---
title: "Yargı denetimi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-denetimi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Yargı denetimi

**Kısaca:** Disiplin cezasının hukuka uygunluğunun mahkemece incelenmesidir. (6413 s. K. m.43)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.43 – Yargı denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-43#f1): Disiplin cezasının hukuka uygunluğunun mahkemece incelenmesidir. Madde, cezanın türüne, ilgili personel grubuna ve verildiği zamana göre bu denetimin açık olup olmadığını belirler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Kesin karar / yargı denetimi** (2797 s. K. m.16): Büyük Genel Kurulun kararları kesindir ve başka yargı merciine başvuru yapılamaz. Kararın bu madde kapsamında verilmiş olması, Anayasa veya kanunun öngördüğü başka bir yolu kapatmaz. Büyük Genel Kurul kararına karşı genel anlamda bir yargı yolu açılmaz; bu kesinlik, maddede düzenlenen görevler için geçerlidir.
- **Yargı denetimi ve gözetimi / Adalet Bakanının gözetimi** (2802 s. K. m.5): Yargıtay, Danıştay ve Cumhuriyet başsavcılarının yetkisi, kendi üstünlük alanlarındaki yargı organları ve savcılar üzerinde yargısal işleyişe yöneliktir. Adalet Bakanının gözetim hakkı hâkim ve savcıları kapsar, ancak yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görevler bu hakkın dışındadır. Bakanın gözetimi yargısal görevleri kapsamaz; yargısal alanda gözetim yetkisi yargı organlarına aittir.
- **Yargı denetimine açık işlem / yargı denetimi dışı işlem** (4982 s. K. m.15): Yargı yoluna açık idari işlemler, bilgi edinme başvurusunun genel usul ve istisnaları çerçevesinde değerlendirilir. Yargı denetimi dışında kalan işlemler, ancak çalışma hayatı ve mesleki onur ölçütünü karşılarsa bilgi edinme kapsamına girer. Yargı denetimi dışı işlemlerde bilgi edinme yolu ancak bu ölçütle açılır; ölçüt karşılanmazsa bilgi verilmez.

## Örnek kararlar

- 12. Daire, 2022/6406 E., 2025/4647 K., 22.10.2025 — ilgili: 6413 s. K. m.43
- 12. Daire, 2023/338 E., 2025/4539 K., 20.10.2025 — ilgili: 6413 s. K. m.43
- 12. Daire, 2023/387 E., 2025/4538 K., 20.10.2025 — ilgili: 6413 s. K. m.43

## İlgili terimler

[Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/silahli-kuvvetlerden-ayirma-cezasi) · [İptal Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ptal-davasi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.