---
title: "Vicdani kanaat nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vicdani-kanaat"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Vicdani kanaat

**Kısaca:** Vicdani kanaat, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.184 · boşanmada yargılama usulü: Hâkimin, dava konusu olguların gerçekten var olduğuna dair iç inancına ulaşmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-184)
- CMK m.217 · delilleri takdir yetkisi: Hâkimin delilleri akla, mantık kurallarına ve tecrübeye dayanarak değerlendirmesi sonucunda oluşan, gerekçelendirilebilen ve denetlenebilen hukuki kanaattir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-217)
- Anayasa m.138 · mahkemelerin bağımsızlığı: Hâkimin delilleri ve hukuki durumu değerlendirirken ulaştığı, ancak Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olması gereken iç kanaatidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-138)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.138 – A. Mahkemelerin bağımsızlığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-138): Hâkimin delilleri ve hukuki durumu değerlendirirken ulaştığı, ancak Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olması gereken iç kanaatidir. Bu kanaat hâkimin takdirine bağlıdır, fakat hukuk düzenine bağlılık koşuluna tabidir.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.217 – Delilleri takdir yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-217#f1): Hâkimin delilleri akla, mantık kurallarına ve tecrübeye dayanarak değerlendirmesi sonucunda oluşan, gerekçelendirilebilen ve denetlenebilen hukuki kanaattir. Keyfi bir inanç anlamına gelmez; hükmün gerekçesinde gösterilmesi gerekir.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.184 – D. Boşanmada yargılama usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-184): Hâkimin, dava konusu olguların gerçekten var olduğuna dair iç inancına ulaşmasıdır. Taraflarca ileri sürülmüş ve kabul edilmiş olsa bile olgu, hâkimin bu inancı oluşmadan ispatlanmış sayılmaz.

### Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.4 – Bağımsızlık, teminat ve ödevler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-4): Hakimin delilleri ve olayı değerlendirdikten sonra oluşturduğu sübjektif kanaattir. Bu kanaat serbestçe değil, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak oluşmak zorundadır.

## İlgili konular

- Yargı: genel hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yargi-genel-hukumler
- Delillerin ortaya konulması ve tartışılması (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/delillerin-ortaya-konulmasi-ve-tartisilmasi
- Boşanmada tazminat ve nafaka, mal rejiminin tasfiyesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bosanmada-tazminat-ve-nafaka-mal-rejiminin-tasfiyesi

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/129 E., 2025/499 K., 10.09.2025 — ilgili: TMK m.184
- Ceza Genel Kurulu, 2012/1086 E., 2013/40 K., 05.02.2013 — ilgili: CMK m.217

## İlgili terimler

[Emir ve talimat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emir-ve-talimat) · [Genelge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genelge) · [Hakimlik teminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakimlik-teminati) · [İkrar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-krar) · [Kesin hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-hukum) · [Yemin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yemin)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.