--- title: "Yargı gözetimi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-gozetimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yargı gözetimi **Kısaca:** Yargı gözetimi, 8 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.135 · kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları: Meslek kuruluşlarının organlarının seçimlerinin yargı organının denetiminde yapılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-135) - Av. K. ek m.3 · seçimlerin yapılması: Seçimin hâkimin belirlediği ve yönlendirdiği bir süreç içinde yürütülmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/ek-madde-3) - 6356 s. K. m.14 · genel kurulda yapılacak seçimlerde uyulacak esaslar: Seçimin hâkim tarafından denetlenmesi anlamına gelir; hâkim listeleri onaylar ve kesinleşen sonuçları ilan eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-14) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.84 – Oda ve borsa organlarının seçimleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-84#f1-b): Seçimin hâkim tarafından izlenmesi ve listelerin onaylanması gibi işlemlerin hâkim denetiminde yapılmasıdır. Hâkim, listeleri gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirterek inceler. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.85 – Birlik organlarının seçimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-85#f1): Seçimin hâkim denetiminde yapılmasıdır. Seçim işlemleri hâkimin gözetiminde gerçekleşir ve sonuçları yargısal denetime tabidir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.135 – H. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-135#f1): Meslek kuruluşlarının organlarının seçimlerinin yargı organının denetiminde yapılmasıdır. Seçimin gizli oyla yapılması da bu gözetimin parçasıdır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. ek m.3 – Seçimlerin yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/ek-madde-3#f1): Seçimin hâkimin belirlediği ve yönlendirdiği bir süreç içinde yürütülmesi anlamına gelir. Seçim işlemlerinin hazırlanması, onaylanması, itirazların karara bağlanması ve sonuçların ilanı hâkim tarafından yapılır. ### Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.40 – Oda ve birlik organlarının seçim esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-40#f1): Seçimin hazırlanması, yürütülmesi ve sonuçlandırılmasının hâkim ve ilçe seçim kurulu eliyle denetlenmesidir. Oda ve birlik yönetimi seçimi bu gözetim altında yapılır. ### Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.11 – Seçimlerde uygulanacak esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-11#f1): Genel kurulda yapılacak seçimlerin hâkim denetiminde yürütülmesi ilkesidir. Seçmen ve delege listelerinin hâkim tarafından incelenip onaylanmasını ve itirazların hâkimce karara bağlanmasını kapsar. ### Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu - Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.49 – Organ ve yönetim kurulu başkanlarının seçimleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-49#f1): Seçimin hazırlanması, listelerin onaylanması, sandık kurulunun atanması ve itirazların karara bağlanması işlemlerinin hâkim tarafından yürütülmesidir. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.14 – Genel kurulda yapılacak seçimlerde uyulacak esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-14#f1): Seçimin hâkim tarafından denetlenmesi anlamına gelir; hâkim listeleri onaylar ve kesinleşen sonuçları ilan eder. Gözetim, seçimin bütün aşamalarını değil, maddede sayılan işlemleri kapsar. ### Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu - Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.8 – Genel Kurulları toplantıya çağrı ve organ seçimlerinin yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6964-sayili-ziraat-odalari-ve-ziraat-odalari-birligi-kanunu/madde-8#f4): Seçimin hakim tarafından liste onayı, sandık kurulunun oluşturulması, itirazların karara bağlanması ve sonuçların ilanı aşamalarında denetlenmesi anlamına gelir. Seçimin serbest ve sağlıklı yürütülmesini güvence altına alır. ## İlgili konular - İdarenin kuruluşu ve kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/idarenin-kurulusu-ve-kamu-hizmeti-gorevlileriyle-ilgili-hukumler - Kuruluş esasları ve organlar (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/kurulus-esaslari-ve-organlar ## Örnek kararlar - 8. Daire, 2021/2148 E., 2023/2895 K., 30.05.2023 — ilgili: 5174 s. K. m.84, 5174 s. K. m.85 - 2014/181 E., 2014/179 K., 04.12.2014 — ilgili: 6964 s. K. m.8 - 2008/80 E., 2011/81 K., 18.05.2011 — ilgili: 3568 s. K. m.40 ## İlgili terimler [Seçim sandık kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secim-sandik-kurulu) · [Tek dereceli seçim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tek-dereceli-secim) · [Meslek komitesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslek-komitesi) · [Faaliyetten men](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyetten-men) · [Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kurumu-niteligindeki-meslek-kurulusu) · [Üst kuruluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-kurulus) · [Genel Kurul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kurul) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.