--- title: "Yalan tanıklık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yalan-taniklik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yalan tanıklık **Kısaca:** Yalan tanıklık, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.272 · yalan tanıklık: Tanığın, tanıklık konusu hususlarda gerçeğe aykırı olarak beyanda bulunması ya da bildiği hususu bilerek kısmen veya tamamen gizlemesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-272) - HMK m.256 · tanığa görevinin önemini anlatma: Tanığın gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde oluşan suçtur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-256) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.256 – Tanığa görevinin önemini anlatma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-256#f1-b): Tanığın gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde oluşan suçtur. Maddede yalan tanıklık suçundan cezalandırılacağının tanığa bildirilmesi öngörülür; suçun unsurları ve cezası Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenir. - HMK m.264 – Yalan yere veya menfaat temin ederek tanıklık edilmesi ve sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-264): Tanığın hukuk yargılamasında bildiğini gerçeğe aykırı biçimde anlatması hâlidir. Madde bu durumda hâkimin harekete geçmesini öngörür; tanığın bilerek yanlış beyanda bulunduğu yeterli delil veya emareyle ortaya konmalıdır. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.272 – Yalan tanıklık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-272#f3): Tanığın, tanıklık konusu hususlarda gerçeğe aykırı olarak beyanda bulunması ya da bildiği hususu bilerek kısmen veya tamamen gizlemesidir. Suç, yalan söyleme yanında bilgiyi saklamayı da kapsar. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.53 – Tanığa görevinin önemini anlatma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-53#f1-b): Tanığın bildiklerini gerçeğe aykırı biçimde beyan etmesi olup, maddede yalan tanıklık suçundan cezalandırılacağının bildirilmesi bu suça işaret eder. Suçun unsurları ceza kanunundan alınır, bu madde yalnızca uyarı yükümlülüğünü düzenler. ## Karıştırılan kavramlar - **Temel suç / Üç yıldan fazla hapis gerektiren suça ilişkin yalan tanıklık** (TCK m.272): Temel şekilde, yalan tanıklığın konusu olan suçun ağırlığı aranmaz. Üçüncü fıkrada, yalan tanıklık üst sınırı üç yıldan fazla hapis olan bir suçun soruşturma veya kovuşturması kapsamında yapılır. Üçüncü fıkrada 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilir. - **Yalan beyan (m.206) / Yalan tanıklık** (TCK m.206): Beyan, belge düzenlemek yetkisi olan kamu görevlisine yapılır ve belgeyi ispat eder. Beyan, şahit dinlemeye yetkili memur huzurunda yapılan tanıklıktır. Tanıklık hali ayrı suç olarak düzenlenir; bir fiil birden fazla suça uyuyorsa en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır (TCK m.44). - **Akrabalık içinde yalan tanıklık / akraba dışında yalan tanıklık** (TCK m.273): Failin kendisinin, üstsoyunun, altsoyunun, eşinin veya kardeşinin soruşturma ya da kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususta yalan tanıklık yapması (a bendi) bu ayrımın birinci tarafıdır. Bu akrabalık dairesi dışındaki kişiler aleyhine ya da akrabalık bağı olmayan bir hususta yapılan yalan tanıklık, madde kapsamına girmez ve genel yalan tanıklık hükmüne tabidir. Yalnızca a bendi kapsamındaki tanıklık için cezada indirim yapılabilir ya da ceza verilmekten vazgeçilebilir. - **Yalan yere yemin / Yalan tanıklık (m.272)** (TCK m.275): Hukuk davasında taraf olarak yemin eden kişinin fiili. Tanık olarak yemin ettirilerek gerçeğe aykırı tanıklık yapılması. Yalan tanıklık m.272'ye, yalan yemin m.275'e tabidir; her biri ayrı suç olarak cezalandırılır. ## İlgili konular - İftira, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/iftira-baskasina-ait-kimlik-veya-kimlik-bilgilerinin-kullanilmasi - Tanığa görevinin önemini anlatma ve tanıklara yemin verilmesi (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/taniga-gorevinin-onemini-anlatma-ve-taniklara-yemin-verilmesi - Sır nedeniyle tanıklıktan çekinme (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/sir-nedeniyle-tanikliktan-cekinme - Yeminin zamanı ve şekli, tanıkların mahkemede dinlenilmesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yeminin-zamani-ve-sekli-taniklarin-mahkemede-dinlenilmesi ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2022/250 E., 2023/529 K., 18.10.2023 — ilgili: TCK m.272 - Ceza Genel Kurulu, 2018/434 E., 2020/500 K., 03.12.2020 — ilgili: TCK m.272 - Ceza Genel Kurulu, 2018/87 E., 2020/501 K., 03.12.2020 — ilgili: TCK m.272 ## İlgili terimler [Yüzleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuzlestirme) · [Gerçek içtima](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-ictima) · [Sevk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sevk) · [Tanık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tanik) · [Yemin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yemin) · [Tutanak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tutanak) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.