--- title: "Yargı Harçları nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-harclari" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yargı Harçları **Kısaca:** Yargı Harçları, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Harçlar K. m.1 · kanunun şümulü: Yargı işlemleri nedeniyle alınan harç türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-1) - 278 s. K. m.14: 492 sayılı Harçlar Kanununda sayılan yargı harçlarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/278-sayili-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-14) - 2690 s. K. m.15 · türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun muafiyetleri: 492 sayılı Harçlar Kanununda sayılan dava ve icra takiplerinde alınan harçlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2690-sayili-turkiye-enerji-nukleer-ve-maden-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-15) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/278-sayili-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-14#f1-c): 492 sayılı Harçlar Kanununda sayılan yargı harçlarıdır. Muafiyet yalnız bu harçları kapsar; evrak ve belgelerdeki devlet ve belediye harçlarını ayrıca düzenleyen (d) bendi ile ayrımlanır. ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.1 – Kanunun şümulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-1#f1-1): Yargı işlemleri nedeniyle alınan harç türüdür. Madde 1'de birinci sırada sayılır, tabiliği ise m.2'deki (1) sayılı tarifeye bağlıdır. ### Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun - Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun m.15 – Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun muafiyetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2690-sayili-turkiye-enerji-nukleer-ve-maden-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-15#f1-c): 492 sayılı Harçlar Kanununda sayılan dava ve icra takiplerinde alınan harçlardır. Madde yalnız taraf olunan dava ve takiplerdeki bu harçlar bakımından muafiyet tanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Yargı harçları (c) / Evrak harçları (d)** (278 s. K. m.14): (c) bendi, Kurumun taraf olduğu dava ve icra takiplerinde 492 sayılı Kanundaki yargı harçlarını kapsar. (d) bendi, ihale, ilan, mukavele ve evrak ve belgelerdeki Devlet ve belediye harçlarını kapsar. Dava ve icra harçları ile evrak harçları ayrı bentlerde düzenlendiğinden, birinin muafiyeti otomatik olarak diğerine teşmil edilmez. - **Yargı harçları / Diğer harç türleri** (Harçlar K. m.1): Yargı işlemlerinden alınan yargı harçları, m.2 ve (1) sayılı tarifeye bağlıdır. Noter, tapu, konsolosluk, gemi ve trafik gibi harçlar kendi mevzuatına ve bu kanunun ilgili bölümlerine tabidir. Bir işlemin harca tabi olup olmadığı, hangi harç türüne girdiğine göre farklı ölçütle belirlenir; yargı işleminde tarifede yazılı olma ölçütü, diğerlerinde ilgili mevzuat esas alınır. - **Vergi Yargısı Harçları / Yargı harçları** (Harçlar K. m.1): Vergi Yargısı Harçları, 1982 değişikliğiyle ayrı bir sıra numarası olarak madde metnine girmiştir. Genel yargı harçları ise 1. sırada sayılır ve yargı işlemleri nedeniyle alınır. Vergi yargısı işlemleri için ayrı harç kalemi uygulanır; genel yargı harçlarına ait kurallar bu işlemlere doğrudan bağlanmaz, ilgili tarife ve kurallar ayrıca aranır. - **Vergi yargısı harcı / yargı harçları genel hükmü** (Harçlar K. m.52): Vergi yargısı işlemleri, bu madde ve (3) sayılı tarife üzerinden değerlendirilir. Genel yargı işlemleri m.2 ve (1) sayılı tarife üzerinden değerlendirilir. Vergi yargısındaki bir işlem için hangi tarifenin uygulanacağı m.52 ile belirlenir; genel yargı tarifesi bu işlemler için esas alınmaz. - **Konsolosluk harçları / Yurt içi yargı harçları** (Harçlar K. m.76): Madde, yurt dışı konsolosluk işlemlerinde (5) ve (2) sayılı tarifelere bağlanır. Yurt içi mahkeme ve icra harçları (1) sayılı tarife ve 492 sayılı Kanun'un 15, 16 ve 21. maddeleri ile belirlenir. Yargı harcı kurallarındaki değer ölçüsü, nispi harç ve maktu harç ayrımı konsolosluk harcına doğrudan taşınmaz. - **Konsolosluk harcı / Yargı harçları** (Harçlar K. m.78): Bu madde konsolosluk harçlarına ilişkindir ve ödeme zamanını konsolosluk işlemleri bakımından belirler. Yargı harçlarının ödeme zamanı 492 sayılı Kanunun 25 ila 28. maddelerinde düzenlenmiştir; maktu harçta peşinlik, nispi harçta dörtte bir peşin kuralı oradadır. Konsolosluk işlemlerinde ödeme zamanı için doğrudan bu madde esas alınır; yargı harçlarına ait 15 günlük süre ve dörtte bir kuralı konsolosluk harçlarına kendiliğinden uygulanmaz. ## İlgili konular - Harçlar kanunu ve mükellefiyet (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/harclar-kanunu-ve-mukellefiyet ## Örnek kararlar - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 2690 s. K. m.15 - 2021/125 E., 2023/213 K., 07.12.2023 — ilgili: 2690 s. K. m.15 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/106 E., 2023/69 K., 15.02.2023 — ilgili: Harçlar K. m.1 ## İlgili terimler [Vergi yargısı harçları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-yargisi-harclari) · [Harç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harc) · [İktisadi işletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-isletme) · [Özel hesap](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-hesap) · [Muafiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muafiyet) · [Kurum](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurum) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.