---
title: "Yanılma nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yanilma"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Yanılma

**Kısaca:** Bir durum veya olay hakkında gerçeğe uymayan yanlış ya da eksik bir tasavvur olarak anlaşılır. Bilgisizlik de yanılmanın kapsamına girer; bilinçli olarak gerçeği bilmemek ise yanılma değildir. (TBK m.35)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.30 – G. İrade bozuklukları — I. Yanılma — 1. Yanılmanın hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-30#f1): Dar anlamda yanılma gerçeğe uymayan yanlış tasavvurdur; geniş anlamda yanılma buna bilgisizliği de ekleyen kavramdır. Madde, geniş anlamdaki yanılmayı kapsar. Bilinçli olarak bilgi edinmeme ise yanılma sayılmaz.
- TBK m.35 – 4. Yanılmada kusur (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-35#f1): Bir durum veya olay hakkında gerçeğe uymayan yanlış ya da eksik bir tasavvur olarak anlaşılır. Bilgisizlik de yanılmanın kapsamına girer; bilinçli olarak gerçeği bilmemek ise yanılma değildir.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.297 – III. İptal davası — 1. Tanıyanın dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-297#f1): Tanıyanın, çocuğun babası olduğu hususunda gerçeğe aykırı bir kanıya sahip olmasıdır. Tanıyanın baba olma olgularındaki yanılması iptal sebebidir; baba olma dışındaki olgularda yanılması kural olarak iptal sebebi değildir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Yanılma / Aldatma** (TMK m.297): Yanılma, tanıyanın kendi kendine gerçeğe aykırı bir kanıya varmasıdır. Aldatma, tanıyanın bir başkasının hilesiyle bu kanıya sürüklenmesidir. Her iki hal de aynı iptal davasının dayanağıdır; aldatmada hilenin kimden geldiği (anne ya da üçüncü kişi) ayrıca önem taşır, ancak iptal davası aynı şekilde açılır.
- **Babalık olgusunda yanılma / Diğer olgularda yanılma** (TMK m.297): Tanıyanın çocuğun babası olduğu olgusunda yanılması iptal sebebidir. Tanıyanın baba olma dışındaki bir olguda yanılması kural olarak esasa ilişkin sayılmaz. Baba olma dışındaki olgularda yanılma tanımanın iptaline yol açmaz.
- **Açıklamada yanılma / Saik yanılması** (TBK m.30): Açıklamada yanılmada irade ile beyan arasında uyumsuzluk vardır; yanılan, beyanını istemeden farklı biçimde yapmıştır. Saik yanılmasında beyan iradeye uygundur; yanılma, iradenin oluşumuna etki eden bir güdü ya da beklentidedir. Açıklamada yanılma, m.31 kapsamında kolayca esaslı sayılırken; saik yanılması ancak m.32'deki koşullarla esaslı sayılır ve kural olarak sözleşmenin geçerliliğini etkilemez.
- **Esaslı yanılma / Önemsiz yanılma** (TBK m.30): Esaslı yanılma, sözleşmenin kurulmasında belirleyici olan ve taraf açısından ağır sonuç doğuran yanılmadır. Önemsiz yanılma, sözleşmenin kurulmasını etkilemeyen, tarafın kararını değiştirmeyecek nitelikteki yanılmadır. Yalnızca esaslı yanılma sözleşmeyle bağlı olmama sonucunu doğurur; önemsiz yanılmada sözleşme geçerliliğini korur.
- **Yanılanın kusuru / kusursuz yanılma** (TBK m.35): Yanılan kendi ihmaliyle yanılmışsa, iptal eden taraf karşı tarafa tazminat ödemekle yükümlüdür. Yanılan kusursuz yanılmışsa, tazminat yükümlülüğü doğmaz; iptal hakkı korunur. Kusurlu yanılanın iptal hakkı devam eder, ancak tazminat borcu doğar. Kusursuz yanılanda ise tazminat sorumluluğu bulunmaz.
- **Kişiliğinde yanılma / Niteliğinde yanılma** (TMK m.149): Kişiliğinde yanılmada yanılan eş, evlendiği kişinin kimliği konusunda gerçeği bilmemektedir. Niteliğinde yanılmada kişinin kimliği doğrudur, ancak onun belirli bir özelliği konusunda yanılgı vardır. Kimlik yanılması birinci bentte, nitelik yanılması ikinci bentte değerlendirilir.

## İlgili konular

- İrade bozuklukları (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/irade-bozukluklari
- Tanıma ve babalık hükmü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tanima-ve-babalik-hukmu

## Örnek kararlar

- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/1871 E., 2026/47 K., 15.01.2026 — ilgili: TBK m.30, TBK m.35
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/46 E., 2025/282 K., 30.04.2025 — ilgili: TBK m.35
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/475 E., 2024/284 K., 29.05.2024 — ilgili: TBK m.30

## İlgili terimler

[İrade sakatlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irade-sakatligi) · [Saik yanılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saik-yanilmasi) · [Esaslı yanılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esasli-yanilma) · [Hakkaniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakkaniyet) · [Korkutma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/korkutma) · [Aldatma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aldatma) · [Tanıma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tanima) · [İptal Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ptal-davasi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.