---
title: "Vesayet Makamı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet-makami"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Vesayet Makamı

**Kısaca:** Vesayet Makamı, 3 kanunda 33 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.431 · usul: Vasi, kayyım ve yasal danışman atanmasına ilişkin kararı veren ve bu kararın ilan edilip edilmeyeceğine karar veren makamdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-431)
- HMK m.56 · kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi: Vesayet altına alma, vasi atama ve yasal danışman atama gibi işlemlerde karar verme yetkisi bulunan makamdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-56)
- İİK m.54 · tutukluluk ve hükümlülük halinde: Kişiye vasi atanması gibi işlemlerde yetkili olan makam. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-54)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu (31 maddeden 28'i)
- TMK m.21 – 3. Yasal yerleşim yeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-21#f2): Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerini belirleyen, bağlı olduğu makamdır. Maddenin metninde vesayet makamının bulunduğu yer belirleyici olduğundan, vasinin yerleşim yeri değil makamın bulunduğu yer esas alınır.
- TMK m.296 – II. Bildirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-296#f2): Çocuk vesayet altındaysa tanımanın bildirileceği makamdır. Bu hâlde bildirim, çocuğun kayıtlı olduğu nüfus memurluğu tarafından vesayet makamına yapılır.
- TMK m.397 – I. Kamu vesayeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-397#f1): Vesayet işlemlerini yürüten ve vesayet altındaki kişinin işlerini idare eden sulh hukuk mahkemesidir. Vasiyi atar, vasinin işlemlerine izin verir ve raporları inceler.
- TMK m.398 – II. Özel vesayet — 1. Koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-398#f2): Kamusal vesayetin yürütücüsü ve denetim görevlisidir. Aile vesayetinde bu makamın yetki, görev ve sorumluluğu aile meclisine geçer.
- TMK m.407 – III. Özgürlüğü bağlayıcı ceza (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-407#f2): Kısıtlama ve kayyım atanmasına karar veren, ilgilinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesidir. Maddede hükümlüyü dinleme ve bildirim yükümlülüğü bu makama yöneliktir.
- TMK m.408 – IV. İstek üzerine (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-408): Kısıtlama kararını veren ve talebi inceleyen yetkili idari-yargısal makamdır. Madde metninde talep bu makama yapılır.
- TMK m.413 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-413#f1): Vasiyi atayan ve vesayet işlerini yürüten idari nitelikteki makamdır. Atama kararını bu makam verir.
- TMK m.414 – II. Eşin ve hısımların önceliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-414#f1): Vesayet altına alınacak kişinin vasisini belirleyen ve vesayet işlerini denetleyen resmi makamdır. Madde, vasi seçiminde bu makama bağlı bir sıralama ve takdir ölçütü koyar.
- TMK m.420 – II. Geçici önlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-420#f1): Vesayet işlerinde görevli ve kararları ilan edilen idari nitelikteki makamdır. Geçici önlemi re'sen alır, yani kişinin talebi aranmaz.
- TMK m.422 – IV. Kaçınma ve itiraz — 1. Usul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-422#f3): Vasinin atanmasını ve vasiliğin denetimini yapan, kaçınma veya itirazı değerlendiren idari nitelikli makamdır. Kararında kaçınma veya itirazın yerinde olup olmadığını belirler.
- TMK m.424 – 3. Karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-424#f1): Vasiyi atayan, vasinin görevden alınması hâlinde yeni vasi atayan merci. Madde, vesayet makamının yeni vasi atama yetkisini ve yükümlülüğünü bu hükümle kurar.
- TMK m.425 – V. Görevin verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-425#f1): Vasinin göreve başlamasını sağlamakla yükümlü olan, vasi atamasını yapan ve denetleyen makamdır. Vasinin göreve başlamasına ilişkin işlemler bu makam tarafından yapılır.
- TMK m.430 – C. Yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-430#f1): Kayyım atamasına yetkili kılınan makamdır. Atama kararı bu makam tarafından verilir ve madde, yetkili makamı belirler.
- TMK m.431 – D. Usul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-431#f2): Vasi, kayyım ve yasal danışman atanmasına ilişkin kararı veren ve bu kararın ilan edilip edilmeyeceğine karar veren makamdır.
- TMK m.433 – B. Yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-433#f1): Yerleştirme, alıkoyma ve kurumdan çıkarma kararlarını veren yetkili makamdır. Kararın verildiği yer, ilgilinin yerleşim yeri veya bulunduğu yer ölçütüne göre belirlenir.
- TMK m.444 – VI. Taşınmazların satılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-444#f1): Vesayet altındaki kişinin işlerini denetleyen ve vasiyi gözeten yetkili merci. Satış talimatını veren ve ihaleyi onaylayan makam budur.
- TMK m.446 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-446#f1): Vesayet işlerini denetleyen ve vasinin bazı işlemleri için onay ya da karar yetkisi bulunan makamdır. Bu maddede yerleştirme talebinin asıl karar mercii olarak anılmaktadır.
- TMK m.457 – E. Vasinin ücreti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-457#f1): Vesayet altındaki kişinin menfaatlerini gözeten ve vasinin ücretini takdir eden makamdır. Ücretin miktarı vesayet makamının takdirine bağlıdır.
- TMK m.458 – A. Kayyımın konumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-458#f2): Kayyımın görev süresini, ücretini belirleyen ve kayyımın işlemlerini denetleyen idari-yargısal makamdır.
- TMK m.459 – I. Belli bir iş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-459#f1): Kayyımı atayan, denetleyen ve talimat veren idari makamdır. Madde bakımından talimat yetkisinin sahibidir.
- TMK m.461 – A. Şikâyet ve itiraz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-461#f1): Vesayet işlerini yürüten ve vasinin eylem ve işlemlerini denetleyen merci olup şikâyetin yapıldığı yerdir. Bu şikâyet vesayet makamına yapılır ve vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına itiraz edilir.
- TMK m.464 – C. Rapor ve hesapların incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-464#f1): Vasinin görevini denetleyen ve hesap ile raporlarını onaylayan resmi organdır. Bu maddede yetkisi, vasinin sunduğu belgeleri inceleme, düzeltme isteme, kabul veya reddetme ve önlem alma ile sınırlıdır.
- TMK m.477 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-477#f3): Kayyımlığın sona ermesi ve kaldırılmasına karar veren mercidir. Yönetim kayyımlığında sona erme kararı bu makamdan çıkmak zorundadır.
- TMK m.478 – II. İlân (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-478#f1): Kayyımın atanmasını, denetimini ve görevinin sona ermesini yöneten, Medeni Kanun'da yetkili kılınmış makamdır. Madde bakımından sona erme ilanının ayrıca yapılıp yapılmayacağını takdir eden mercidir.
- TMK m.483 – I. Sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-483#f1): Görevden alma kararını veren mercidir. Bu sebeplerle görevden alma kararı veren mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
- TMK m.484 – II. Usulü — 1. İstek üzerine veya re'sen (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-484#f2): Vasinin atanması, denetimi ve görevden alınması gibi vesayetle ilgili işleri yürüten, kanunda belirtilen merciidir. Madde bakımından görevden alma kararını veren ve re'sen harekete geçmekle yükümlü olan makamdır.
- TMK m.485 – 2. Araştırma ve uyarı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-485#f1): Vesayet altındaki kişinin korunmasını gözeten ve vasiyi denetleyen idari-yargısal organdır. Görevden alma kararını bu makam verir.
- TMK m.486 – 3. Geçici önlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-486#f1): Vesayet işlerinde karar veren ve denetim yapan idari nitelikteki organdır. Bu madde kapsamında vasiye karşı geçici önlemleri takdir yetkisiyle alır.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.56 – Kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-56): Vesayet altına alma, vasi atama ve yasal danışman atama gibi işlemlerde karar verme yetkisi bulunan makamdır. Bu maddeye göre vesayet gerektiren bir durumun var olup olmadığına karar verecek merci vesayet makamıdır, davaya bakan mahkeme değildir.

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.54 – 4 – Tutukluluk ve hükümlülük halinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-54#f1): Kişiye vasi atanması gibi işlemlerde yetkili olan makam. Maddeye göre mümessil tayini vesayet makamına aitse icra memuru bu tayini kendisi yapamaz; bu durumda vasi tayini gerekir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Vesayet makamı / Denetim makamı** (TMK m.397): Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir ve vesayet işlemlerini yürütür, vasiyi atar ve izin verir. Denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir ve vesayet makamının kararlarını denetler, itirazları inceler. Vesayet makamının verdiği bir karara karşı itiraz, denetim makamına yapılır; böylece çifte kontrol sağlanır.
- **Yerleşim yeri vesayet makamı / bulunduğu yer vesayet makamı** (TMK m.433): Kararın normal yetki kuralı uyarınca ilgilinin yerleşim yerindeki vesayet makamınca verilmesi hâlidir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ilgilinin bulunduğu yerdeki vesayet makamının yetkili olduğu hâldir. Acil durumda yerleşim yeri dışındaki bir vesayet makamı da yetkili olur ve kararı hemen verebilir.
- **Vesayet makamı / Vasi** (TMK m.446): Yerleştirme kararı, vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı tarafından verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde karar doğrudan vasi tarafından alınır. Olağan halde yetki vesayet makamındadır; acil halde vasi karar verir ve vesayet makamına derhâl bildirim yapar.
- **Vesayet makamı kararı / Denetim makamı kararı** (TMK m.488): Vesayet makamının kararı, ilk derecede verilen ve m.488 uyarınca itiraza konu olan karardır. Denetim makamının kararı, itiraz üzerine verilen ve kesin olan karardır. Vesayet makamı kararına karşı kanun yolu olarak denetim makamına itiraz açıktır; denetim makamının kararı için bu maddeye göre başka bir itiraz yolu tanınmamıştır.
- **Bulunduğu yer vesayet makamı / özel kanunlardaki ilgililer** (TMK m.434): Kişinin bulunduğu yerdeki vesayet makamı bildirim yapmakla yükümlüdür. Özel kanunlarda öngörülen ilgililer de bildirim yükümlüsüdür. Yükümlü sıfatı kanundan kaynaklanır; bildirim yerleşim yeri vesayet makamına yapılır.
- **Vesayet makamı veya hâkim tarafından erteleme / Zorunlu ulaştırma** (TMK m.436): Yerleştirme kararı veren vesayet makamı veya hâkim, durumun özelliklerine göre istemin görüşülmesini erteleyebilir. Kararı gerektiren her istem ise gecikmeksizin yetkili hâkime ulaştırılmak zorundadır. Erteleme yetkisi, ulaştırma yükümünü ortadan kaldırmaz; ertelemenin takdiri durumun özelliklerine bağlıdır.

## İlgili konular

- Vasilik görevinin sona ermesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vasilik-gorevinin-sona-ermesi
- Vasinin atanması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vasinin-atanmasi
- Kayyımın görevleri ve vesayet dairelerinin görevleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kayyimin-gorevleri-ve-vesayet-dairelerinin-gorevleri
- Göreve başlama ve paraların yatırılması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/goreve-baslama-ve-paralarin-yatirilmasi
- Kayyımlık ve yasal danışmanlık (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kayyimlik-ve-yasal-danismanlik
- Vesayet organları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vesayet-organlari

## Örnek kararlar

- 5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025 — ilgili: TMK m.422, TMK m.424, TMK m.425
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/6370 E., 2024/322 K., 18.01.2024 — ilgili: TMK m.397, TMK m.422, TMK m.431
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/747 E., 2023/1080 K., 15.11.2023 — ilgili: TMK m.408, TMK m.444

## İlgili terimler

[Denetim Makamı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim-makami) · [Temsil kayyımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temsil-kayyimi) · [Vesayet altındaki kişinin menfaati](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet-altindaki-kisinin-menfaati) · [Yasal Danışman](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasal-danisman) · [Kayyım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayyim) · [Görevden alma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevden-alma) · [Vasi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vasi) · [Ayırt etme gücü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayirt-etme-gucu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.