--- title: "Yabancı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yabanci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yabancı **Kısaca:** Yabancı: Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi (5901 s. K. m.3/1-d) ## Kanuna göre anlamı - **5901 s. K. m.3/1-d** (Türk Vatandaşlığı Kanunu): Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5901-sayili-turk-vatandasligi-kanunu/madde-3#f1-d - **6458 s. K. m.3/1-ü** (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu): Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-3#f1-uu - **6735 s. K. m.3/1-ı** (Uluslararası İşgücü Kanunu): Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6735-sayili-uluslararasi-isgucu-kanunu/madde-3#f1-ii ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.12 – Yabancı tarafından işlenen suç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-12#f1): Fiilin işlendiği sırada Türk vatandaşı olmayan kişidir. Çifte vatandaşlıkta Türk vatandaşlığı esas alınır ve failin yabancı olup olmadığı fiilin işlendiği ana göre belirlenir. - TCK m.59 – Sınır dışı edilme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-59#f1): Türk vatandaşı olmayan kişidir; vatansız, özel statülü yabancı ve mülteci de bu kapsamdadır. Yabancılık, fiilin işlendiği an esas alınarak belirlenir; sonradan vatandaşlık kazanılması bu kişiyi sınır dışı edilebilir yabancı olmaktan çıkarır. - TCK m.79 – Göçmen kaçakçılığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-79#f1-a): Türk vatandaşı olmayan kişidir. Maddenin birinci fıkra (a) bendi bakımından suçun konusu yabancıdır; Türk vatandaşı bu bent bakımından konu olamaz. ### Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu - Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu m.3 – Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2911-sayili-toplanti-ve-gosteri-yuruyusleri-kanunu/madde-3): Türk vatandaşı olmayan kişidir. Yabancıların toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlemesi, maddenin ikinci fıkrasında ayrı bir rejime tabidir. ### Türk Vatandaşlığı Kanunu - Türk Vatandaşlığı Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5901-sayili-turk-vatandasligi-kanunu/madde-3#f1-d): Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişidir. Tanım olumsuz ölçüte dayanır; bir kişinin yabancı sayılması için Türkiye ile vatandaşlık bağının hiç bulunmaması gerekir. ### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-3#f1-f): Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişidir. Vatansız kişi de tanım gereği yabancı sayılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Türk vatandaşı / yabancı** (2911 s. K. m.3): Türk vatandaşları, önceden izin almaksızın, silahsız ve saldırısız olarak toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyebilir. Maddenin birinci fıkrası herkes için geçerlidir. Yabancılar bu hakkı kullanmak için İçişleri Bakanlığının iznine tabidir. Ayrıca topluluğa hitap etme ve belirli araç-gereç taşıma gibi eylemler için bildirim yükümlülüğü vardır. Yabancılar bakımından izin ve bildirim şartı getirilmiştir. Vatandaşlar için bu şartlar aranmaz. - **Türk mağdur / yabancı mağdur** (TCK m.12): Mağdur Türk vatandaşı ya da Türk tüzel kişisi ise ikinci fıkra uygulanır. Mağdur yabancı ise üçüncü fıkra uygulanır ve fail, ancak ağırlaştırılmış koşullarla yargılanabilir. Yabancı mağdurda suçun ceza alt sınırı üç yıl olmalı, geri verme engeli bulunmalı ve yargılama Adalet Bakanının istemine bağlı olmalıdır. - **Yabancı / Türk vatandaşı hükümlü** (TCK m.59): Suçun işlendiği tarihte Türk vatandaşı olmayan hükümlü, bu maddenin muhatabıdır. Suçun işlendiği tarihte Türk vatandaşı olan, sonradan vatandaşlıktan çıkan ya da suçtan sonra Türk vatandaşlığına geçen kişi bu maddenin kapsamında değildir. Vatandaş hakkında bildirim ve sınır dışı işlemi yapılmaz. Yabancılık, suç tarihinde belirlenir. - **Çok vatandaşlık / yabancı vatandaşlığı** (5901 s. K. m.3): Çok vatandaşlık, Türk vatandaşının birden fazla vatandaşlığa sahip olması halidir. Yabancının başka bir devletin vatandaşı olması, Türkiye ile vatandaşlık bağı bulunmadığı sürece yabancılık tanımını değiştirmez. Türkiye ile vatandaşlık bağı olan kişi, başka vatandaşlığı da bulunsa Türk vatandaşı olarak kalır ve çok vatandaşlık hükmü ona uygulanır. - **Yerleşmiş olan / Yabancı memlekette oturan Türk vatandaşı** (GVK m.3): Türkiye'de yerleşmiş gerçek kişi, birinci bent uyarınca dünya geliri üzerinden doğrudan vergilendirilir. Yabancı memlekette oturan Türk vatandaşı ise yalnızca resmi daire veya merkezi Türkiye'de bulunan kuruluşa bağlı olarak işleri dolayısıyla orada bulunan kişidir; ikinci bent bu kişiyi kapsar. İkinci bent kapsamındaki kişinin yerleşme durumuna bakılmaksızın vergilendirilmesi, kuruluşa bağlılık ve işin gereği olarak yurt dışında bulunma koşuluna dayanır. - **Yabancı vergiye tabi olma / Yabancı vergiye tabi olmama (ikinci bent)** (GVK m.3): Kazanç ve iratın bulunduğu memlekette gelir vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tutulmuş olan kişi, o kazanç ve iratlar üzerinden Türkiye'de ayrıca vergilendirilmez. Yabancı memlekette bu tür bir vergiye tabi tutulmamış kişi için mahsup hükmü uygulanmaz; kazanç ve iratlar Türkiye'de vergilendirilir. İkinci bent kapsamında çifte vergilendirme ancak yabancı vergi yükünün gerçekten doğmuş olmasıyla önlenir. ## İlgili konular - Güvenlik tedbirleri, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/guvenlik-tedbirleri-cezanin-belirlenmesi-ve-bireysellestirilmesi - Kanunun uygulama alanı (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/kanunun-uygulama-alani - Uluslararası suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/soykirim-ve-insanliga-karsi-suclar ## Örnek kararlar - 2020/30 E., 2023/12 K., 25.01.2023 — ilgili: 6458 s. K. m.3 - Ceza Genel Kurulu, 2019/257 E., 2023/671 K., 20.12.2023 — ilgili: TCK m.79 ## İlgili terimler [Türk vatandaşı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turk-vatandasi) · [Refakatsiz çocuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/refakatsiz-cocuk) · [Çok vatandaşlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cok-vatandaslik) · [Destekleyici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/destekleyici) · [Son karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/son-karar) · [Özel ihtiyaç sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-ihtiyac-sahibi) · [Aile üyeleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-uyeleri) · [Uluslararası koruma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uluslararasi-koruma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.