---
title: "Yerleşim birimi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerlesim-birimi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Yerleşim birimi

**Kısaca:** Yerleşim birimi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- KTK m.60 · duraklamanın yasak olduğu yerler: İçinde kalınan yer ile dışındaki yer için madde farklı mesafeler öngörür; yerleşim biriminin sınırı bu ölçütle belirlenir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-60)
- 5393 s. K. m.4 · kuruluş: Belediye kurulmasına konu olan, nüfusu sayılabilen ve meskûn sahası bulunan yerleşme alanıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-4)
- 6172 s. K. m.2 · tanımlar: 5393 sayılı Belediye Kanununa göre belediye teşkilatı ya da 442 sayılı Köy Kanununa göre köy tüzel kişiliği oluşmuş yerleşim yeri ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre büyükşehir belediyesi sınırları içinde olup belde belediye veya köy tüzel kişiliğini kaybederek mahalleye dönüşen… (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6172-sayili-sulama-birlikleri-kanunu/madde-2)

## Kanuni tanım

- **6172 s. K. m.2/1-m** (Sulama Birlikleri Kanunu): 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa göre belediye teşkilatı ya da 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununa göre köy tüzel kişiliği oluşmuş yerleşim yeri ile 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde olup belde belediye ve köy tüzel kişiliğini kaybetmesi sonucu mahalleye dönüşen ancak halen tarımsal faaliyetlerini devam ettiren yerleşim yerlerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6172-sayili-sulama-birlikleri-kanunu/madde-2#f1-m

## Kanunda nerede geçiyor

### Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.60 – Duraklamanın yasak olduğu yerler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-60#f1-h): Maddede mesafe ölçütünü belirleyen yerdir. İçinde kalınan yer ile dışındaki yer için madde farklı mesafeler öngörür; yerleşim biriminin sınırı bu ölçütle belirlenir.

### Belediye Kanunu
- Belediye Kanunu m.4 – Kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-4): Belediye kurulmasına konu olan, nüfusu sayılabilen ve meskûn sahası bulunan yerleşme alanıdır. Nüfus eşiği bu birim üzerinden hesaplanır.

### Sulama Birlikleri Kanunu
- Sulama Birlikleri Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6172-sayili-sulama-birlikleri-kanunu/madde-2#f1-m): 5393 sayılı Belediye Kanununa göre belediye teşkilatı ya da 442 sayılı Köy Kanununa göre köy tüzel kişiliği oluşmuş yerleşim yeri ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre büyükşehir belediyesi sınırları içinde olup belde belediye veya köy tüzel kişiliğini kaybederek mahalleye dönüşen ama halen tarımsal faaliyetini sürdüren yerleşim yeridir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Yerleşim birimi içi / dışı mesafe** (KTK m.60): Kavşak, tünel, rampa, köprü ve bağlantı yolları ile işaret levhaları için yerleşim birimi içinde mesafe daha kısadır. Aynı yerlerde yerleşim birimi dışında mesafe yüz metredir. Aynı yer için yasak mesafesi yerin yerleşim birimi içinde ya da dışında olmasına göre değişir. Madde işaret levhaları için içte on beş, dışta yüz metre; kavşak vb. için içte beş, dışta yüz metre öngörür.
- **Yerleşim birimi dışı yol / yerleşim birimi içi yol** (KTK m.59): Yerleşim birimleri dışındaki kara yolu üzerinde duraklama ya da park. Yerleşim birimi içinde kalan yol üzerinde duraklama ya da park. Bu madde yalnızca yerleşim birimi dışındaki yollara uygulanır; içerideki fiil bakımından bu maddeye dayanılarak yaptırım uygulanamaz.

## Örnek kararlar

- 2011/53 E., 2012/27 K., 22.02.2012 — ilgili: 6172 s. K. m.2
- Ceza Genel Kurulu, 2017/545 E., 2017/332 K., 13.06.2017 — ilgili: KTK m.60

## İlgili terimler

[Birlik ana statüsü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlik-ana-statusu) · [Su kullanıcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/su-kullanicisi) · [Duraklama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duraklama) · [Meskûn saha](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meskun-saha) · [Ortak tesis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-tesis) · [Çerçeve ana statü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cerceve-ana-statu) · [Koruma alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-alani) · [Görev alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-alani)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.