---
title: "Vesayet nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Vesayet

**Kısaca:** Velayet altında olmayan veya velayeti sona eren, ya da kendi işlerini yürütemeyen kişiler için mahkemece atanan vasi aracılığıyla yürütülen koruma rejimidir. (VUK m.332)

## Kanunda nerede geçiyor

### Vergi Usul Kanunu
- VUK m.332 – Küçüklerin ve kısıtlıların ceza muhatabı olmadığı haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-332#f1): Velayet altında olmayan veya velayeti sona eren, ya da kendi işlerini yürütemeyen kişiler için mahkemece atanan vasi aracılığıyla yürütülen koruma rejimidir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Velayet-vesayet altındaki kişi / temsilci** (VUK m.332): Velayet veya vesayet altında bulunan ya da işleri kayyıma tevdi edilmiş kişi, vergi ödevinin muhatabıdır ancak ceza muhatabı değildir. Velî, vasi veya kayyım ise fiili kendi adına işleyen temsilci olarak cezanın muhatabı olur. Ceza, temsil edilen kişiye değil, temsilciye yöneltilir. Temsil edilen kişi hakkında vergi cezası kurulmaz.
- **Vasinin hesabının görülmesi / vesayet altındaki kişi** (Harçlar K. m.120): Vasinin hesabının görülmesi nedeniyle alınacak harç, vasinin kendi adına değil, vesayet altındaki kişi adına ödediği harçtır. Vasinin kendi adına yaptığı genel nitelikli isteklerde harç, genel kural olan isteyenden alınır. Vesayet altındaki kişinin hesabına ilişkin harç, vesayet altındaki kişiye izafeten vasiden alınır; vasi kendi malvarlığından değil, bu kişi adına öder.
- **Vesayet makamına ait mümessil tayini / icra memurunun mühlet vermesi** (İİK m.54): Mümessil tayini vesayet makamının yetkisinde olduğunda icra memuru doğrudan mühlet veremez; takip vasi tayini yoluyla ilerler. Mümessil tayini vesayet makamına ait değilse icra memuru borçluya münasip mühlet verir. Hangi yolun izleneceği belirlenir: vesayet yolu ya da mühlet yolu.
- **Mümeyyiz reşit / Vesayet altındaki reşit** (2525 s. K. m.5): Mümeyyiz reşit, soyadını kendi iradesiyle serbestçe seçer. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle vesayet altına alınmış reşit, soyadını kendisi seçemez. Mümeyyiz reşidin seçimi kendi iradesine bağlıdır; vesayet altındakinin soyadı üçüncü kişilerce seçilir.
- **Baba / Anne / Vasi (vesayet altındaki reşidin soyadını seçen sıralaması)** (2525 s. K. m.5): Babanın hayatta olması veya bulunması halinde soyadını seçme yetkisi babaya aittir. Babanın bulunmaması halinde anneye, o da yoksa vasiye geçer. Sıra bozulamaz; önceki kişinin bulunmaması halinde bir sonraki kişi yetkili olur.
- **Vesayet altında olan / olmayan gebe** (2827 s. K. m.6): Vesayet altındaki reşit olmayan veya mümeyyiz olmayan kişide kendi rızası, vasinin rızası ve sulh hâkiminin izni birlikte aranır. Vesayet altında olmayan gebede bu üçlü koşul aranmaz; reşit için kendi izni, küçük için rıza ve veli izni yeterlidir. Vesayet altındaki kişide sulh hâkimi denetimi devreye girer; diğerlerinde girmez.

## İlgili konular

- Genel esaslar (VUK) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/genel-esaslar-vuk

## İlgili terimler

[Velayet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/velayet) · [Kayyım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayyim)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.