelerin göreve başlamasıyla değişmiştir. - VUK m.411 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-411#f1): Madde metninde, 2577 sayılı Kanun'un 63. maddesi uyarınca kurulan ve göreve başladığı tarihten itibaren mülga hükümlerin yerini alan idari yargı mercidir. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.63 – Kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-63#f1): 2577 sayılı Kanun'la kurulan ve vergi uyuşmazlıklarına bakmakla görevli yargı merciidir. Göreve başlaması, eski hükümlerin yürürlükten kalkmasının tarihini belirler. ## Karıştırılan kavramlar - **Vergi mahkemesi öncesi / sonrası** (İYUK m.63): Vergi mahkemelerinin göreve başlamasından önce açılmış ve henüz sonuçlanmamış uyuşmazlıklar, eski hükümlere tabi olarak görülmeye devam eder. Göreve başlama tarihinden sonra doğan uyuşmazlıklar, 2577 sayılı Kanun'a göre görülür. Kaldırma ileriye etkili olduğundan, geçiş tarihi uyuşmazlığın hangi usule tabi olacağını belirler. Bu konuda uygulamada kararlar madde metninden doğrudan çıkmaz; ayrıntı için geçici hükümlere bakılmalıdır. - **Vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi, Danıştay / diğer muameleler** (VUK m.125): Madde yalnızca sayılan üç yargı merciinden geçmiş muameleleri kapsar. Bu mercilerden geçmemiş, idarenin doğrudan işlemindeki hatalar bu maddenin kapsamında değildir. Kapsam dışında kalan hatalar için bu madde değil, önceki düzeltme maddeleri uygulanır. - **Vergi mahkemesi davası / Büyükşehir takdir kararları** (1319 s. K. geç. m.20): Büyükşehir belediyesi bulunan illerde 213 sayılı Kanunun mükerrer 49. maddesinin (b) fıkrasının ikinci bendi uygulanır. Vergi mahkemesinde açılan davalarda aynı maddenin (b) ve (c) fıkraları uygulanır. Usul yönünden iki ayrı hüküm devreye girer; hangi yolun izleneceği ilin büyükşehir olup olmamasına bağlıdır. - **İdare mahkemesi / vergi mahkemesi** (2576 s. K. m.4): İdare mahkemesi genel görevli ilk derece mahkemesidir. Vergi mahkemesi vergi uyuşmazlıklarında ilk derece mahkemesidir. Madde 4 her iki mahkeme için aynı kadro ve kurul yapısını öngörür; görev ayrımı madde 5 ve 6'ya göre yapılır. - **Vergi mahkemesi / idare mahkemesi** (2576 s. K. m.6): Genel bütçeye, il özel idaresine, belediye ve köye ait vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlere ilişkin uyuşmazlık, vergi mahkemesinin görevindedir. Bu kapsama girmeyen idari işlem ve sözleşme uyuşmazlıkları idare mahkemesinde görülür. Uyuşmazlığın konusu m.6 kapsamındaysa vergi mahkemesi, değilse idare mahkemesi görevlidir; ayrım dava konusuna göre yapılır. - **İdare mahkemesi / vergi mahkemesi tek hâkim ölçütü** (2576 s. K. m.7): İdare mahkemesinde ölçüt, dava konusu paranın tutarı ve (b)-(f) bentlerindeki konulardır. Vergi mahkemesinde ölçüt, 6. maddenin (a) ve (b) bentlerindeki uyuşmazlıkların toplam değeridir. İki mahkemede parasal ölçüt aynı kurulmamıştır. Vergi mahkemesinde toplam değer, idare mahkemesinde ise tek bir dava konusu para tutarı esas alınır. ## İlgili konular - Vergi mahkemesinde dava açmaya yetkili olanlar ve dava konusu (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-mahkemesinde-dava-acmaya-yetkili-olanlar-ve-dava-konusu - Çeşitli hükümler (İYUK) (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/cesitli-hukumler-iyuk ## Örnek kararlar - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1174 E., 2025/674 K., 17.09.2025 — ilgili: İYUK m.63 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2024/1084 E., 2025/76 K., 26.02.2025 — ilgili: İYUK m.63 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/931 E., 2025/49 K., 05.02.2025 — ilgili: İYUK m.63 ## İlgili terimler [Mülga](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulga) · [Göreve başlama tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/goreve-baslama-tarihi) · [Mülga hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulga-hukum) · [Yürürlükten kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururlukten-kaldirma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.