--- title: "Yerine işlenmiş hüküm nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerine-islenmis-hukum" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yerine işlenmiş hüküm **Kısaca:** Yerine işlenmiş hüküm, 13 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 703 s. K. m.23: Bir kanunun metninde değişiklik yapıldığında, değiştirilen kanunun ilgili kısmının yeni metne aktarıldığını gösteren madde metni biçimidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-23) - 4502 s. K. m.14: Değişiklik kanununun, değiştirdiği kanunun metnine doğrudan yazılması yöntemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4502-sayili-telgraf-ve-telefon-kanunu-ulastirma-bakanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda/madde-14) - 4958 s. K. m.33 · ilgili Kanunlarda Yapılan Değişiklikler: Eski metnin yürürlükten kalkmasını ve yeni metnin işlemesini sağlar. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4958-sayili-sosyal-sigortalar-kurumu-kanunu/madde-33) ## Kanunda nerede geçiyor ### Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-4): Madde metninde parantez içinde belirtildiği üzere, değiştirilen kanunun ilgili hükmünün yerine yeni metnin işlendiği anlamına gelir. Maddenin kendisi yeni bir norm içermez, değişikliğin yapıldığını gösterir. - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-12): Madde metninde, değişiklik yapılan kanunun ilgili kısmının yürürlükten kaldırılarak yerine yeni metnin işlendiğini gösteren kayıttır. Madde, 3289 sayılı Kanun'un metnine yapılan değişikliğin kaynağı olarak okunur. - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.23 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-23): Bir kanunun metninde değişiklik yapıldığında, değiştirilen kanunun ilgili kısmının yeni metne aktarıldığını gösteren madde metni biçimidir. Bu madde, 1325 sayılı Kanun'un adı bakımından bu yöntemle yazılmıştır. - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.87 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-87): Bir kanunun ilgili maddesinin, sonraki bir düzenlemeyle değiştirilerek metne işlenmesi ve eski metnin artık yürürlükte olmaması durumudur. Madde metninde bu ifade, 6475 sayılı Kanunun ilgili hükmünün yerine işlendiğini gösterir. ### İlköğretim ve Eğitim Kanunu, Milli Eğitim Temel Kanunu, Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu, Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 24.3.1988 Tarihli ve 3418 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması ve Bazı Kağıt ve İşlemlerden Eğitime Katkı Payı Alınması Hakkında Kanun - İlköğretim ve Eğitim Kanunu, Milli Eğitim Temel Kanunu, Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu, Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 24.3.1988 Tarihli ve 3418 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması ve Bazı Kağıt ve İşlemlerden Eğitime Katkı Payı Alınması Hakkında Kanun m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4306-sayili-ilkogretim-ve-egitim-kanunu-milli-egitim-temel-kanunu-ciraklik-ve-meslek-egitimi/madde-6): Değiştirilen kanun hükmünün yeni metninin, değiştiren kanunun ilgili maddesinde gösterilmek yerine ana metne işlenmiş olması durumudur. Madde metnindeki parantez bu durumu belirtir; değişikliğin içeriği ana metinde aranmalıdır. ### Telgraf ve Telefon Kanunu,ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasınadair Kanun - Telgraf ve Telefon Kanunu,ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Telsiz Kanunu ve Posta,telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasınadair Kanun m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4502-sayili-telgraf-ve-telefon-kanunu-ulastirma-bakanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda/madde-14): Değişiklik kanununun, değiştirdiği kanunun metnine doğrudan yazılması yöntemidir. Bu durumda değişikliğin içeriği ilgili kanunun kendi maddesinde görülür, değişiklik kanununda ayrıca metin bulunmaz. ### Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu - Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu m.33 – İlgili Kanunlarda Yapılan Değişiklikler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4958-sayili-sosyal-sigortalar-kurumu-kanunu/madde-33): Madde metninde belirtildiği üzere 506 sayılı Kanun'un ilgili maddelerinin yerine, 4958 sayılı Kanun ile konu bakımından yeniden yazılmış hükümlerdir. Eski metnin yürürlükten kalkmasını ve yeni metnin işlemesini sağlar. ### Vakıflar Kanunu - Vakıflar Kanunu m.79 – Değiştirilen hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-79): Değiştirilen kanunun ilgili maddesinin, değişikliği yapan 5737 sayılı Kanun'un m.79 ile metne işlenmiş hâlidir. Bu kapsamda 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi, 5737 sayılı Kanun'un 79/c maddesi ile değiştirilmiştir. ### Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.28 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5917-sayili-butce-kanunlarinda-yer-alan-bazi-hukumlerin-ilgili-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-28): Bir hükmün, bağlı olduğu kanun veya KHK'ye eklenmesi sonucu, metnin bulunduğu kanunda artık ayrı bir madde olarak yer almayan ve asıl yeri değişmiş olan düzenlemedir. ### Sulama Birlikleri Kanunu - Sulama Birlikleri Kanunu m.21 – Değiştirilen, yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6172-sayili-sulama-birlikleri-kanunu/madde-21): Değiştirilen ya da başka bir kanuna taşınan hükmün yerine işlendiğini gösteren, metinden çıkarılmış fıkradır. Bu fıkralar yürürlükte bir hüküm taşımaz, yalnızca metnin nerede değiştiğini belirtir. ### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.45 – Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-45): Maddenin parantez içinde andığı kanunun ilgili hükmünün, 6413 sayılı Kanun'un ilgili maddesi ile değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılması sonucu, eski kanunda yer alan hükmün artık o kanunda değil yeni kanunda uygulanacak hâle gelmesidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Yerine işlenmiş hüküm / yürürlükteki yeni kanun** (5737 s. K. m.79): Madde, değişmiş eski kanun metnine yapılan atfın yerine geçen hükmü belirtir. Yeni kanunun kendi metni, madde içinde değil, ilgili kanunda aranır. Uygulayıcı, olayın tarihine göre eski yollama yerine işlenmiş hükmü veya yeni kanunun ilgili maddesini aramalıdır. - **4502 sayılı Kanun m.1 / 406 sayılı Kanun m.1 (yerine işlenmiş hüküm)** (4502 s. K. m.1): 4502 sayılı Kanun'un 1. maddesi, değişikliğin yapıldığı kanun maddesini gösteren değişiklik maddesidir. 406 sayılı Kanun'un 1. maddesi, değiştirilmiş ve yürürlükte olan hükümleri içerir. Uygulamada yürürlükteki hüküm 406 sayılı Kanun'un ilgili maddesidir; değişiklik maddesine dayanılmak yerine bu maddeye dayanılmalıdır. ## İlgili terimler [Atıf maddesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/atif-maddesi) · [Mülga hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulga-hukum) · [Değiştirilen kanun](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degistirilen-kanun) · [Yardım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yardim) · [Taraf ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf-ehliyeti) · [Değişiklik maddesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degisiklik-maddesi) · [Yürürlükten kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururlukten-kaldirma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.