--- title: "Vergiyi doğuran olay nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergiyi-doguran-olay" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Vergiyi doğuran olay **Kısaca:** Vergiyi doğuran olay, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK m.3 · vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat: Vergi yükümlülüğünün doğmasına yol açan, vergi kanununda öngörülen vakıadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-3) - KDVK m.10 · vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi: Vergi borcunun kendiliğinden ortaya çıktığı, kanunda sayılan iktisadi veya hukuki olgudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-10) - 1319 s. K. geç. m.21: Emlak vergisinin doğmasına yol açan, taşınmazın malikliği veya kullanımı gibi vergi hukukunda öngörülen durumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-21) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.3 – Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-3#f3): Vergi yükümlülüğünün doğmasına yol açan, vergi kanununda öngörülen vakıadır. Bu olayın gerçekleşip gerçekleşmediği ve mahiyeti, vergilendirmenin temelini oluşturur. - VUK m.9 – Vergi ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-9): Kanunun vergi borcunu doğurduğu kabul ettiği maddi veya hukuki olaydır. Bu olayın kanunla yasaklanmış olması, vergi doğumunu engellemez. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.10 – Vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-10#f1): Vergi borcunun kendiliğinden ortaya çıktığı, kanunda sayılan iktisadi veya hukuki olgudur. Madde bu olgunun gerçekleştiği anı vergi zamanı olarak belirler. - KDVK m.26 – Döviz ile yapılan işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-26): Vergi yükümlülüğünü doğuran teslim, hizmet ifası veya ithalat gibi olaydır. Cari kurun hangi andaki kur olacağını bu olay belirler; 26. madde kendi başına bu olayı tanımlamaz, ilgili maddelere bağlıdır. ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu geç. m.21 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-21): Emlak vergisinin doğmasına yol açan, taşınmazın malikliği veya kullanımı gibi vergi hukukunda öngörülen durumdur. Maddede bu olayların 1.1.2002 öncesindeki dönemlerde gerçekleşmiş olması aranır. ### Özel Tüketim Vergisi Kanunu - Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.3 – Vergiyi doğuran olay (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-3#f1): Özel tüketim vergisinin doğmasına yol açan, kanunda sayılan maddi olgudur. Vergi bu anda doğar ve matrah ile oran bu ana göre belirlenir. ### Gider Vergileri Kanunu - Gider Vergileri Kanunu m.34 – Konaklama vergisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6802-sayili-gider-vergileri-kanunu/madde-34#f4): Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerin sunulmasıdır. Bedelin tahsil edilmiş olması ya da fatura düzenlenmiş olması vergiyi doğurmanın koşulu olarak aranmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Vergiyi doğuran olay / ilgili muamelelerin gerçek mahiyeti / yapılan işlemin görünen şekli** (VUK m.3): Gerçek mahiyet, vergilendirmede esas alınan ölçüttür; işlemin hukuki görünümü tek başına belirleyici değildir. Görünen şekil, gerçek mahiyetin ortaya konmasıyla aşılabilir. Vergi, olayın gerçek mahiyetine göre tespit edilir; görünüşte başka bir işlem yapılmış olması vergilendirmeyi engellemez. - **Vergiyi doğuran olay anı / ödeme anı** (KDVK m.26): Vergi matrahının Türk parasına çevrilmesinde esas alınan an, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği andır. Bedelin fiilen ödendiği an, çevirme anı değildir. Ödeme anındaki kur değişmiş olsa da KDV matrahı vergiyi doğuran olay anındaki kura göre hesaplanır; sonraki kur farkı vergi matrahını kendiliğinden değiştirmez. ## İlgili konular - Vuk, vergi uygulanmasında yetki ve vergi sorumluluğu (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vuk-vergi-uygulanmasinda-yetki-ve-vergi-sorumlulugu - Matrah (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/matrah - Mükellefiyet (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/mukellefiyet ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2018/427 E., 2018/517 K., 08.11.2018 — ilgili: VUK m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2014/718 E., 2015/1433 K., 27.05.2015 — ilgili: KDVK m.10 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2025/21 E., 2026/1 K., 28.01.2026 — ilgili: 4760 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Konsinyasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konsinyasyon) · [Mükellefiyetin tesisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mukellefiyetin-tesisi) · [Mükellefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mukellefiyet) · [İlk iktisap](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-iktisap) · [Ürün senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/urun-senedi) · [Vergilendirme dönemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergilendirme-donemi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.