--- title: "Yenileme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenileme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yenileme Diğer yazımlar: Yenilemeler **Kısaca:** Yenileme, 10 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.910 · senedin dayanağı borç ile ilişkisi: Mevcut bir borcun sona erdirilerek yerine yeni bir borcun konulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-910) - TBK m.134 · cari hesaplarda: Mevcut bir borcun sona erdirilerek yerine yeni bir borç doğurulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-134) - HMK m.150 · tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması: İşlemden kaldırılan davanın taraflardan birinin dilekçesiyle yeniden yürütülmesini sağlayan işlemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-150) ## Kanunda nerede geçiyor ### Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun - Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun m.8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4473-sayili-yangin-yersarsintisi-seylap-veya-heyelan-sebebiyle-mahkeme-ve-adliye-dairelerinde/madde-8#f1): Ziyaa uğrayan dosyanın, mevcut belgelere ve gerekli tedbirlere dayanarak yeniden oluşturulmasıdır. Maddede ihya terimi kullanılmamakta, yenileme ifadesi tercih edilmektedir. - Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4473-sayili-yangin-yersarsintisi-seylap-veya-heyelan-sebebiyle-mahkeme-ve-adliye-dairelerinde/madde-9#f1): Ziyaa uğrayan dosyanın yeniden oluşturulması işlemidir. Madde, yenilemenin mahkemece yapılmış olmasını ayrı bir hal olarak ele alır ve bu halde umumi hükümlere dönülmesini öngörür. - Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4473-sayili-yangin-yersarsintisi-seylap-veya-heyelan-sebebiyle-mahkeme-ve-adliye-dairelerinde/madde-16): Ziyaa uğrayan dosyada eksik kalan işlemlerin, belgelerin veya kararların yeniden oluşturulması işlemidir. Maddede yenilemenin kapsamı, yenilenmeyen hususun dosyanın hangi kısmına ilişkin olduğu ile sınırlıdır. - Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun m.18 – İcra dosyaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4473-sayili-yangin-yersarsintisi-seylap-veya-heyelan-sebebiyle-mahkeme-ve-adliye-dairelerinde/madde-18#f1): Ziyaa uğrayan dosyanın, elde kalan yazılı delil ve vesikalar üzerinden yeniden oluşturulması işlemidir. Dosyanın eski haline getirilmesi anlamına gelir ve madde metninde 'yenileme muamelesi' olarak adlandırılır. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.133 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-133#f2): Yeni bir borç doğurarak önceki borcun sona erdirilmesidir. Eski borç ile yeni borcun hukuki sebeplerinin farklı olması gerekir; yalnızca borç miktarının veya ifa şartlarının değiştirilmesi yenileme sayılmaz. - TBK m.134 – II. Cari hesaplarda (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-134): Mevcut bir borcun sona erdirilerek yerine yeni bir borç doğurulmasıdır. Yenileme için yalnız eski borcun sona erdirilmesi iradesi yetmez, yeni borcun yaratılmasına yönelik taraf iradelerinin birleşmesi gerekir. ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.7 – Yeniden harç alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-7): Muameleden kaldırılan dosyanın, usul kanununda öngörülen süre içinde ilgili taraf tarafından yeniden işleme konulması talebi. Sürenin hesabı ve yenileme usulü madde metninde değil, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinde belirlenir. - Harçlar K. m.111 – Yeniden harç alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-111): Harca tabi bir belgenin, süresi dolduğu ya da geçerliliğini yitirdiği için yeni bir belge olarak yeniden düzenlenmesi işlemidir. Mevcut belgenin devamı niteliğinde bir tasdik ile karıştırılmamalıdır. ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.23 – Koruma süresi ve yenileme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-23#f2): Koruma süresinin sona ermesinden önce yapılan ve markanın koruma süresini on yıllık yeni bir dönem için uzatan talep ve tescil işlemidir. Yenilenen marka her seferinde on yıl daha korunur. - SMK m.69 – Tasarımın koruma süresi ve yenileme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-69#f3): Tescilli tasarımın koruma süresinin beşer yıllık dönemler hâlinde uzatılmasıdır. Toplam koruma süresi yirmi beş yılı aşamaz. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.910 – 2. Senedin dayanağı borç ile ilişkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-910#f1): Mevcut bir borcun sona erdirilerek yerine yeni bir borcun konulmasıdır. Bu maddede, senet düzenlenmesiyle eski temel borcun yenileme yoluyla sona ermesi kuralı getirilmiştir; eski borç ile yeni senet borcu arasında bağ kurulur. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.150 – Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-150#f4): İşlemden kaldırılan davanın taraflardan birinin dilekçesiyle yeniden yürütülmesini sağlayan işlemdir. Üç aylık süre içinde yapılabilir; bir ayı geçtikten sonra yapılacak yenilemede yeniden harç alınır ve bu harç yenileyen tarafça ödenir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1503 – XIV - İntihar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1503#f1): Aynı sigortanın sona erdikten sonra yeniden yapılmasıdır. Süre hesabına yenilemeler de dâhil edilir, yani yeni sözleşmelerle birlikte toplam süre aranır. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.95 – Yeterlik belgesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-95#f1): Belgenin belirli süreler içinde yeniden alınması veya geçerliliğinin uzatılmasıdır. Sürelerin uzunluğu ve yenilemenin şartları maddede belirlenmemiş, yönetmeliğe bırakılmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Süresi içinde yenileme / süre geçtikten sonra yenileme** (Harçlar K. m.7): Yenileme talebi usul kanununda belirtilen süre içinde yapılmışsa yeniden harç istenmez. Süre geçtikten sonra yapılan yenilemede davanın görülebilmesi için yeniden harç verilmesi gerekir. Yeniden harç yükümlülüğü yalnız süre geçtikten sonraki yenilemede doğar. Bu ayrımın dayanağı, madde metninde yer almayan usul kanunundaki yenileme süresidir. - **Yenileme / Tasdik yoluyla değişiklik** (Harçlar K. m.111): Belgenin yeni bir berat veya yeni belge olarak yeniden düzenlenmesi hâli, madde kapsamına girer. Beratlı ihtirada tadil, ıslah veya ilave için tasdikname verilmesi hâli, madde kapsamında değildir ve ikinci fıkranın kapsamı dışındadır. Tasdikname yolu seçildiğinde ikinci fıkra uygulanmaz; yeni berat istendiğinde yeniden harç alınır. - **Yenileme mahkemece yapılmış / yapılmamış** (4473 s. K. m.9): Yenileme mahkemece yapılmışsa, madde umumi hükümler dairesinde muameleye devam edilmesini öngörür. Yenileme henüz mahkemece yapılmamışsa, madde doğrudan suret toplama ve tevdi işlemlerini düzenler. Yenilemenin tamamlanmış olup olmadığı, işlemin hangi hükme göre sürdürüleceğini belirler. - **Yazılı delil ile tanık beyanı / yenileme dayanağı** (4473 s. K. m.18): Yenileme öncelikle yazılı delil ve vesikalar üzerine yapılır; bunlar yenilemenin asıl dayanağıdır. Tanık dinlemesi ise yalnızca zayi olan delilleri tespit için ikincil ve tamamlayıcı bir araçtır. Yazılı belge yeterliyse tanık dinlenmez; tanık yalnızca zayi olan delilin tespiti için kullanılabilir. - **Yenileme kuralı / aksi sözleşme** (TMK m.910): Kanunun genel kuralı, senedin düzenlenmesiyle dayanak borcun yenileme yoluyla sona ermesidir. Bu kural, senedin düzenlenmesiyle kendiliğinden işler. Taraflar bu kurala aykırı bir sözleşme kurabilir ve dayanak borcun sona ermediğini ya da ayrı kaldığını kararlaştırabilir. Aksi sözleşme yalnızca taraflar ve iyiniyetli olmayan üçüncü kişiler bakımından etkilidir; iyiniyetli yeni senet alacaklısına karşı bağlayıcı değildir. - **Yenileme sonucu doğan senet borcu / temel borç ilişkisinden doğan def'iler** (TMK m.910): Senet borcu, sebepten bağımsız yeni bir borç olarak doğar ve yalnızca senet metnine dayanır. Temel borç ilişkisinden doğan kişisel def'iler, taraflar arasında etkisini sürdürür. İyiniyetli yeni senet alacaklısına karşı kişisel def'iler ileri sürülemez, kötüniyetli kişiye karşı ise ileri sürülebilir. ## İlgili konular - Sona erme hâlleri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sona-erme-halleri - Harçlar kanunu ve mükellefiyet (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/harclar-kanunu-ve-mukellefiyet - İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, trafik harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/imtiyazname-ruhsatname-ve-diploma-harclari-trafik-harclari - İpotekli borç senedi ve irat senedi: ortak hükümler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi-ortak-hukumler - Tahkikat, tarafların duruşmaya daveti ve mahkemenin çalışma zamanı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tahkikat-taraflarin-durusmaya-daveti-ve-mahkemenin-calisma-zamani - Tescil, koruma süresi ve yenileme, lisans (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tescil-koruma-suresi-ve-yenileme-lisans ## Örnek kararlar - 1. Hukuk Dairesi, 2024/3764 E., 2024/5207 K., 26.09.2024 — ilgili: 4473 s. K. m.8, 4473 s. K. m.9, 4473 s. K. m.16 - 1. Hukuk Dairesi, 2011/1607 E., 2011/1927 K., 23.02.2011 — ilgili: 4473 s. K. m.8, 4473 s. K. m.9 - 2024/109 E., 2024/236 K., 25.12.2024 — ilgili: Harçlar K. m.7 ## İlgili terimler [Yeterlik belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeterlik-belgesi) · [Layiha](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/layiha) · [Kabul edilemez başvuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul-edilemez-basvuru) · [Taşıt kartı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasit-karti) · [Dosyanın işlemden kaldırılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dosyanin-islemden-kaldirilmasi) · [Ortak marka](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-marka) · [Tescilli tasarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescilli-tasarim) · [Bakiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakiye) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.