--- title: "Yersiz ödeme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yersiz-odeme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yersiz ödeme **Kısaca:** Olayın iş kazası olmadığının soruşturma sonucunda anlaşılması hâlinde, bu olay için Kurumca yapılmış ödemelerdir. Gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan tahsil edilir. (SGGSSK m.13) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.13 – İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-13): Olayın iş kazası olmadığının soruşturma sonucunda anlaşılması hâlinde, bu olay için Kurumca yapılmış ödemelerdir. Gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan tahsil edilir. - SGGSSK m.22 – Sigortalının kendisinden kaynaklanan sebeplerle tedavi süresinin uzaması, iş göremezliğinin artması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-22): Kurum tarafından hatalı, fazla veya sebepsiz yapılan ödemedir. d bendinde geri alma, 96. maddeye göre yapılır. - SGGSSK m.96 – Yersiz ödemelerin geri alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-96#f3): Kurumca fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki her türlü ödemedir. Maddenin uygulanabilmesi için ödemenin tespit edilmiş olması gerekir. - SGGSSK m.103 – İdarî yaptırımlar ve fesih (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-103): Yukarıdaki fiillerle Kurumun ödediği ve hakkı bulunmayan tutardır. Geri alınması 96. maddeye göre yapılır. - SGGSSK ek m.18 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-18): Hakkı olmadığı halde yapılan ve sonradan anlaşılan ödemedir. Varsa ilgilinin gelir veya aylığından yüzde yirmi beş oranında kesilerek, yoksa genel hükümlere göre geri alınır. - SGGSSK geç. m.49 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-49#f1): Sonraki incelemede, sağlık hizmet sunucusuna yapılan ödemenin hak edilmediğinin tespit edilmesi halidir. Maddenin faiz muafiyeti, bu tespitin yapıldığı tutar için geçerlidir. - SGGSSK geç. m.98 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-98): Maddeye göre yapılmasında hak bulunmayan ödemedir. Gelir veya aylığı olan ilgiliden yüzde yirmi beş oranında kesilerek, yoksa genel hükümlere göre geri alınır. ## Karıştırılan kavramlar - **Yersiz ödeme: gelir alan / gelir almayan ilgili** (SGGSSK ek m.18): Varsa almakta olduğu gelir veya aylıktan yüzde 25 oranında kesinti yapılarak geri alınır. Gelir veya aylığı yoksa genel hükümlere göre geri alınır. Kesinti yoluyla geri alma yalnızca devam eden gelir veya aylığı olanlar için mümkündür. - **Yersiz ödeme halinde kesinti / Genel geri alma** (SGGSSK geç. m.98): Gelir veya aylığı devam eden ilgiliden, yersiz yapılan ödeme %25 oranında kesilerek geri alınır. Gelir veya aylığı bulunmayan ilgiliden yersiz ödeme genel hükümlere göre geri alınır. Geri alma yöntemi, ilgilinin gelir veya aylığının bulunup bulunmamasına göre değişir. - **Aracı kuruluşun sorumluluğu / Fazla veya yersiz ödeme** (637 s. K. m.37): Aracı kuruluşların Bakanlığa karşı malî sorumluluğu, tahakkuk listesi üzerinden yapılan ödemeler bakımından doğar. Fazla veya yersiz ödeme, aracı kuruluşun yanlış tespit veya hatalı tahakkuk sonucu ortaya çıkan ödeme durumudur. Fazla veya yersiz ödemeler amme alacağı sayılır ve aracı kuruluşlar nezdinde 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilir. - **Prim iadesi / yersiz ödeme (m.96)** (SGGSSK m.89): Yanlış veya yersiz alınan primin iadesi bu maddeye göre, on yıl içinde ve kanuni faizle yapılır. Kurumun yersiz yaptığı masrafların geri alınması ise m.96 hükümlerine göre yürür. Prim iadesi ile masraf geri alımı ayrı rejimlere tabidir; birincisinde faiz ve on yıl sınırı, ikincisinde m.96 uygulanır. ## İlgili konular - Hizmet akdiyle veya kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalıların tabi olduğu kısa vadeli sigorta hükümleri (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/hizmet-akdiyle-veya-kendi-adina-ve-hesabina-bagimsiz-calisan-sigortalilarin - İdarî para cezaları ve fesih hükümleri, yürürlükten kaldırılan, değiştirilen, son ve geçici hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/idari-para-cezalari-ve-fesih-hukumleri - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2025/23 E., 2026/116 K., 25.02.2026 — ilgili: SGGSSK m.96 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/1135 E., 2025/213 K., 09.04.2025 — ilgili: SGGSSK m.96 - Hukuk Genel Kurulu, 2025/67 E., 2025/37 K., 12.02.2025 — ilgili: SGGSSK m.103 ## İlgili terimler [Nitelikli dolandırıcılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nitelikli-dolandiricilik) · [Sağlık hizmeti sunucusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saglik-hizmeti-sunucusu) · [İş kazası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-kazasi) · [Kabul edilebilir mazeret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul-edilebilir-mazeret) · [Derhal bildirim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derhal-bildirim) · [Geçici iş göremezlik ödeneği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-is-goremezlik-odenegi) · [Sürekli iş göremezlik geliri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/surekli-is-goremezlik-geliri) · [Ağır kusur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/agir-kusur) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.