--- title: "Yaş haddi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yas-haddi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yaş haddi **Kısaca:** Yaş haddi, 8 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.140 · hakimlik ve savcılık mesleği: Hakim ve savcıların hizmet görebileceği üst yaş sınırıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-140) - SGGSSK m.48 · kamu görevlilerinin emekliye sevk onayları: Kamu görevlisinin belirli bir yaşa ulaşması nedeniyle zorunlu olarak emekliye ayrılmasını sağlayan haldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-48) - 926 s. K. m.49 · general ve amiral miktarları: Her rütbe ve görev için kanunda belirlenen, bu yaşa ulaşınca emekliye ayrılmayı gerektiren üst yaş sınırıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-49) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.32 – c) En çok bekleme süreleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-32#f1-b): Rütbenin kendisine özgü, subayın o rütbede bulunabileceği en üst yaştır. Teğmen, üsteğmen ve 109. madde kapsamında yüzbaşılığa yükselenlerin en çok bekleme süresi bu sınıra bağlanmıştır. - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.49 – III – General ve amiral miktarları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-49#f13): Her rütbe ve görev için kanunda belirlenen, bu yaşa ulaşınca emekliye ayrılmayı gerektiren üst yaş sınırıdır. Genelkurmay Başkanı ile kuvvet komutanları için birer yıllık süreyle uzatma imkânı vardır. - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.109 – I – Astsubaylıktan subay olma şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-109#f5): Astsubaydan subaya geçen personel için rütbeye göre belirlenen üst yaş sınırıdır. Madde bu personel hakkında yaş haddini tabloya göre uygular. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.140 – C. Hakimlik ve savcılık mesleği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-140#f4): Hakim ve savcıların hizmet görebileceği üst yaş sınırıdır. Madde metninde altmışbeş yaş olarak belirlenmiştir; askeri hakimlerin yaş haddi kanunla gösterilir. - Anayasa geç. m.18 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-18#f9): Yürürlük tarihinde üye olanların görevlerine, bu sınıra kadar devam etmesini sağlayan güvencedir. Maddenin sonunda, yürürlük tarihinde üye olanlar bakımından bu süre kıstas alınır. ### Yükseköğretim Kanunu - Yükseköğretim Kanunu m.13 – Rektör (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-13): Rektörler için 67 yaş olarak belirlenmiştir. Rektör olarak atanmış olanlarda görev süresi bitinceye kadar yaş haddi aranmaz. - Yükseköğretim Kanunu m.30 – Emeklilik yaş haddi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-30#f1): Öğretim üyesinin görev ve ilişkisinin kanun gereği kesilmesini gerektiren yaştır. Madde metnine göre bu yaş 67'dir ve öğretim üyesi bu yaşı doldurduğu tarihte ilişiği kesilir. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.48 – Kamu görevlilerinin emekliye sevk onayları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-48#f1-b): Kamu görevlisinin belirli bir yaşa ulaşması nedeniyle zorunlu olarak emekliye ayrılmasını sağlayan haldir. Yaş haddi halinde onayı kamu idaresinin en yüksek amiri verir. ### Uzman Erbaş Kanunu - Uzman Erbaş Kanunu m.5 – Hizmet Süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3269-sayili-uzman-erbas-kanunu/madde-5#f2): 5434 sayılı Kanun'un 40. maddesinde düzenlenen üst yaş sınırıdır. Uzman erbaşın sözleşmesinin uzatılabileceği ve emekliye sevk edileceği azami yaştır; bu maddede tanımı yapılmaz, yalnızca atıfla kullanılır. ### Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun - Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.12 – Rütbe bekleme süreleri ve sözleşmenin yenilenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-12#f8): 5434 sayılı Kanun'da rütbelere göre belirlenen yaş sınırıdır. Uzatılan sözleşme süreleri bu sınırı aşamaz. ### Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu - Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu m.5 – Rütbe bekleme süreleri ve sözleşmenin yenilenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6191-sayili-sozlesmeli-erbas-ve-er-kanunu/madde-5#f2): Sözleşme süresinin uzatılmasında aşılamayan üst yaş sınırıdır. Madde, alıkonulan veya kaybolanların süre uzatımında bu sınırı aşmamayı şart koşar. ### Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.33 – Emeklilik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-33#f3): Memurların ve sigortalıların belli yaşa ulaşmaları nedeniyle zorunlu olarak emekliye ayrılmalarını öngören hükümdür. Madde, Başdenetçi ve denetçiler bakımından 5434 m.40/1 ve 5510'daki yaş haddi hükümlerinin uygulanmayacağını belirtir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel yaş haddi / rektör olarak görev süresi** (2547 s. K. m.13): Rektörler için kural olarak 67 yaş haddi vardır. Rektör olarak atanmış kişi görev süresi bitinceye kadar yaş haddine tabi değildir. Görev süresi devam eden rektörde yaş haddi uygulanmaz; süre bittiğinde yaş haddi yeniden aranır. - **Genel yaş haddi / Öğretim üyesi yaş haddi** (2547 s. K. m.30): Memurlar için genel yaş haddi 65'tir ve bu yaşta ilişki kendiliğinden kesilir. Öğretim üyeleri için yaş haddi 67 yaştır ve maddeye göre görev ilişkisinin kesilmesini gerektirir. Öğretim üyesi için ilişki 67 yaşında sona erer; 65 yaş genel kuralı bu kişilere uygulanmaz. - **Yaş haddi / Emeklilik veya yaşlılık aylığı** (2547 s. K. m.30): Yaş haddinin dolmasıyla emeklilik yaş haddi tarihinden itibaren sözleşme yapılabilir. Sözleşme, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar sürer ve 75 yaşını geçemez. Emeklilik aylığı bağlanınca sözleşmeli çalıştırma sona erer; 75 yaşı da üst sınırdır. - **Re'sen emekliye sevk / İstek veya yaş haddi üzerine emekliye sevk** (SGGSSK m.48): Re'sen hallerde görevlinin isteği aranmaz; idare kendi takdirinde işlem yapar. İstek, yaş haddi, malûllük ve vazife malûllüğü hallerinde görevlinin istemi veya kanunda belirlenmiş bir olgu esastır. Onayı veren makam değişir: re'sen halde atamaya yetkili makam, diğerlerinde kamu idaresinin en yüksek amiri onaylar. - **Görev süresi bitimi ya da yaş haddi / diğer boşalma** (2797 s. K. m.32): Görev süresinin bitmesi veya yaş haddi nedeniyle emekliliğe bağlı boşalmalarda aday belirleme, bu tarihlerden yirmi gün önce yapılır. Bunların dışındaki nedenlerle boşalmada aday belirleme, boşalmayı izleyen on beş gün içinde yapılır. Süre bitimi öncesi planlı boşalmada yirmi günlük, beklenmedik boşalmada on beş günlük takvim işler. - **Yaş haddi emekliliği / Kadrosuzluk emekliliği** (4566 s. K. m.23): Yaş haddine ulaşan general/amiral zorunlu emekliliğe tabidir ve yaş haddi sebebiyle emekliye ayrılır. Kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilen general/amiral hakkında 926 sayılı Kanun m.49 (f) bendi uygulanır. Emekliye sevk sebebi, yaş haddi veya kadrosuzluk olmasına göre farklı hukuki rejime bağlanır. ## İlgili konular - Yargı: genel hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yargi-genel-hukumler - Kamu görevlilerine ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/cumhurbaskani-yardimciligi-bakanlik-ve-turkiye-buyuk-millet-meclisi-uyeligi ## Örnek kararlar - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 2547 s. K. m.13, 6328 s. K. m.33 - 2022/116 E., 2023/126 K., 13.07.2023 — ilgili: 926 s. K. m.49 - 1998/39 E., 1998/78 K., 14.12.1998 — ilgili: 926 s. K. m.49 ## İlgili terimler [Kendiliğinden sona erme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kendiliginden-sona-erme) · [Rektör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rektor) · [Hakimlik teminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakimlik-teminati) · [Emekliye sevk onayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emekliye-sevk-onayi) · [Fiili hizmet yılı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiili-hizmet-yili) · [Vazife malullüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vazife-malullugu) · [Zorunlu haller](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-haller) · [Bekleme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bekleme-suresi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.