--- title: "Yürütme yetkisi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yurutme-yetkisi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Yürütme yetkisi **Kısaca:** Yürütme yetkisi, 35 kanunda 35 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.335 · yürütme: Kanunun hükümlerinin uygulanmasını sağlamak ve bunun için gerekli işlemleri yapmak anlamına gelen idari yetkidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-335) - Anayasa m.104 · görev ve yetkileri: Yürütme alanında kalan ve başka bir makama Anayasa veya kanunla verilmeyen yetkiler Cumhurbaşkanına aittir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-104) - Av. K. m.201 · kanunu yürüten makam: Kanunun uygulanmasını sağlamak üzere idari düzenleme yapma ve gerekli işlemleri tesis etme yetkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-201) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.104 – D. Görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-104#f1): Maddenin birinci fıkrasına göre yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanına ait olmasıdır. Yürütme alanında kalan ve başka bir makama Anayasa veya kanunla verilmeyen yetkiler Cumhurbaşkanına aittir. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.335 – Yürütme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-335): Kanunun hükümlerinin uygulanmasını sağlamak ve bunun için gerekli işlemleri yapmak anlamına gelen idari yetkidir. Bu madde ile yürütme görevi Bakanlar Kurulu'na verilmiştir. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.201 – Kanunu yürüten makam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-201): Kanunun uygulanmasını sağlamak üzere idari düzenleme yapma ve gerekli işlemleri tesis etme yetkisidir. Bu madde ile yürütme yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilmiştir. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.109 – Yürütme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-109): Kanunları uygulamak ve bunların gereğini yerine getirmek amacıyla idarenin sahip olduğu yetkidir. Bu maddede yetki Bakanlar Kuruluna verilmiştir. ### Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yüksek Öğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yüksek Öğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.48 – Yürütme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/124-sayili-yuksek-ogretim-ust-kuruluslari-ile-yuksek-ogretim-kurumlarinin-idari-teskilati/madde-48): Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin uygulanmasını sağlama, gerekli düzenlemeleri yapma yetkisidir. Bu madde ile yürütme yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilmiştir. ### Bir İl ve İki İlçe Kurulması ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde, Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Bir İl ve İki İlçe Kurulması ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde, Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/584-sayili-bir-il-ve-iki-ilce-kurulmasi-ve-190-sayili-kanun-hukmunde-kararnamenin-eki/madde-4): Kanun Hükmünde Kararname'nin uygulanmasını sağlamak için idareye tanınan genel yetkidir. Maddenin kapsamı, kararnamenin hükümlerinin uygulanmasını sağlamaya yönelik işlemlerle sınırlıdır. ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu m.51 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-51): Kanunun uygulanmasını sağlamak ve ikincil düzenleme yapmak üzere bir organa tanınan yetkidir. Bu maddede yetki Maliye Bakanına verilmiştir. ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.98 – Yürütme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-98): Bir kanunun uygulanmasını sağlamak için gerekli yönetmelik, tüzük ve benzeri düzenleyici işlemleri çıkarma yetkisidir. Bu madde ile yürütme yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Yürütme yetkisi / kararnamenin asli hükümleri** (124 s. K. m.48): Madde yalnızca kararnamenin yürütülmesini Bakanlar Kurulu'na bırakır; kararnamedeki asli düzenlemeler (kuruluş, görev, atama, bütçe) bu maddede yer almaz. Kararnamenin diğer maddeleri yükseköğretim kurumlarının kuruluşu, organları, YÖK ve özlük hakları gibi konuları doğrudan düzenler. Bir uyuşmazlıkta esas hüküm aranırken bu madde değil, ilgili konunun maddesi uygulanır; bu madde yalnızca yürütme yetkisini gösterir. - **Yürütme yetkisi / yasama düzenlemesi** (Av. K. m.201): Bu madde ile Bakanlar Kurulu'na verilen yürütme yetkisi, kanunun uygulanmasına yönelik idari düzenlemeleri kapsar. Avukatlık hak ve yükümlülüklerini doğrudan belirleyen kurallar ise kanunun kendi maddelerinde yer alır. Bakanlar Kurulu, kanunda yer almayan yeni bir hak veya yükümlülük yaratamaz; bu tür düzenlemeler yalnızca kanunla yapılabilir. - **Devletin başı sıfatı / Yürütme yetkisi** (Anayasa m.104): Devletin başı sıfatıyla yapılan işlemler temsil, birlik ve Anayasanın uygulanmasını gözetme amacı taşır. Yürütme yetkisi kapsamında yapılan işlemler yürütme alanına ait konularda ve idari düzenlemelerde görülür. Her iki sıfat birlikte kullanılır; ancak maddenin dayandığı yetki türüne göre işlemin hukuki niteliği belirlenir. - **Yürütme yetkisi / Düzenleme yetkisi** (5262 s. K. m.15): Yürütme yetkisi, kanunun uygulanmasını sağlayan genel idari yetkidir. Düzenleme yetkisi, genel, soyut ve kişilik dışı kurallar koyma yetkisidir. Maddedeki yetki, kanunun uygulanmasına dair düzenleyici işlemleri kapsar; bu düzenleyici işlemlerin kanuna aykırı olması hâlinde iptal davasına konu olabilir. - **Yürütme yetkisi / kanun koyma yetkisi** (5393 s. K. m.87): Madde yalnızca kanunun uygulanmasına ilişkin yürütme yetkisini Bakanlar Kurulu'na verir. Kanun koyma yetkisi TBMM'ye aittir ve kanun hükmünde yeni düzenleme bu madde ile yapılamaz. Bakanlar Kurulu yürütme düzenlemesi ile kanun hükmü koyamaz; yeni bir yükümlülük ya da yaptırım yaratması kanunla düzenlenmelidir. - **Kanunu yürütme yetkisi / kanunun uygulanmasına ilişkin kurallar** (5901 s. K. m.49): Madde 49, kanunun yürütülmesini Bakanlar Kurulu'na bırakan genel bir yetki hükmüdür. Vatandaşlığın kazanılması, kaybı ve seçme hakkı gibi esaslı kurallar kanunun ilgili maddelerinde yer alır. Esasa ilişkin bir uyuşmazlıkta çözüm m.49'da aranmaz; ilgili madde ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemler incelenir. ## İlgili konular - Cumhurbaşkanı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/cumhurbaskani - Çeşitli hükümler (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/cesitli-hukumler - Yargılama giderleri ve çeşitli hükümler (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/yargilama-giderleri-ve-cesitli-hukumler - İdarî para cezaları ve fesih hükümleri, yürürlükten kaldırılan, değiştirilen, son ve geçici hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/idari-para-cezalari-ve-fesih-hukumleri ## İlgili terimler [Bakanlar Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakanlar-kurulu) · [Yönetmelik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetmelik) · [Üst kademe kamu yöneticisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-kademe-kamu-yoneticisi) · [Diğer hükümler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/diger-hukumler) · [Yürütme maddesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yurutme-maddesi) · [Yeniden değerleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeniden-degerleme) · [İcra Vekilleri Heyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-cra-vekilleri-heyeti) · [Yürütme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yurutme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.