--- title: "Yetkisizlik kararı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkisizlik-karari" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yetkisizlik kararı **Kısaca:** Yetkisizlik kararı, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.20 · görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler: Mahkemenin görev bakımından yetkili olmakla birlikte yer bakımından yetkili olmadığını belirleyen karardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-20) - CMK geç. m.3: Davanın açıldığı mahkemenin yer bakımından yetkili olmadığına karar verilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-3) - İYUK m.43 · görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem: Mahkemenin aynı yargı kolu içinde görevli olmakla birlikte yer bakımından, yani yargı çevresi itibarıyla, kendisinin yetkili olmadığına karar vermesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-43) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.161 – Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-161#f7): Bir soruşturmanın yetkisiz savcılıkça yürütüldüğüne karar verilmesidir. Yetkisiz olduğu kanaatine varan savcı, dosyayı yetkili savcılığın belirlenmesi için ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir ve bu konudaki mahkeme kararı kesindir. - CMK geç. m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-3#f1): Davanın açıldığı mahkemenin yer bakımından yetkili olmadığına karar verilmesidir. Bu madde bakımından, milletvekilleri hakkındaki davalarda yetki kuralına dayanan bir yetkisizlik kararının verilmesini engeller. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.20 – Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-20#f1): Mahkemenin görev bakımından yetkili olmakla birlikte yer bakımından yetkili olmadığını belirleyen karardır. Kesin yetki kurallarında bu karar, kural olarak resen dikkate alınır. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.43 – Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-43#f1-b): Mahkemenin aynı yargı kolu içinde görevli olmakla birlikte yer bakımından, yani yargı çevresi itibarıyla, kendisinin yetkili olmadığına karar vermesidir. Görev ile yetki birbirinden ayrı kavramlardır ve birlikte değerlendirilmez. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.27 – Soruşturma sonucu verilecek karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-27): Kurulun, incelediği fiilin kendi görev alanına girmediğine karar vermesidir. Bu halde kurul esasa girmez ve dosyayı yetkili mercie gönderir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel yargı çevresi dışındaki işlem / yetkili savcılığın yetkisizlik kararı** (CMK m.161): Savcı, yargı çevresi dışında bir işlem yapmak gerektiğinde o yer savcısından istem yapar veya bizzat gidip işlemi yapar. Yetkisizlik kararı ile gelen soruşturmada savcı, yetkili savcılığın belirlenmesi için dosyayı ağır ceza mahkemesine gönderir. Birincisinde işlem yerinin savcısı devreye girer; ikincisinde yetkili savcılığı mahkeme belirler ve bu karar kesindir. - **Yetkisizlik kararı / görevsizlik kararı** (İYUK m.32): Yetki, aynı yargı kolu içindeki hangi idare mahkemesinin bakacağını belirler. Görev, idari yargı ile adli yargı arasındaki ya da farklı yargı kolları arasındaki ayrımı belirler. Yetkisizlikte dosya aynı yargı kolundaki yetkili idare mahkemesine gönderilir; görevsizlikte ise dosya yetkili yargı merciine gönderilir ve ayrıca m.43 uygulanır. - **Görevsizlik / Yetkisizlik kararı ile m.44 uyuşmazlığı** (İYUK m.44): Görevsizlik veya yetkisizlik kararı, dosyanın başka mahkemeye gönderilmesi ile sonuçlanan ilk karardır ve m.45 kapsamındadır. m.44 uyuşmazlığında ise mahkemeler arasında görev ya da yetki hakkında çelişki veya tereddüt bulunur. Bu iki yol birbirinden ayrıdır; m.44 kapsamında merci tayini istenebilir, m.45 kapsamında ise görevsizlik kararı verilen mahkemenin dosyayı göndermesi söz konusudur. - **Olumlu uyuşmazlık / yetkisizlik kararı verilmesi** (CMK m.17): Olumlu uyuşmazlıkta her iki merci de yetki kararı vermiş olur ve davayı görmekte ısrar eder. Yetkisizlik kararı yalnızca sanığın yetkisizlik iddiası üzerine verilir ve bu karar itiraza tabidir (m.18). Yetki uyuşmazlığının çözümü, yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra mümkündür; kesinleşmeden uyuşmazlık giderilmez. - **Yetkisizlik iddiası / Yetkisizlik kararı** (CMK m.18): İddia, sanığın mahkemeye bildirdiği taraf talebidir ve sanığa tanınmış süre içinde yapılmalıdır. Karar, mahkemenin bu iddiayı değerlendirerek verdiği hükümdür ve kendi ayrı zaman sınırına tabidir. İddia süresinde yapılsa bile karar, kendi süresi geçmişse verilemez; iki sürenin ayrı işlediği anlaşılmalıdır. - **Yetkisizlik kararı / Yetki uyuşmazlığı kararı** (CMK m.18): Bu madde, mahkemenin kendi yetkisizliğine dair kararını düzenler ve bu karara itiraz yolunu açar. Birden çok mahkeme arasındaki olumlu veya olumsuz uyuşmazlığın çözümü m.17 kapsamındadır ve ortak yüksek görevli mahkeme tarafından yapılır. Yetkisizlik kararına itiraz yolu bu madde ile, uyuşmazlığın çözümü ise m.17 ile yürür. ## İlgili konular - Suçlara ilişkin ihbarlar ve soruşturma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/sorusturmanin-gizliligi-suclarin-ihbari-ve-sorusturma-islemleri - İdari davalarda yetki ve bağlantı ile görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlemler (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/idari-davalarda-yetki-ve-baglanti - Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler ve yargı yeri belirlenmesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/gorevsizlik-veya-yetkisizlik-karari-uzerine-yapilacak-islemler-ve-yargi-yeri ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2025/535 E., 2025/917 K., 25.12.2025 — ilgili: HMK m.20 - Hukuk Genel Kurulu, 2025/536 E., 2025/918 K., 25.12.2025 — ilgili: HMK m.20 - Hukuk Genel Kurulu, 2025/538 E., 2025/919 K., 25.12.2025 — ilgili: HMK m.20 ## İlgili terimler [Görevsizlik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevsizlik-karari) · [Adli kolluk görevlisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-kolluk-gorevlisi) · [Kararın kesinleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kararin-kesinlesmesi) · [Davanın açılmamış sayılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/davanin-acilmamis-sayilmasi) · [Doğrudan soruşturma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-sorusturma) · [Kesin hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-hukum) · [Gerekçeli karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gerekceli-karar) · [Disiplin Kurulları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-kurullari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.