--- title: "Yüklü taşınmaz nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuklu-tasinmaz" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yüklü taşınmaz **Kısaca:** Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifakın yükümlendiği taşınmazdır. (TMK m.784) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.726 – 3. Üst hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-726): Üzerinde üst hakkı kurulmuş olan, yani yapı yapılmasına ya da yapının muhafazasına katlanmak zorunda olan arazidir. - TMK m.779 – A. Konusu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-779#f1): Üzerinde irtifak yükü bulunan, irtifakın sağladığı yararı başka taşınmaza veren taşınmazdır. - TMK m.782 – 3. Kendi taşınmazı üzerinde irtifak hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-782): Üzerinde irtifak hakkı bulunan, malikinin belirli bir kullanımı katlanmak zorunda olduğu taşınmazdır. Madde metninde bu taşınmaz, irtifakın konulduğu taşınmazdır. - TMK m.783 – II. Sona ermesi — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-783): İrtifak hakkının üzerinde kurulduğu, hakkın yükünü taşıyan taşınmazdır. Yüklü taşınmazın yok olması hâlinde irtifak hakkının konusu kalmadığından hak sona erer. - TMK m.784 – 2. Her iki taşınmaza aynı kimsenin malik olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-784): Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifakın yükümlendiği taşınmazdır. Bu maddede irtifakın kendisini taşıyan taşınmaz anlamındadır. - TMK m.785 – 3. Mahkeme kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-785#f1): Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifak yükünü taşıyan taşınmazdır. Terkin isteme hakkı bu taşınmazın malikine tanınmıştır. - TMK m.786 – C. Hükümleri — I. Kapsamı — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-786#f1): Üzerinde irtifak hakkı bulunan, dolayısıyla irtifak hakkı sahibinin kullanımına konu olan taşınmazdır. - TMK m.788 – 3. İhtiyaçların değişmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-788#f1): Üzerinde eşyaya bağlı irtifak bulunan, irtifakın yükünü taşıyan taşınmazdır. Yükün ağırlaşıp ağırlaşmadığı bu taşınmaz bakımından değerlendirilir. - TMK m.791 – III. Değişiklikler — 1. İrtifak hakkının ilişkin olduğu yerin değiştirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-791#f1): Lehine irtifak hakkı kurulmuş, üzerinde irtifakın kullanıldığı taşınmazdır. Yerin değiştirilmesi talebi yalnızca bu taşınmazın malikine tanınmıştır. - TMK m.792 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-792#f2): Üzerinde irtifak hakkı bulunan, hakkın kullanılmasına katlanmak zorunda olan taşınmazdır. Terkin isteme yetkisi bu taşınmazın maliki için tanınmıştır. - TMK m.793 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-793#f1): Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifak hakkının yararlanma konusu olan taşınmazdır. Parsellere bölünen taşınmaz bu niteliği taşıyorsa madde uygulanır. - TMK m.839 – A. Konusu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-839#f3): Üzerine yük konulan ve edim borcunun güvencesini oluşturan taşınmazdır. Yükü taşıyan taşınmazın malikinin edim borcu, bu taşınmazla sınırlıdır. - TMK m.907 – V. Borç ve mülkiyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-907#f1): Üzerinde irat senedine dayanan borcun teminatı olarak irat yükü bulunan taşınmazdır. Taşınmazın yüklü olması, borcun kişisel değil ayni bir bağla taşınmaza bağlı olması anlamına gelir. - TMK m.914 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-914#f2): Üzerinde ipotek bulunan taşınmazdır. Maddedeki malik ibaresi, bu taşınmazın mülkiyetine sahip kişiyi ifade eder. - TMK m.1018 – 2. Taşınmaz lehine irtifaklarda (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-1018): Üzerinde irtifak yükü bulunan, irtifakın hizmet ettiği taşınmazdan ayrı ve onun aleyhine kurulmuş taşınmazdır. - TMK m.1026 – II. Aynî hakların sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-1026#f1): Üzerinde sınırlı aynî hak bulunan, bu hakkın lehine ya da aleyhine sicil kaydı olan taşınmazdır. Terkin talebini yüklü taşınmazın maliki yapar. ## Karıştırılan kavramlar - **Yüklü taşınmaz / yararlanan taşınmaz** (TMK m.783): Yüklü taşınmaz, irtifak hakkının üzerinde kurulduğu ve hakkın yükünü taşıyan taşınmazdır. Yararlanan taşınmaz, irtifak hakkının kendisine hizmet ettiği taşınmazdır. Her iki taşınmazdan birinin yok olması irtifak hakkını sona erdirir; maddenin uygulanması için yok olan taşınmazın yüklü mü yararlanan mı olduğu ayrım yaratmaz. - **İrtifak hakkı sahibinin yükümlülüğü / yüklü taşınmaz malikinin yükümlülüğü** (TMK m.786): İrtifak hakkı sahibi, kullanımında zarar en aza indirme yükümlülüğü altındadır. Yüklü taşınmaz maliki, kullanımı engelleyen ya da zorlaştıran davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür. Her iki tarafın yükümlülüğü birbirini tamamlar; birinin ihlali diğerinin hakkını korumaya yönelik talep doğurur. - **Yararlanan taşınmaz / yüklü taşınmaz** (TMK m.792): Madde, yararlanan taşınmazın bölünmesini düzenler ve terkin isteme yetkisini yüklü taşınmaz maliki için tanır. Yüklü taşınmazın bölünmesi hâli madde metninde ayrıca düzenlenmiş görünmemektedir. Yüklü taşınmazın bölünmesi bakımından bu maddeye dayanarak doğrudan terkin sonucu çıkarılamaz; ayrı değerlendirme gerekir. - **Alacaklı adına / Yüklü taşınmaz maliki adına senet** (TMK m.914): Senet alacaklı adına düzenlendiğinde senet alacaklının alacağını temsil eder. Senet yüklü taşınmazın maliki adına düzenlendiğinde senet, taşınmaz maliki lehine düzenlenmiş olur. Malik adına düzenlenen senet, ipoteğin borçlusu olan malikin kendi adına çıkardığı bir belge olarak işlev görür; bu durumda alacaklının hakkı ile malikin senet üzerindeki konumu ayrı değerlendirilmelidir. - **Yararlanan malik / Yüklü taşınmaz maliki** (TMK m.790): Yararlanan taşınmaz maliki, irtifak hakkını kullanan ve tesisleri kullanmak için bulunan kişidir. Tesislerin bakımı birinci fıkraya göre öncelikle ona aittir. Yüklü taşınmaz maliki, irtifak yükünü taşıyan kişidir. Tesis ona da yararlı ise bakım giderine katılır. Tesis yalnızca yararlanan malike yararlı ise bütün bakım yükü ona aittir. Tesis yüklü maliğe de yararlı ise giderlere yararları oranında katılma yükümlülüğü doğar. ## İlgili konular - Taşınmaz lehine irtifak hakkı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-lehine-irtifak-hakki - İpotekli borç senedi ve irat senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi - İpotekli borç senedi ve irat senedi: ortak hükümler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi-ortak-hukumler - Taşınmaz mülkiyetinin içeriği ve sınırlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-mulkiyetinin-icerigi-ve-sinirlar - Taşınmaz yükü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-yuku - Terkin ve değiştirme (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/terkin-ve-degistirme ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/476 E., 2023/981 K., 18.10.2023 — ilgili: TMK m.779, TMK m.786, TMK m.788 - 7. Hukuk Dairesi, 2025/3089 E., 2025/3838 K., 24.09.2025 — ilgili: TMK m.783, TMK m.785 - 7. Hukuk Dairesi, 2024/3097 E., 2024/4780 K., 23.10.2024 — ilgili: TMK m.786, TMK m.788 ## İlgili terimler [Yararlanan taşınmaz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yararlanan-tasinmaz) · [İrat Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irat-senedi) · [Terkin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terkin) · [Parsel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/parsel) · [Kişisel borç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisisel-borc) · [Üst hakkı sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-hakki-sahibi) · [Re'sen başvuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-basvuru) · [Mecra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mecra) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.