--- title: "Yüklenici nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuklenici" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yüklenici **Kısaca:** Yüklenici, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.896: Taşınmaz üzerinde yapım veya onarım işini üstlenen ve bu iş karşılığında alacak kazanan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-896) - TBK m.470 · tanımı: Eseri meydana getirmeyi üstlenen taraftır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-470) - 6428 s. K. m.6 · asgari öz kaynak: Sağlık Bakanlığı ile kamu özel iş birliği modeline dayalı sözleşmeyi imzalayan ve yapım işlerini üstlenen gerçek ya da tüzel kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6428-sayili-saglik-bakanliginca-kamu-ozel-is-birligi-modeli-ile-tesis-yaptirilmasi-yenilenmesi/madde-6) ## Kanuna göre anlamı - **5738 s. K. m.2/1-r** (Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunlarının Özel Hukuk Tüzel Kişilerine Yaptırılması Hakkında Kanun): Bu Kanunda belirtilen iş ve hizmetlerin yaptırılması amacıyla İdare ile sözleşme imzalayan özel hukuk tüzel kişisini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5738-sayili-spor-musabakalarina-dayali-sabit-ihtimalli-ve-musterek-bahis-oyunlarinin-ozel-hukuk/madde-2#f1-r - **6428 s. K. m.1/2-z** (Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun): Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekli ile özel amaçlı şirketi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6428-sayili-saglik-bakanliginca-kamu-ozel-is-birligi-modeli-ile-tesis-yaptirilmasi-yenilenmesi/madde-1#f2-z ## Kanunda nerede geçiyor ### Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.1 – Amaç, kapsam ve tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6428-sayili-saglik-bakanliginca-kamu-ozel-is-birligi-modeli-ile-tesis-yaptirilmasi-yenilenmesi/madde-1#f2-c): Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekli ile özel amaçlı şirkettir. - Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.6 – Asgari öz kaynak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6428-sayili-saglik-bakanliginca-kamu-ozel-is-birligi-modeli-ile-tesis-yaptirilmasi-yenilenmesi/madde-6#f1): Sağlık Bakanlığı ile kamu özel iş birliği modeline dayalı sözleşmeyi imzalayan ve yapım işlerini üstlenen gerçek ya da tüzel kişidir. Maddenin finansman yükümlülüğü bu sıfatı taşıyan taraf için doğar. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.896 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-896#f1): Taşınmaz üzerinde yapım veya onarım işini üstlenen ve bu iş karşılığında alacak kazanan kişidir. Zanaatkârla birlikte kanuni ipotekten yararlanma bakımından ayni sırada sayılır. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.470 – A. Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-470#f1): Eseri meydana getirmeyi üstlenen taraftır. Eserin sonucunu borçlanır ve bu sonucun gerçekleşmesinden sorumludur. ## Karıştırılan kavramlar - **Zanaatkâr-yüklenici arası / Diğer kanuni ipotek sahipleri** (TMK m.896): Zanaatkâr ve yüklenicilerin kendi aralarındaki ilişki bu madde ile düzenlenir. Bu kişilerin diğer alacaklılara karşı sıra ilişkisi bu madde kapsamında değildir ve ayrı hükümlere tabidir. Madde yalnız zanaatkâr ve yükleniciler arasında aynı sırayı öngörür; diğer alacaklılarla olan sıra ilişkisi için başka kurallara bakılmalıdır. - **Satıcı / Elbirliği ortakları / Alt yüklenici ve zanaatkâr** (TMK m.893): Satıcı, taşınmazın satışından doğan bedel alacağını güvence altına almak için ipotek ister. Taşınmazın satış sözleşmesine dayanır. Elbirliği ortakları ile alt yüklenici ve zanaatkâr, sırasıyla paylaşma ve yapı işinden doğan alacağa dayanır. Taşınmazın kendisi bu alacakların kaynağı değildir. Her üç grup da 893 kapsamında tescil isteyebilir; ancak her birinde alacağın kaynağı farklıdır ve tescil için bu kaynağın ispat edilmesi gerekir. - **Malik ile yüklenici arasındaki alacak / Alt yüklenici ile zanaatkârın alacağı** (TMK m.893): Alt yüklenici ve zanaatkâr, taşınmaz üzerinde iş yaptığı için malikten veya yükleniciden alacaklıdır. Malik ile yüklenici arasındaki iş ilişkisinden doğan alacak bu fıkrada değil, sözleşmesel alacak olarak kalır. Yalnızca taşınmaz üzerinde emek sarf eden alt yüklenici veya zanaatkâr bu fıkraya göre tescil isteyebilir. - **Mirasçı-satıcı-elbirliği ortağı / Zanaatkâr ve yüklenici** (TMK m.894): Madde metninde sayılan mirasçılar, satıcılar ve diğer elbirliği ortakları, mülkiyetin naklini izleyen üç aylık tescil süresine tabidir. Zanaatkâr ve yükleniciler bakımından ise madde başlığı altında ayrı bir tescil düzenlemesi bulunduğu belirtilmiştir ve bu madde o kişileri kapsamaz. Bu maddedeki üç aylık süre, zanaatkâr ve yüklenicinin kanunî ipoteğine uygulanmaz; onların tescil süresi ayrı hükme göre belirlenir. - **Zanaatkâr-yüklenici kanunî ipoteği / Malikin kabulü veya mahkeme kararı ile alacağın varlığı** (TMK m.895): Alacağın malik tarafından kabul edilmiş olması ya da mahkemece karara bağlanmış olması halinde tescil istenebilir. Alacağın ne malik tarafından kabul edildiği ne de mahkemece karara bağlandığı durumda tescil talebi, madde gereği dinlenemez. Tescil için alacağın varlığının kabulü veya kesinleşmiş yargı kararı şarttır; yüklenici ilk aşamada yalnızca alacağını ispatlayarak tescil talep edemez. - **Malzeme sağlayan yüklenici / işsahibi** (TBK m.483): Malzemeyi yüklenici sağlamışsa malzemeye gelen hasar onun olur. Malzemeyi işsahibi sağlamışsa ikinci fıkra gereği hasar işsahibine aittir. Malzeme hasarı malzemeyi sağlayana düşer; yüklenici, işsahibinin malzemesinden doğan yok oluşta bedel hakkını ayrıca kullanabilir. ## İlgili konular - Eser sözleşmesi ve hükümleri (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/eser-sozlesmesi-ve-hukumleri - Hükmü, kanunî ipotek ve tescile tâbi kanunî ipotekler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/hukmu-kanuni-ipotek-ve-tescile-tabi-kanuni-ipotekler ## Örnek kararlar - 2019/13 E., 2021/31 K., 29.04.2021 — ilgili: 6428 s. K. m.1 - 2014/92 E., 2016/6 K., 28.01.2016 — ilgili: 6428 s. K. m.1 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/43 E., 2024/76 K., 07.02.2024 — ilgili: TBK m.470 ## İlgili terimler [Bedel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bedel) · [Dönemsel yatırım tutarı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donemsel-yatirim-tutari) · [Mecburi ticari hizmet alanları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mecburi-ticari-hizmet-alanlari) · [Yenileme veya yapım işleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenileme-veya-yapim-isleri) · [Üst hakkı sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-hakki-sozlesmesi) · [Özel amaçlı şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-amacli-sirket) · [Aynı sıra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayni-sira) · [Eser](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eser) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.