--- title: "Yetki itirazı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki-itirazi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yetki itirazı **Kısaca:** Yetki itirazı, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.283 · yetki: Davalının veya davalı tarafın davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-283) - HMK m.19 · yetki itirazının ileri sürülmesi: Davalının, cevap dilekçesinde, davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-19) - İİK m.50 · yetki ve itirazları: Borçlunun icra dairesinin takibe yetkisiz olduğunu ileri sürmek için yaptığı itiraz türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-50) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.19 – Yetki itirazının ileri sürülmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-19#f2): Davalının, cevap dilekçesinde, davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir. Yetkili mahkemeyi göstermesi ve birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirmesi gerekir. - HMK m.116 – Konusu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-116#f1-a): Davanın açıldığı mahkemenin, kesin yetki kuralı bulunmayan bir uyuşmazlıkta yetkili olmadığının ileri sürülmesidir. Davalı bu itirazı davanın başında ileri sürmezse mahkeme, kesin yetki bulunmayan davada yetkili duruma gelir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.283 – I. Yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-283): Davalının veya davalı tarafın davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmesidir. Soybağı davalarında yetkinin kesin nitelikte kabul edilmesi, bu itirazın usulünü ve zamanını etkiler. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.50 – Yetki ve itirazları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-50#f2): Borçlunun icra dairesinin takibe yetkisiz olduğunu ileri sürmek için yaptığı itiraz türüdür. Kamu düzenine ilişkin olmadığı için icra dairesi bunu kendiliğinden gözetemez, borçlunun ileri sürmesi gerekir. Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılmalıdır ve yetkili icra dairesinin açıkça gösterilmesi gerekir. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.3 – Dava şartı olarak arabuluculuk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-3#f9): Karşı tarafın, görevlendirmeyi yapan büronun yerleşim yeri ve işin yapıldığı yere göre yetkili olmadığını ileri sürmesidir. Arabulucu bu itirazı kendiliğinden dikkate alamaz; itiraz en geç ilk toplantıda, belgeleriyle birlikte yapılmalıdır. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.43 – Yetki itirazı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-43#f2): Bakanlığın yetki tespit yazısına karşı, tespitin dayandığı yetki şartlarının bulunup bulunmadığını mahkemede ileri sürme yoludur. Tebliğden itibaren altı iş günü içinde yapılır ve nedenlerinin gösterilmesi gerekir. ### Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun - Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun m.5 – Ödeme emri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7155-sayili-abonelik-sozlesmesinden-kaynaklanan-para-alacaklarina-iliskin-takibin-baslatilmasi/madde-5#f1-c): Takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığına ilişkin borçlu itirazıdır. Yalnızca bu itiraz hâlinde yeniden ödeme emri çıkarılmadan, alacaklının talebi üzerine haciz işlemine geçilebilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Yalnız yetki itirazı / yetki ile esasa birlikte itiraz** (İİK m.50): Borçlu yalnızca yetki itirazında bulunmuşsa, alacaklı itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurabilir; itirazın iptali davası açamaz. Borçlu hem yetkiye hem esasa itiraz etmişse, alacaklı itirazın iptali davası da açabilir. Yalnız yetki itirazında alacaklının yolu icra mahkemesidir; iptal davası açılırsa görevsizlik kararı verilir. Birlikte itirazda iptal davası da mümkündür. - **Yetki itirazı kabul edilen / reddedilen hal** (İİK m.50): Alacaklı yetki itirazını kabul ederse dosya yetkili icra dairesine gönderilir. Alacaklı yetki itirazını kabul etmezse icra mahkemesi kararı verir. Kabul halinde yeni ödeme emri çıkar; yeni emre karşı yalnız yetki dışı itirazlar ileri sürülebilir. Kabul edilmeyen halde takip, itirazın içeriğine göre devam eder. - **Kesin yetki / ilk itiraz olarak yetki itirazı** (HMK m.116): Kesin yetki kuralı bulunan uyuşmazlıkta yetki itirazı, dava şartı olarak mahkemece kendiliğinden incelenir. Kesin yetki kuralı bulunmayan uyuşmazlıkta yetki itirazı, m.116/1-a uyarınca yalnızca davanın başında ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Kesin yetki varsa davalının itirazı yokluğu mahkemeyi yetkili kılmaz; kesin yetki yoksa davalı itiraz etmezse mahkeme yetkili duruma gelir. - **Tahkim itirazı / yetki itirazı** (HMK m.116): Tahkim itirazı, uyuşmazlığın mahkeme dışında tahkimde çözülmesi gerektiğini ileri süren bir ilk itirazdır. Yetki itirazı, uyuşmazlığın hangi devletin hangi mahkemesinde görüleceği sorununa ilişkindir. Tahkim itirazı ilk itiraz olarak ileri sürülmediğinde tahkim anlaşmasına dayanma hakkı kaybedilir ve dava esasa girilerek görülür. - **Yetki itirazı / borcun esasına veya takibat icrası hakkına itiraz** (7155 s. K. m.5): Yetki itirazı, takibin yanlış icra dairesinde yapıldığını ileri sürer. Borç itirazı ve takibat icrası hakkına itiraz, borcun varlığını ya da alacağın bu yola uygun olmasını tartışır. Yalnızca yetki itirazı yapılmışsa yeniden ödeme emri tebliğ edilmeden alacaklının talebiyle haciz işlemine geçilebilir. Diğer itirazlarda haciz için ayrıca bir yol işletilir. - **Yetki itirazı yapılmış / yapılmamış ödeme emri** (İİK m.154): Borçlu ödeme emrine karşı süresi içinde yetki itirazında bulunursa, bu itirazın kaldırılması iflas davasında istenir. Borçlu süresi içinde yetki itirazında bulunmazsa icra dairesinin yetkisizliği iflas davasında ileri sürülemez. Yetki itirazı yapılmayan takipte icra dairesinin yetkisizliği sonradan öne sürülemez ve mahkeme bunu kendiliğinden gözetemez. ## İlgili konular - Yetki, tatiller ve talikler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/yetki-tatiller-ve-talikler - Toplu iş sözleşmesinin yapılması (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/toplu-is-sozlesmesinin-yapilmasi - Genel hükümler ve kocanın babalığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/genel-hukumler-ve-kocanin-babaligi - Dava çeşitleri, dava şartları ve ilk itirazlar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/dava-cesitleri-dava-sartlari-ve-ilk-itirazlar - Yetki (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yetki ## Örnek kararlar - İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2024/350 E., 2024/2233 K., 10.12.2024 — ilgili: HMK m.19, İİK m.50 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/772 E., 2023/865 K., 27.09.2023 — ilgili: HMK m.19 - Hukuk Genel Kurulu, 2018/119 E., 2018/1614 K., 06.11.2018 — ilgili: 6356 s. K. m.43 ## İlgili terimler [İlk itiraz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-itiraz) · [Kesin yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-yetki) · [Merkezî Takip Sistemi harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-takip-sistemi-harci) · [Tahkim itirazı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkim-itirazi) · [Son tutanak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/son-tutanak) · [Tespit yazısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tespit-yazisi) · [Yetki şartı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki-sarti) · [Merkezî Takip Sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-takip-sistemi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.