---
title: "Yararlanma hakkı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yararlanma-hakki"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Yararlanma hakkı

**Kısaca:** Malın ürün ve gelirlerinden faydalanma yetkisidir. Malın kendisinin devrini değil, ondan elde edilen faydanın alınmasını ifade eder. (TMK m.242)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.242 – A. Yönetim, yararlanma ve tasarruf (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-242): Malın ürün ve gelirlerinden faydalanma yetkisidir. Malın kendisinin devrini değil, ondan elde edilen faydanın alınmasını ifade eder.
- TMK m.244 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-244): Malın meyve ve ürünlerinden ya da kullanım değerinden faydalanma yetkisidir. Malın hukuki varlığının değiştirilmesini içermez.

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.31 – D. Kamu tüzel kişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-31#f1): Kişi ve siyasi partilerin kamu tüzel kişilerinin elindeki araçlardan faydalanmasını talep edebilmesi anlamındadır. Hakkın kapsamı ve kullanım biçimi kanunla somutlaştırılır, madde kendiliğinden ayrıntılı bir hak doğurmaz.

## Karıştırılan kavramlar

- **Yararlanma hakkı / kanunla düzenlenen şartlar** (Anayasa m.31): Anayasa hakkın varlığını ve temel çerçevesini belirler. Şartlar ve usuller ise kanunla ayrıntılandırılır. Somut şartlar ve usuller anayasadan doğrudan çıkarılamaz; kanun koyucunun düzenlemesi gerekir.
- **Yararlanma hakkı / bölgesel hizmet farkı** (5369 s. K. m.3): Herkesin yaşadığı yer ve bölge gözetilmeksizin yararlanması, maddenin (a) bendindeki kuraldır. Bölgeye göre farklı hizmet sunulması, bu ilkeye aykırı kabul edilir. Yerleşim yeri farkı, kapsam dışı bırakma gerekçesi olamaz; yükümlüler bu ilke gereğince tüm bölgelerde hizmet sunmakla bağlıdır.
- **Eskiden beri yerleşim yerine ait yerler / Komşu halkın geleneksel yararlanma hakkı** (5393 s. K. m.5): Eskiden beri o yerleşim yerine ait sayılan tarla, bağ, bahçe, mera, zeytinlik gibi yerler belediye sınırı içine alınır. Eskiden beri komşu belde veya köy halkının yararlandığı yayla, çayır, mera, koru, kaynak ve mesirelik gibi yerlerde yararlanma hakkı devam eder. Birinci grup yer doğrudan belediye sınırı içine girer. İkinci grupta sınır içinde kalmakla birlikte yararlanma hakkı sınır kâğıdına şerh edilerek korunur.

## İlgili konular

- Basın ve yayımla ilgili hükümler, toplantı hak ve hürriyetleri (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/basin-ve-yayimla-ilgili-hukumler-toplanti-hak-ve-hurriyetleri
- Değerin belirlenmesi ve artık değere katılma (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/degerin-belirlenmesi-ve-artik-degere-katilma
- Paylaşmalı mal ayrılığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasmali-mal-ayriligi

## İlgili terimler

[Mal ayrılığı rejimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mal-ayriligi-rejimi) · [Yasal sınırlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasal-sinirlar) · [Tasarruf hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-hakki) · [Yönetim hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetim-hakki) · [Kamu tüzel kişileri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-tuzel-kisileri) · [Sınırlama sebepleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinirlama-sebepleri)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.