---
title: "Yapı ve tesis nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yapi-ve-tesis"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Yapı ve tesis

**Kısaca:** Yapı ve tesis, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 775 s. K. m.31: Arazi ve arsa üzerinde bulunan yapılar ve sair tesisler. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/775-sayili-gecekondu-kanunu/madde-31)
- 2873 s. K. m.15 · tescil yasağı: Bu yerlere yapılan her türlü inşaat ve kurulumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2873-sayili-milli-parklar-kanunu/madde-15)
- 3621 s. K. m.11 · yapılanmalara İzin Verilmesi: Bu araziler üzerinde yapılması mümkün olan binaları ve tesisleri ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3621-sayili-kiyi-kanunu/madde-11)

## Kanunda nerede geçiyor

### Gecekondu Kanunu
- Gecekondu Kanunu m.31 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/775-sayili-gecekondu-kanunu/madde-31#f1): Arazi ve arsa üzerinde bulunan yapılar ve sair tesisler. Bunlar varsa satınalma ya da kamulaştırma kapsamına birlikte girer.

### Milli Parklar Kanunu
- Milli Parklar Kanunu m.15 – Tescil yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2873-sayili-milli-parklar-kanunu/madde-15#f1): Bu yerlere yapılan her türlü inşaat ve kurulumdur. İnşa aşamasında olan yapılar da bu kapsamdadır.

### Kıyı Kanunu
- Kıyı Kanunu m.11 – Yapılanmalara İzin Verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3621-sayili-kiyi-kanunu/madde-11): Bu araziler üzerinde yapılması mümkün olan binaları ve tesisleri ifade eder. Hangi yapının bu kapsamda yapılabileceği kanunun diğer hükümlerine ve yönetmeliğe bağlıdır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Yapı ve tesis / tescil yasağı** (2873 s. K. m.15): Yapı ve tesisin fiziksel olarak yapılması, kullanılması veya işgal edilmesi. Bu yapı ve tesisin tapu siciline tescil edilmesi. Fiziksel yapı yasağının yanında tescil de ayrıca yasaklanmıştır; tescil yasağı kapsamındaki bir yapının tapuya kaydı mümkün değildir.
- **Arazi-arsa / Üzerindeki yapı ve tesis** (775 s. K. m.5): Arazi ve arsa madde kapsamında doğrudan edinme konusudur. Taşınmaz üzerinde bulunan yapı veya tesis de maddede ayrıca anılmıştır. Yapı ve tesisler, arsa ile birlikte aynı yolla edinilebilir; ayrı bir izin ya da ayrı bir usul maddede öngörülmemiştir.
- **Savunma tesisi / Genel yapı ve tesis** (2873 s. K. m.14): Genelkurmay Başkanlığınca ihtiyaç duyulan savunma sistemi için gerekli tesisler maddede ayrıca dışarıda tutulmuştur. Diğer yapı ve tesisler için kamu yararı ve zorunluluk ölçütü geçerlidir. Savunma tesisleri için ayrı bir kamu yararı zorunluluk aranmaz, diğerleri için aranır.
- **Bina / yapı ve tesis / sözleşme tarihi** (7091 s. K. m.10): Sözleşme tarihinde mevcut bina, yapı ve tesisler. Sözleşme tarihinden sonra taşınmaz üzerinde yapılan bina, yapı ve tesisler ile taşınır, alacak ve haklar. İlk grup devre tabi değildir; ikinci grup 23/7/2016 tarihinden geçerli olmak üzere bedelsiz olarak Hazineye devredilmiş sayılır.

## Örnek kararlar

- 2018/70 E., 2019/54 K., 26.06.2019 — ilgili: 3621 s. K. m.11
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/1720 E., 2023/366 K., 26.04.2023 — ilgili: 775 s. K. m.31

## İlgili terimler

[Açıklık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciklik) · [Toplu Konut İdaresi Başkanlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-konut-idaresi-baskanligi) · [İzin belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/izin-belgesi) · [Kıyı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kiyi) · [Uygulama yönetmeliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uygulama-yonetmeligi) · [Elkoyma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elkoyma)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.