--- title: "Yakalama nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yakalama" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yakalama **Kısaca:** Yakalama, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.90 · yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler: Henüz hâkim kararı verilmeden kişinin özgürlüğünün geçici olarak sınırlandırılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-90) - Anayasa m.19 · kişi hürriyeti ve güvenliği: Kişinin hürriyetinin kısa süreli olarak kolluk ya da yetkili makamlarca kısıtlanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-19) - 2802 s. K. m.88 · yakalama ve sorgu usulü: Kişinin hareket özgürlüğünün kolluk veya yetkili merci tarafından geçici olarak kısıtlanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-88) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.19 – III. Kişi hürriyeti ve güvenliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-19#f4): Kişinin hürriyetinin kısa süreli olarak kolluk ya da yetkili makamlarca kısıtlanmasıdır. Hakim kararı olmadan yapılabilmesi için suçüstü hali ya da gecikmesinde sakınca bulunması gerekir. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.90 – Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-90#f1): Henüz hâkim kararı verilmeden kişinin özgürlüğünün geçici olarak sınırlandırılmasıdır. Yakalamanın asıl dayanağı suçüstü hâli ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerdir. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.88 – Yakalama ve sorgu usulü: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-88): Kişinin hareket özgürlüğünün kolluk veya yetkili merci tarafından geçici olarak kısıtlanmasıdır. Madde, hâkim ve savcılar bakımından yakalamayı yalnızca belirtilen suçüstü hâline bağlar. ### Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun - Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.7 – Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5188-sayili-ozel-guvenlik-hizmetlerine-dair-kanun/madde-7#f1-c): Kişinin özgürlüğünün kısıtlanarak kolluk makamına teslim edilmek üzere alıkonulmasıdır. Maddede üç farklı dayanağı vardır: CMK m.90 (suçüstü hali), CMK m.168 (olay yeri ve delilleri koruma) ve tehlikeden koruma amacı. ### Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu - Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu m.8 – Adli görev ve yetkiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7245-sayili-carsi-ve-mahalle-bekcileri-kanunu/madde-8#f1-a): Şüphelinin serbestliğinin kısıtlanarak kolluğun denetimine alınması işlemidir. Bu maddede bekçiye, suç anında şüpheliyi yakalama yetkisi verilmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Hakim kararıyla tutuklama / hakim kararı olmadan yakalama** (Anayasa m.19): Tutuklama, kuvvetli belirti ve madde metninde sayılan özel sebeplerin varlığında hakim kararıyla yapılır. Yakalama ise suçüstü hali ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde hakim kararı aranmadan yapılabilir. Hakim kararı olmadan yapılan yakalama istisnaidir ve yalnızca bu iki halde geçerlidir; bu hallerde bile yakalanan kişinin sürelerle hakim önüne çıkarılması zorunludur. - **Yakalama, arama, sorgu / Adalet Bakanlığına bildirim** (2802 s. K. m.88): Madde, yakalama, arama ve sorguyu koşula bağlar. Madde, durumun Adalet Bakanlığına derhâl bildirilmesini ayrıca zorunlu kılar. Koşul gerçekleşse de gerçekleşmese de, suç isnadı varsa Bakanlığa bildirim yapılmalıdır. - **Herkes tarafından yakalama / Kolluk görevlisinin yakalama yetkisi** (CMK m.90): Herkes, yalnızca suçüstü hâllerinde (birinci fıkra) geçici yakalama yapabilir. Bu yetki bir yakalama kararına değil doğrudan suçüstü durumuna dayanır. Kolluk görevlisi ise tutuklama kararı ya da yakalama emri gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yakalama yapabilir (ikinci fıkra). Bu yetki savcıya ya da amire derhal başvurulamamasına bağlıdır. Herkesin yetkisi yalnızca suçüstüne bağlıdır; kolluğun yetkisi ise suçüstüne ek olarak tutuklama gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda da doğar. - **Şikâyete bağlı suç / Şikâyete bağlı olmayan yakalama (çocuk, aciz kişi)** (CMK m.90): Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlarda, genel kural olarak yakalama için şikâyet aranır. Suç çocuğa veya kendini idareden aciz kişiye karşı suçüstü hâlinde işlenmişse şikâyet aranmaz (üçüncü fıkra). Bu özel hâlde, şikâyetçi olmadan da yakalama yapılabilir. - **Suçüstü hâlinde geçici yakalama / Yakalama emrine dayalı işlem** (CMK m.90): Geçici yakalamada kişi, yakalayan tarafından kolluğa teslim edilir ve olay savcıya bildirilir (birinci ve beşinci fıkra). Yakalama emrine konu işlemin yerine getirilmesi nedeniyle amaç ortadan kalkmışsa, emrin iadesi istenir (altıncı fıkra). İlk durumda işlem savcının emrine bağlanır; ikinci durumda yakalama emri geri alınarak dosyadan çıkarılır. - **Yakalama (1/a) / Tedbir alma (1/b, 1/c)** (7245 s. K. m.8): Yakalama, şüphelinin özgürlüğünü kısıtlayan bir işlemdir ve bekçiye suç anındaki şüpheli bakımından verilmiştir. Zarar önleme ve delil muhafazası, yakalamaya bağlı olmayan, fiilî ve koruyucu tedbirlerdir. Bu tedbirler yakalama olmadan da alınabilir; yakalama yapılmayan olayda da bekçi delilleri koruma yükümlülüğü altındadır. ## İlgili konular - Kişinin hakları ve ödevleri, özel hayatın gizliliği ve korunması (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/kisinin-haklari-ve-odevleri-ozel-hayatin-gizliligi-ve-korunmasi - Yakalama ve gözaltı (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/yakalama-ve-gozalti ## Örnek kararlar - 2024/65 E., 2024/163 K., 24.09.2024 — ilgili: CMK m.90 - 2020/59 E., 2023/53 K., 22.03.2023 — ilgili: 7245 s. K. m.8 - Ceza Genel Kurulu, 2025/438 E., 2025/504 K., 25.11.2025 — ilgili: CMK m.90 ## İlgili terimler [Suçüstü hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sucustu-hali) · [Tutuklama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tutuklama) · [Toplu suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-suc) · [Genel kolluk kuvvetleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kolluk-kuvvetleri) · [Suçüstü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sucustu) · [Arama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arama) · [Muhafaza tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhafaza-tedbiri) · [Zor kullanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zor-kullanma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.