--- title: "Yerleştirme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerlestirme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yerleştirme **Kısaca:** Yerleştirme, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.433 · yetki: Kişinin, kendisine bakım ve tedavi sağlanacak bir kuruma yerleştirilmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-433) - 6114 s. K. m.1 · amaç: Sınav sonuçlarına göre adayların öğrenim veya kamu görevi gibi yerlere atanmasına ilişkin işlemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6114-sayili-olcme-secme-ve-yerlestirme-merkezi-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-1) - 6749 s. K. m.2 · kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler: Kapatılan yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencilerin Yükseköğretim Kurulunca devlet veya vakıf üniversitelerine atanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6749-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-alinan-tedbirlere-iliskin-kanun-hukmunde-kararnamenin/madde-2) ## Kanuni tanım - **6114 s. K. m.2/1-ı** (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun): Değerlendirme sonucunda oluşan puanlar, tercihler, önceden belirlenen kontenjan ve şartlar dikkate alınarak adayların yükseköğretim kurumlarına veya ilgili kurum ve kuruluşlara yerleştirilme işlemlerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6114-sayili-olcme-secme-ve-yerlestirme-merkezi-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-ii ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.432 – A. Koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-432): Kişinin ilk kez bir kuruma konulmasıdır. Kişi kurumda bulunmuyorsa bu yolla kuruma alınır. - TMK m.433 – B. Yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-433#f1): Kişinin, kendisine bakım ve tedavi sağlanacak bir kuruma yerleştirilmesi işlemidir. Maddenin uygulanabilmesi için yerleştirmenin vesayet makamının kararına dayanması gerekir. ### Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun - Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6114-sayili-olcme-secme-ve-yerlestirme-merkezi-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-1#f1): Sınav sonuçlarına göre adayların öğrenim veya kamu görevi gibi yerlere atanmasına ilişkin işlemdir. Maddenin kapsamına, sınav ile birlikte yürütülen yerleştirme işlemleri de girer. - Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6114-sayili-olcme-secme-ve-yerlestirme-merkezi-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-a): Değerlendirme sonucu oluşan puanlar, tercihler, önceden belirlenen kontenjan ve şartlar dikkate alınarak adayların yükseköğretim kurumlarına veya ilgili kurum ve kuruluşlara yerleştirilmesidir. ### Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun - Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.2 – Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6749-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-alinan-tedbirlere-iliskin-kanun-hukmunde-kararnamenin/madde-2): Kapatılan yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencilerin Yükseköğretim Kurulunca devlet veya vakıf üniversitelerine atanmasıdır. Yerleştirilen öğrencinin mezuniyete kadar ücret ödemesi sürer. ## Karıştırılan kavramlar - **Yerleştirme / Alıkoyma** (TMK m.432): Yerleştirme, kişinin ilk kez bir kuruma konulmasıdır. Alıkoyma, kişinin zaten kurumda bulunduğu hâlde kendi isteğiyle çıkmasına izin verilmemesidir. Madde her iki hâli de kapsar; kişinin zaten kurumda olup olmadığına göre karar biçimi değişebilir. - **Yerleştirme kararı / Kurumdan çıkarma** (TMK m.432): Yerleştirme ve alıkoymaya karar verme ile çıkarma kararı verme yetkisi vesayet makamındadır. Madde 'durumu elverir elvermez' ifadesiyle çıkarmayı zorunlu kılar. Koşullar ortadan kalkınca kurumda tutma sürdürülemez; çıkarma talebinin reddi itiraz konusu olabilir. - **Yerleştirme/alıkoyma kararı / kurumdan çıkarma kararı** (TMK m.433): Kişinin kuruma yerleştirilmesine veya kurumda alıkonulmasına karar verme yetkisi. Kişinin kurumdan çıkarılmasına karar verme yetkisi. Kurumdan çıkarma yetkisi yalnızca yerleştirme veya alıkoyma kararını veren vesayet makamına tanınmıştır; başka bir makam bu yetkiyi kullanamaz. - **Yerleştirme notu / Düzenleyici hüküm** (375 s. K. m.10): Bu madde, 657 sayılı Kanun'daki hangi maddelerin değiştirildiğini gösteren bir yerleştirme notudur ve kendi içinde bağımsız bir hak veya yükümlülük kurmaz. Değiştirilen 657 sayılı Kanun maddeleri ise memurların hak, yükümlülük, disiplin ve süreleri gibi asıl hükümleri içerir. Uygulamada önce değiştirilen asıl maddelerin metnine bakılmalı, bu maddeye yalnızca değişikliğin yeri ve kapsamı bakımından başvurulmalıdır. - **Rehberlik hizmeti / özel eğitim gerektiren bireylere yönelik tanılama ve yerleştirme önerisi** (573 s. K. m.21): Eğitim-öğretim kurumlarındaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri genel nitelikte, tüm öğrencilere yönelik çalışmalardır. Özel eğitim gerektiren bireylere yönelik faaliyetler tanılama, yerleştirme önerisi ve bu bireylere özgü rehberlik hizmetini kapsar. Merkezin görevleri iki ayrı alanda toplanır; özel eğitim gerektiren birey için tanılama ve yerleştirme önerisi ayrıca yapılır. - **Genel yerleştirme / birincilik kontenjanı** (2547 s. K. m.45): Genel yerleştirmede adaylar merkezî sınav ve ortaöğretim başarı puanı ile birlikte değerlendirilir. Birincilik kontenjanında aday ortaöğretimi birincilikle bitirmiş olmalıdır; kontenjan Kurulun ayrı kararıyla belirlenir. Birincilik kontenjanı, mevcut kontenjanlara ek olarak ayrılabilir; genel kontenjan yarışına ek bir yol açar. ## İlgili konular - Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/koruma-amaciyla-ozgurlugun-kisitlanmasi ## Örnek kararlar - 2011/45 E., 2013/24 K., 31.01.2013 — ilgili: 6114 s. K. m.2, 6114 s. K. m.1 - 5. Hukuk Dairesi, 2025/10004 E., 2025/16404 K., 08.12.2025 — ilgili: TMK m.432, TMK m.433 - 5. Hukuk Dairesi, 2024/3711 E., 2024/6478 K., 27.05.2024 — ilgili: TMK m.432, TMK m.433 ## İlgili terimler [Alıkoyma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alikoyma) · [Ölçme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olcme) · [Eşdeğer sınav](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esdeger-sinav) · [Sınav](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinav) · [Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-amaciyla-ozgurlugun-kisitlanmasi) · [Kılavuz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kilavuz) · [Değerlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerlendirme) · [Bedelsiz devir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bedelsiz-devir) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.