--- title: "Yüksek Disiplin Kurulu nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksek-disiplin-kurulu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yüksek Disiplin Kurulu **Kısaca:** Yüksek Disiplin Kurulu, 8 kanunda 21 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 2575 s. K. m.69 · disiplin kovuşturması kararı: Danıştay Başkanı, başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler hakkında disiplin kovuşturmasına karar veren ve disiplin cezası ile ilgili nihai kararı veren kuruldur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-69) - DMK m.128 · karar süresi: Memurun bağlı bulunduğu kurumda memurluktan çıkarma cezasına karar veren kuruldur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-128) - AYMKYUHK m.28 · yüksek Disiplin Kurulu: Mahkeme personelinin disiplin işlerini yürüten, üç raportörden oluşan kuruldur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28) ## Kanunda nerede geçiyor ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.20 – Yüksek disiplin kurulu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-20#f1): Danıştay Başkanının başkanlığında kurulan ve Danıştay başkan, daire başkanı, başsavcı ve üyeleri hakkında disiplin kovuşturması yapılıp yapılmayacağına karar veren kuruldur. Kurulun görev alanı, bu maddenin kapsamından çok 54. maddede belirlenir. - Danıştay Kanunu m.53 – Yüksek disiplin kurulunun görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-53#f1): Danıştay Başkanının başkanlığında, Danıştay Genel Kurulunca seçilen üyelerden ve Başsavcıdan oluşan, Danıştay mensuplarının disiplin işlerine bakan kuruldur. Kurulun oluşumu 2575 sayılı Kanun m.20'de düzenlenmiştir. - Danıştay Kanunu m.54 – Disiplin kurulunun görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-54#f1-a): Danıştay memurları hakkında disiplin kovuşturması yapılıp yapılmayacağına karar veren ve soruşturma sonucunda ceza kararını bağlayan kuruldur. Kurulun görevi m.67-75 kapsamındaki kovuşturma sürecinde işler; disiplin kurulunun oluşumu ayrı bir maddede düzenlenmiştir. - Danıştay Kanunu m.68 – Konunun yüksek disiplin kuruluna intikal ettirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-68#f1): Danıştay mensupları hakkında disiplin kovuşturması yapılıp yapılmayacağına karar veren ve cezayı belirleyen organdır. Kurulun kendisi bu maddede düzenlenmemiş, oluşumu ve görevleri ayrı maddelerde gösterilmiştir. - Danıştay Kanunu m.69 – Disiplin kovuşturması kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-69#f1): Danıştay Başkanı, başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler hakkında disiplin kovuşturmasına karar veren ve disiplin cezası ile ilgili nihai kararı veren kuruldur. Kurul, kovuşturma açılıp açılmayacağına önce eldeki bilgi ve delillere göre karar verir. - Danıştay Kanunu m.75 – Disiplin kararı aleyhine dava açılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-75#f1): Danıştay mensupları hakkında ikinci derecede disiplin kararı veren kuruldur. Kurul, Danıştay Başkanının başkanlığında oluşur ve kararlarını üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla verir. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.126 – Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-126#f3): Kurum merkezinde bulunan ve devlet memurluğundan çıkarma cezasına karar veren kuruldur. Bu kurul da ceza tayin etmez, yalnızca amirin istediği cezayı kabul ya da reddeder. - DMK m.128 – Karar süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-128#f3): Memurun bağlı bulunduğu kurumda memurluktan çıkarma cezasına karar veren kuruldur. Dosyanın bu kurula tevdiinden itibaren azami altı ay içinde karar verilmesi gerekir. - DMK m.129 – Yüksek disiplin kurullarının karar usulü, memurun hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-129): Memurluktan çıkarma cezasını karara bağlamaya yetkili, memurun bağlı olduğu kurumun üst disiplin organıdır. Maddedeki yetkiler bu kurula tanınmıştır. - DMK m.134 – Disiplin kurulları ve disiplin amirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-134#f1): Kurum merkezinde kurulan, disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapan kuruldur. Kanun, bu kurulun hangi cezalarda karar vereceğini ayrıca düzenler; madde metni bu konuda ayrıntı vermez. - DMK m.135 – İtiraz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-135#f1): Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı itirazı inceleyen merci olarak maddede gösterilen kuruldur. Kurulun görev ve oluşumu bu maddede değil, ilgili disiplin mevzuatında düzenlenir. ### Yargıtay Kanunu - Yargıtay Kanunu m.11 – Yüksek Disiplin Kurulu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-11#f1): Yargıtay'ın karar organlarından biri olup Yargıtay mensuplarının disiplin kovuşturmasına yer olup olmadığına karar veren ve disiplin cezası uygulayan kuruldur. Yargıtay'ın tüm daireleri adına değil, kurul sıfatıyla karar verir. - Yargıtay Kanunu m.34 – Yüksek Disiplin Kurulu Üyelerinin seçimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-34#f1): Yargıtay bünyesinde Yargıtay üyelerine ilişkin disiplin işlerine bakan karar organıdır. Kurulun oluşumu bu maddenin konusudur; kuruluşu ve görevleri başka hükümlerde düzenlenmiştir. - Yargıtay Kanunu m.43 – Yüksek Disiplin Kurulununun çalışması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-43#f4): Hakkında disiplin kovuşturması yapılıp yapılmayacağına karar veren, soruşturmacı görevlendiren ve savunma sonrası karar veren kuruldur. Soruşturmayı yapan üye kurula katılamaz. ### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.11 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-11): Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını verebilen en üst düzey disiplin organıdır. Bu ceza, en ağır yaptırım olduğu için yalnız bu kurula bırakılmıştır. - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.13 – Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-13#f2): Ayırma cezasına karar veren kuruldur. Kuvvet komutanlıklarında, Milli Savunma Bakanlığında ve general ile amirallere ilişkin olarak ayrı ayrı teşkil edilir. - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.39 – Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-39#f3): Fıkra 3'e göre Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren fiillerde ceza verme yetkisini kullanan kuruldur. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.28 – Yüksek Disiplin Kurulu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28#f1): Mahkeme personelinin disiplin işlerini yürüten, üç raportörden oluşan kuruldur. Başkan, başkanvekilleri ve üyelerin disiplin işleri bu kurulun görev alanında değildir. ### Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu - Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu m.31 – Disiplin ve okuldan çıkarılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4752-sayili-astsubay-meslek-yuksekokullari-kanunu/madde-31#f2-b): Öğrencilerin disiplin işlemlerini yürüten ve öğrencilik niteliğini kaybetme konusunda karar veren kuruldur. Kararı yönetmelikte belirtilen esaslara göre verir. ### Sayıştay Kanunu - Sayıştay Kanunu m.29 – Yüksek Disiplin Kurulu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6085-sayili-sayistay-kanunu/madde-29#f1): Sayıştay Başkanı, daire başkanı ve üyeler hakkındaki disiplin soruşturmalarına bakan kuruldur. Maddenin dördüncü fıkrası bu kurula görev verir. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.19 – Jandarma teşkilatı disiplin kurulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-19#f1-d): Jandarma Genel Komutanlığının en üst disiplin organıdır. Başkanı Jandarma Genel Komutanı veya görevlendireceği genel komutan yardımcısıdır; Personel Başkanı, Teftiş Kurulu Başkanı, Hukuk Hizmetleri Başkanı ve görevlendirilecek bir başkan üyedir. ## Karıştırılan kavramlar - **Yüksek Disiplin Kurulu / Disiplin Kurulu** (DMK m.134): Yüksek Disiplin Kurulu kurum merkezinde tek olarak kurulur. Disiplin Kurulları ilde, bölge merkezinde, kurum merkezinde ve Milli Eğitim müdürlüklerinde birer birer kurulur. Kanun, çıkarma cezasında yüksek disiplin kurulunu, diğer cezalarda ise disiplin kurullarını görevlendirir (m.126). Hangi kurulun hangi cezada yetkili olduğu buna göre belirlenir. - **Disiplin kurulu / Yüksek disiplin kurulu** (DMK m.135): Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin kuruluna götürülür. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yüksek disiplin kuruluna götürülür. Hangi kurulun itirazı inceleyeceği ceza türüne göre değişir; yanlış kuruma yapılan itiraz esasa göre değerlendirilmez. - **Yüksek Disiplin Kurulu / birinci derecede karar** (2575 s. K. m.54): Yüksek Disiplin Kurulu, kovuşturma açılıp açılmayacağına karar verir ve soruşturma sonucunu değerlendirir. Birinci derecede karar, madde (b) bendine göre ayrı bir ilk derece yetkisi olarak kullanılır. Maddenin iki bendi farklı organ işlevlerine bağlanmıştır; metin her iki görevi de Danıştay memurları bakımından ayrı ayrı sayar. - **Birinci Başkanlık Kurulu / Yüksek Disiplin Kurulu** (2797 s. K. m.43): Birinci Başkanlık Kurulu, ön inceleme yapan ve dosyayı göndermeye ya da işleme yer olmadığına karar veren ilk aşamadır. Yüksek Disiplin Kurulu, dosya gönderildikten sonra soruşturmayı görevlendiren ve nihai disiplin kararını veren kuruldur. Birinci Başkanlık Kurulunun işleme yer olmadığı kararı kesindir ve dosya Yüksek Disiplin Kuruluna gitmez; dosyanın gönderilmesi halinde ise kovuşturma ikinci aşamaya geçer. - **Soruşturmacı / Yüksek Disiplin Kurulu üyesi** (2797 s. K. m.43): Soruşturmacı, soruşturulandan kıdemli olan başkan veya üyedir ve soruşturma sürecinde bilgi, delil toplar ve yemin ettirerek dinleme yapar. Yüksek Disiplin Kurulu üyesi olup hakkında isnat bulunan kişi kurula katılamaz. Soruşturmayı yapan ve hakkında isnat bulunan üye kararda oy kullanamaz; kurul bu kişiler olmadan yedeklerle tamamlanır. - **Yüksek Disiplin Kurulu kararı / Başkanlar Kurulu itirazı** (2797 s. K. m.43): Yüksek Disiplin Kurulunun kararı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde itiraz konusu yapılabilir. İtiraz, Başkanlar Kurulunda evrak üzerinde incelenir ve karara katılan kurul üyeleri bu incelemeye katılamaz. İtiraz yerinde görülürse ceza tümüyle kaldırılır veya değiştirilir; Başkanlar Kurulunun kararına karşı başka yargı merciine başvurulamaz. ## İlgili konular - Disiplin kovuşturması (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/disiplin-kovusturmasi - İdari işlere ilişkin idari uyuşmazlıklar ve görevler Birinci Daire ve İdari İşler Kurulunda (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/idari-islere-iliskin-idari-uyusmazliklar-ve-gorevler-birinci-daire-ve-idari - Teşkilat yapısı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/teskilat-yapisi - Daire ve kurullar (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/daire-ve-kurullar ## Örnek kararlar - 2020/72 E., 2022/160 K., 13.12.2022 — ilgili: 6413 s. K. m.13, 6413 s. K. m.11 - Genel Kurul, 2016/14586 E., 10.11.2022 — ilgili: 2575 s. K. m.53, 2575 s. K. m.75 - 2024/149 E., 2025/194 K., 08.10.2025 — ilgili: 4752 s. K. m.31 ## İlgili terimler [Disiplin Kurulları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-kurullari) · [Disiplin amiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-amiri) · [Disiplin kovuşturması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-kovusturmasi) · [Birinci Başkanlık Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birinci-baskanlik-kurulu) · [Yedek üye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yedek-uye) · [İnceleme ve araştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inceleme-ve-arastirma) · [Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/silahli-kuvvetlerden-ayirma-cezasi) · [Ad çekme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ad-cekme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.