---
title: "Yazılı yargılama usulü nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-yargilama-usulu"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Yazılı yargılama usulü

**Kısaca:** Kanunda aksine hüküm bulunmadığında esas alınan genel usuldur. (HMK m.316)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.316 – Basit yargılama usulüne tabi dava ve işler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-316#f1-g): Kanunda aksine hüküm bulunmadığında esas alınan genel usuldur. Basit usul bu genel usulün istisnasıdır ve m.316 bu istisnanın kapsamını belirler.
- HMK m.322 – Uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-322#f1): HMK'nın genel yargılama türü olup basit yargılama usulünde özel hüküm bulunmayan hallerde tamamlayıcı olarak uygulanan hükümler bütünüdür.

### İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.1 – Kapsam ve nitelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-1#f1-2): Tarafların iddia ve savunmalarını dilekçe ve belgelerle, sözlü açıklama yapmadan sunduğu yargılama biçimidir. Maddenin ikinci fıkrasına göre idari yargı mercilerinde kural olarak bu usul uygulanır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Bu usul / genel yazılı yargılama usulü** (İYUK m.20/B): Madde kapsamındaki sınav davalarında dava açma süresi on gün, ilk inceleme ve tebliğ süresi yedi gün, savunma süresi üç gündür; Üst makama başvuru süreyi durdurmaz (m.11 uygulanmaz). Genel yazılı yargılama usulünde dava açma süresi altmış gün, savunma süresi otuz gün, ilk inceleme süresi on beş gündür ve üst makama başvuru süreyi durdurabilir. Madde kapsamındaki davalarda sürelerin tamamı çok kısaltılmış ve m.11 uygulanmaz. Hangi usulün uygulanacağı konuya göre belirlenir.
- **Basit yargılama / yazılı yargılama usulü** (HMK m.319): Basit yargılamada cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi yoktur; yasak erken başlar. Yazılı yargılamada yasak cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin verilmesinden sonra başlar. Basit yargılamada taraflar dava ve cevap dilekçelerinde iddia ve savunmalarını tam olarak ortaya koymak zorundadır; ek dilekçe fırsatı yoktur.

## İlgili konular

- Basit yargılama usulü (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/basit-yargilama-usulu
- Kapsam ve nitelik, idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/kapsam-ve-nitelik-idari-dava-turleri-ve-idari-yargi-yetkisinin-siniri

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/224 E., 2025/467 K., 14.07.2025 — ilgili: HMK m.316
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/251 E., 2025/468 K., 14.07.2025 — ilgili: HMK m.316
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/375 E., 2025/474 K., 14.07.2025 — ilgili: HMK m.316

## İlgili terimler

[Basit yargılama usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basit-yargilama-usulu) · [Evrak üzerinde inceleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evrak-uzerinde-inceleme) · [Geçici hukuki koruma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-hukuki-koruma)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.