--- title: "Yazılı başvuru nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-basvuru" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yazılı başvuru **Kısaca:** Yazılı başvuru, 8 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.187 · kadının soyadı: Kadının önceki soyadını kullanma hakkını ya evlendirme memuruna evlenme sırasında ya da sonradan nüfus idaresine yaptığı başvuru ile kullanma biçimidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-187) - TBK m.128 · üçüncü kişinin fiilini üstlenme: Belirli süreli üstlenmede, alacaklının üstlenene karşı edimin ifası için süre içinde yaptığı yazılı talebidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-128) - İş K. m.94 · muafiyet: İşçi, işveren veya meslek kuruluşunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına dilekçe ile yaptığı bildirim veya talep. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-94) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.187 – III. Kadının soyadı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-187): Kadının önceki soyadını kullanma hakkını ya evlendirme memuruna evlenme sırasında ya da sonradan nüfus idaresine yaptığı başvuru ile kullanma biçimidir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.128 – B. Üçüncü kişinin fiilini üstlenme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-128): Belirli süreli üstlenmede, alacaklının üstlenene karşı edimin ifası için süre içinde yaptığı yazılı talebidir. Bu başvuru yapılmazsa, kararlaştırıldığı takdirde üstlenenin sorumluluğu sona erer. ### İş Kanunu - İş K. m.94 – Muafiyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-94): İşçi, işveren veya meslek kuruluşunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına dilekçe ile yaptığı bildirim veya talep. Sözlü başvurular bu muafiyetin kapsamında değerlendirilmez. ### Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.15 – Odaların kuruluşu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-15#f1): İlçede oda kurulabilmesi için o ilçedeki en az yüz meslek mensubunun yaptığı başvurudur. Bu eşik yalnızca ilçeler için aranır, il merkezleri için aranmaz. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.162 – Yazılı başvuru ve müdahale (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-162#f1): Kurum veya Fon'un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı olarak yaptığı, soruşturma ve kovuşturmanın başlaması için gereken başvurudur. Madde metni bu başvuruyu muhakeme şartı olarak nitelendirir; başvuru yoksa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. ### Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu - Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m.42 – Kovuşturma usûlü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5464-sayili-banka-kartlari-ve-kredi-kartlari-kanunu/madde-42#f1): Kurum'un Cumhuriyet Başsavcılığına, suçun soruşturulmasını ve kovuşturulmasını talep eden resmi bildirimidir. Başvurunun sözlü ya da örtülü yapılması bu şartı karşılamaz. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.26 – Kuruluşların faaliyetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-26#f2): Sendikanın bireysel temsil yetkisini kullanabilmesi için üyenin ortaya koyduğu iradeyi gösteren yazılı beyandır. Uygulamada noter onaylı vekâletname aranmadığı belirtilmektedir. ### Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.4 – İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7143-sayili-vergi-ve-diger-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda/madde-4#f1): Madde kapsamında yapılandırmadan yararlanmak için ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılması gereken başvurudur. Başvuru süresi, madde ödeme koşuluna bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Evlenme sırasında beyan / sonradan yazılı başvuru** (TMK m.187): Kadın evlendirme memuruna evlenme merasimi sırasında beyanda bulunabilir. Kadın evlenmeden sonra nüfus idaresine yazılı başvuruda bulunabilir. Her iki yolla da önceki soyadının kullanımı sağlanır; kullanım iradesi hangi yoldan bildirilirse bildirilsin aynı sonucu doğurur. - **Bakanlığa yazılı başvuru / sözlü başvuru** (İş K. m.94): Yazılı dilekçe ile yapılan başvuru, muafiyet kapsamındadır. Sözlü başvuru yazılı biçimde kayda geçirilmedikçe muafiyet kapsamında değerlendirilemez. Yalnız yazılı başvuru ve ona bağlı belgeler damga vergisi ve harçtan muaf olur. - **Yazılı başvuru şartı / itibar, sır ve zimmet suçları ile ilgili dava hakkı** (5411 s. K. m.162): Kurum veya Fon'un başvurusu muhakeme şartı olarak aranır. İtibarın zedelenmesi, sırların açıklanması ve zimmet suçlarından doğan dava hakkı ile 5271 sayılı Kanun hükümleri saklıdır. Bu suç türlerinde ilgililerin dava hakkı yazılı başvuru şartına bağlanmamıştır; ilgililer kendi dava haklarını bu maddeye takılmadan kullanabilir. - **Yazılı başvuru / başvuru şartı aranmayan hâl** (VUK m.17): Genel kural olarak mühlet istemi, kanunî süre bitmeden yazılı olarak yapılır. Maliye Bakanlığı yetkisini bölge, il, ilçe, sektör, iş kolu veya mükellef grupları itibarıyla devrettiğinde yazılı başvuru şartı aranmadan mühlet verebilir. Devredilmiş ve başvuru şartı kaldırılmış hâllerde mühlet, mükellefin talebi beklenmeksizin idarece de verilebilir. - **Yazılı başvuru / Posta ile taahhütlü gönderim** (VUK m.122): Kanun yazılı başvuruyu zorunlu kılar. Aynı başvurunun posta ile taahhütlü gönderilmesi ayrıca caiz kılınmıştır. Taahhütlü posta kullanılabilir, ancak başka bir yazılı biçim de yazılı başvuru koşulunu karşılar mı sorusu madde metninde cevaplanmamıştır; yazılı olma şartı zorunludur. - **Yazılı başvuru / Sözlü başvuru** (Av. K. m.178): İlgili baro başkanına yazılı olarak başvurabilir. İlgili baro başkanına sözlü olarak da başvurabilir. Maddede her iki şekil de açıkça öngörüldüğü için başvuru şekli bakımından bir zorunluluk yoktur. ## İlgili konular - Borç ilişkilerinin üçüncü kişilere etkisi (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borc-iliskilerinin-ucuncu-kisilere-etkisi - Güvenceler, faaliyetler, kuruluşların gelirleri, denetimi ve kapatılması (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/guvenceler-faaliyetler-kuruluslarin-gelirleri-denetimi-ve-kapatilmasi - İş sağlığı ve güvenliği, iş ve işçi bulma, çalışma hayatının denetimi ve teftişi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/is-sagligi-ve-guvenligi-calisma-hayatinin-denetimi-ve-teftisi - Haklar ve yükümlülükler, birliğin temsili (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/haklar-ve-yukumlulukler-birligin-temsili ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2020/703 E., 2022/170 K., 22.02.2022 — ilgili: 6356 s. K. m.26 - Hukuk Genel Kurulu, 2020/708 E., 2022/175 K., 22.02.2022 — ilgili: 6356 s. K. m.26 - Hukuk Genel Kurulu, 2020/711 E., 2022/178 K., 22.02.2022 — ilgili: 6356 s. K. m.26 ## İlgili terimler [Kurum](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurum) · [Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucuncu-kisinin-fiilini-ustlenme) · [Kefalet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kefalet) · [Vergi aslına bağlı olmayan ceza](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-aslina-bagli-olmayan-ceza) · [Yazılı onay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-onay) · [Re'sen soruşturma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-sorusturma) · [Meslek kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslek-kurulusu) · [Basit usul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basit-usul) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.